Tematy - Arbitraż, Sąd arbitrażowy

Postępowania gospodarcze w Polsce trwają dziś w sądach powszechnych średnio od 2 do 3 lat w dwóch instancjach, a w sprawach bardziej skomplikowanych – nawet dłużej. Dla firm oznacza to wieloletnią niepewność, zamrożenie środków finansowych i realne ryzyko biznesowe. Przedsiębiorcy czekają na wyrok, a miękka windykacja nie daje rezultatów. Co robić?

W Polsce na listy dłużników wpisanych jest już 400 tysięcy firm. Najtrudniej jest w branży meblarskiej, transportowej, budowlanej i IT. Aż 27% dłużników nie płaci zobowiązań nie dlatego, że nie ma pieniędzy, ale dlatego że ma złe intencje. Takie alarmujące dane podaje Skaner MŚP 2024 dla BIG InfoMonitor. Jak odzyskiwać zaległe pieniądze?

Arbitraż online zamiast sądów powszechnych? Duże i małe firmy coraz częściej korzystają z tego sposobu na odzyskanie zaległych płatności. Bo czasem wyrok zapada już 3 tygodnie od złożenia wniosku. W jaki sposób sformułować skuteczną klauzulę arbitrażową?

Brak płatności nawet jednej faktury może zagrozić wypłacalności wykonawcy. W poszukiwaniu wyjścia z tej pułapki, coraz więcej firm budowlanych zwraca się w kierunku e-arbitrażu.

Trwająca pandemia gwałtowanie zwiększyła zainteresowanie „Ultima Ratio” Pierwszym Elektronicznym Sądem Polubownym przy Stowarzyszeniu Notariuszy RP. Na świecie działa już ponad 100 takich arbitraży online.

Arbitraż online staje się coraz bardziej popularny wśród firm eksportowych. Dzięki temu firmy mogą składać pozwy o zaległe płatności do sądów zagranicznych. Jak wygląda egzekucja wyroków?

E-arbitraż z coraz większym powodzeniem zastępuje tradycyjne sądy. Takie rozwiązania stają się powoli światowym standardem, popularnym, bo odciążają sądownictwo państwowe.

Dzięki e-arbitrażowi rozwiązywanie sporów można przenieść do świata wirtualnego, co jest szczególnie istotne obecnie, w dobie pandemii, gdy priorytetem jest ograniczanie interakcji z innymi.

Rozwój arbitrażu korporacyjnego w Polsce to główny cel okrągłego stołu zwołanego przez Sąd Arbitrażowy przy Krajowej Izbie Gospodarczej. Zasiądą przy nim teoretycy i praktycy arbitrażu – przedstawiciele środowisk akademickich, biznesowych oraz sędziowie. Obrady ruszą jeszcze w październiku.

Wybór arbitrażu jako sposobu rozwiązania sporu jest całkowicie zależny od woli stron sporu – żadna ustawa nie nakłada na nie obowiązku poddania sprawy pod osąd arbitra. W tej procedurze spór rozstrzyga osoba trzecia wybierana przez strony sporu (możliwa jest również jedynie wyrażona przez strony zgoda na osobę arbitra zaproponowaną przez podmiot zewnętrzny), a możliwość wpływu stron na zasady i końcowy efekt orzekania są ograniczone. W ten sposób rola arbitra staje się dość zbliżoną do roli sędziego, ponieważ po wysłuchaniu stron ma on za zadanie wygłosić własną opinię.

W 2016 r. w polskim prawie pojawią się dwie znaczące zmiany mające na celu propagowanie alternatywnych metod rozwiązywania sporów w tym mediacji. Prócz obowiązku sklepów internetowych i ODR od 1 stycznia 2016 r. zmianie uległo również postępowanie cywilne.

Ministerstwo Gospodarki przygotowało projekt ustawy o wspieraniu polubownych metod rozwiązywania sporów. Realizowana przez resort gospodarki rozbudowa sieci regionalnych Centrów Arbitrażu i Mediacji to działania nakierowane m.in. na usprawnienie obrotu gospodarczego i stworzenie przedsiębiorcom jak najlepszych warunków do prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce.

Sejm przyjął nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego, która zachęca strony postępowania do mediacji. Dla przedsiębiorcy oznacza to, że udział w mediacji będzie mniej kosztowny oraz czasochłonny. Ponadto proponowane zmiany mają zmniejszyć obciążenie sądów.

Ustawy deregulacyjne, nowe Prawo działalności gospodarczej, upowszechnianie polubownych metod rozwiązywania sporów gospodarczych - to niektóre z działań podejmowanych przez Ministerstwo Gospodarki w zakresie usystematyzowania prawa dla przedsiębiorców.

Głównym założeniem zmiany przepisów jest przyspieszenie i usprawnienie postępowań mediacyjnych oraz rozpropagowanie mediacji jako szybszego i tańszego sposobu rozwiązywania sporów między przedsiębiorcami.

Projekt ustawy o wspieraniu polubownych metod rozwiązywania sporów pomiędzy firmami ma na celu rozpowszechnienie mediacji i arbitrażu jako sposobu rozwiązywania wszelkich sporów oraz pomoże odciążyć sądy od rozwiązywania sporów gospodarczych i obniży koszt ich prowadzenia.

Ministerstwo Gospodarki zakłada, że nowe przepisy rozpowszechnią rozwiązywanie sporów między przedsiębiorcami w drodze mediacji. Dla przedsiębiorcy oznacza to, że udział w mediacji będzie mniej kosztowny oraz czasochłonny, a także pozwoli na kontynuowanie biznesu z drugą stroną, co po wyroku sądowym raczej się nie zdarza.

Po przyjęciu ustawy o wspieraniu polubownych metod rozwiązywania sporów, resort gospodarki podejmie pracę nad głębszymi zmianami w przepisach dot. arbitrażu, może nawet w formie nowej ustawy, zadeklarował wiceminister w MG Mariusz Haładyj.

Ministerstwo Gospodarki opublikowało założenia do nowego projektu ustawy o wspieraniu polubownych metod rozwiązywania sporów. Mają one zachęcić przedsiębiorców do częstszego korzystania z mediacji.

Upowszechnienie mediacji i arbitrażu jako metod rozwiązywania sporów między przedsiębiorcami to główny cel nowych przepisów przygotowywanych przez resort gospodarki. Skutkiem proponowanych zmian ma być m.in. przyspieszenie postępowań przed sądami polubownymi.

W przypadku umów zawieranych między kontrahentami z tego samego kraju sprawa jest prosta – zastosowanie ma tutaj prawo polskie oraz w określonym zakresie unijne. Jednak sytuacja komplikuje się, gdy strony zobowiązania mieszkają na terenie dwóch różnych państw.

Coraz częstszą praktyką jest zamieszczanie w umowie wzmianki o rozwiązaniu potencjalnego sporu między stronami przez sąd polubowny. Zapis taki rodzi pewne zobowiązanie między stronami, lecz jednocześnie jest sposobem na szybsze i profesjonalne zażegnanie konfliktu.

Przedsiębiorcy coraz chętniej korzystają z polubownego rozwiązywania sporów. Międzynarodowe regulacje i zasady etyki sprzyjają tej formie rozstrzygania sporów. Czy warto korzystać z arbitrażu?

Konflikt pomiędzy konsumentem a instytucją finansową może być rozwiązany nie tylko za pośrednictwem organu sądowego. Jako konsumenci możemy korzystać z pomocy instytucji takich jak miejski i powiatowy rzecznik konsumentów, rzecznik ubezpieczonych, arbiter bankowy czy Sąd Polubowny przy Komisji Nadzoru Finansowego.

W sporach gospodarczych bardzo istotną kwestię stanowi prekuluzja dowodowa, obowiązek polubowego rozwiązania sporu czy kwestie związane z brakami formalnymi oraz ograniczona możliwość zmian przedmiotowych. W postępowaniu w sprawach gospodarczych brak jest również możliwości tzw. podmiotowego przekształcenia powództwa. Należy jednocześnie pamiętać że wniesienie pozwu łączy się z kosztami, a orzeczenie sądu pierwszej instancji jest tytułem zabezpieczającym.

Do środków prawnych w sporach między przedsiębiorcami należą: sądy arbitrażowe oraz sądy powszechne. Przed skierowaniem sprawy do sądu powszechnego należy rozważyć polubowne załatwienie sprawy przez sąd arbitrażowy. Na tym etapie postępowania jedynym środkiem odwoławczym jest skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego. Jeżeli polubowne rozwiązanie sporu nie jest możliwe, konieczne jest wtedy przekazanie sprawy do sądu powszechnego.

O arbitrażu pisaliśmy w pierwszej części artykułu, pora zająć się mediacją. Istotą mediacji jest znalezienie satysfakcjonującego dla stron rozwiązania z udziałem mediatora, który nie posiada kompetencji władczych i nie rozstrzyga sporu. Mediator powinien jedynie ułatwiać stronom osiągnięcie porozumienia, pomóc im doprowadzić do zawarcia ugody. Celem mediacji jest więc wypracowanie rozwiązania, które może zostać zaakceptowane przez strony.

Ciągłe zmiany zarówno w dziedzinie prawa, jak i sądownictwa powodują, że tradycyjne sądownictwo powszechne niestety nie nadąża za tymi zmianami, co wpływa m.in. na długość toczonych postępowań, ich skomplikowanie, jak i koszty. W związku z tym pojawiła się potrzeba stworzenia nowych, szybszych i stosunkowo tanich metod rozwiązywania sporów. Wśród metod rozwiązywania sporów wyodrębniamy: negocjacje, mediacje oraz arbitraż. W pierwszej części artykułu zajmiemy się arbitrażem.

Sądy polubowne zwane inaczej sądami arbitrażowymi to prywatne sądy powołane do życia mocą woli stron. Ze względu na funkcję podobną do sądownictwa państwowego nazywamy je właśnie sądami. Ale musimy pamiętać, że sąd polubowny nie jest instytucją państwową a postępowanie w nim oparte jest o własne zasady (przedstawione poniżej) i zaliczane jest do postępowań pozasądowych.

Mimo iż mediacja jest przedstawiana jako nieformalnego związywanie sporów, porównywalne nierzadko z negocjacjami, to należy mieć na uwadze, że zarówno strony jak i mediator są związani pewnymi zasadami, mającymi wpływ na kształt mediacji.

Przedsiębiorcy, którzy podpisują umowę na rozwiązanie przyszłego sporu poprzez arbitraż często nie zdają sobie sprawy z rozróżnienia pomiędzy arbitrażem ad hoc a arbitrażem stałym. Tymczasem wybór właściwego modelu arbitrażu może spowodować, że będzie ono dostosowane do wymagań stron i spotka się z ich aprobata, niezależnie od ostatecznego rozstrzygnięcia.

W związku z rosnącą popularnością arbitrażu wśród przedsiębiorców, nie tylko zagranicznych, pojawia się kwestia skutecznego zapewnienia, że w przypadku wystąpienia konfliktu sprawa trafi przed trybunał arbitrażowy, a nie przed sąd powszechny.

Podobnie jak w mediacji gdzie główną postacią kontrolującą przebieg postępowania jest mediator tak w arbitrażu arbiter sprawuję pieczę nad właściwym tokiem rozstrzygnięciem sprawy. Arbitraż jednak posiada swoją odrębną charakterystykę, co wpływa na rolę arbitra w postępowaniu.

Jedną z licznych zalet alternatywnych metod rozstrzygania sporu jest niewątpliwie możliwość znacznego zaoszczędzenia pieniędzy. W postępowaniu sądowym musimy być przygotowani do długiego procesowania się, ponosząc opłaty sądowe i koszty reprezentacji procesowej. Arbitraż natomiast pozwala na ograniczenie kosztów, przy czym decydująca jest wartość przedmiotu sporu. Ile zatem zapłacimy decydując się na arbitraż?

Rosnąca popularność ADR, czyli Alternatywnych Rozstrzygnięć Sporu na świecie powinna skłonić niejednego przedsiębiorcę do zastanowienia się nad tą formą rozwiązywana konfliktów, również na gruncie biznesowym. Na czym dokładnie polega instytucja arbitrażu?

Niechęć przedsiębiorców wobec alternatywnych metod rozwiązywania sporu często wynika z fałszywych wyobrażeń na temat skuteczności mediacji bądź arbitrażu. W związku z możliwością poddania sporu pozasądowemu organowi i większej swobodzie w kształtowaniu możliwego porozumienia przez strony przedsiębiorcy uważają, że ugoda jest formą porozumienia się "na słowo", co, w przyszłości może zaowocować niedotrzymaniem jej warunków. Tymczasem w oczach prawa ugoda jest traktowana na równi z orzeczeniem sadowym.

Pomimo że, mediacja jest przedstawiana jako odformalizowany sposób rozwiązania sporu, strony powinny mieć na uwadze, że pewne kwestie dotyczące mediacji zostały zawarte w Kodeksie postępowania cywilnego, w odrębnym rozdziale obejmującym zarówno mediację jak i postępowanie pojednawcze. Jednym z najważniejszych regulacji jest wyznaczenie kryteriów rozpoczęcia mediacji.

Prowadząc działalność gospodarczą przedsiębiorca nieraz będzie musiał stawiać czoła rozmaitym trudnościom, tymi rozgrywającymi się na wokandzie sądowej. Przyczyną takiej sytuacji jest wciąż popularne przekonanie, że proces sądowy jest jedynym i skutecznym rozwiązaniem dla powstałych sporów między przedsiębiorcami. Czy jednak na pewno?

Wielu przedsiębiorców w trakcie swojej działalności spotyka różnego rodzaju trudności, często spowodowane przez swoich kontrahentów. Zanim jednak udamy się do sądu, warto zastanowić się nad alternatywnymi metodami rozwiązywania lub rozstrzygania sporu.

Sądy arbitrażowe, działające na przykład przy izbach gospodarczych mogą rozstrzygać w sprawach wynikające z umów zwartych między stronami. Mimo, iż sąd arbitrażowy nie jest sądem powszechnym to wyrok bądź ugoda zawarta przed tym sądem ma moc prawną taką jak wyrok sądu powszechnego. Kiedy i jak można skorzystać z sądu arbitrażowego?

Arbitraż, Sąd arbitrażowy

W sądzie sprawy trwają za długo? Jest wyjście, trzeba tylko o nim wiedzieć - nie jesteś skazany na kilka lat czekania na wyrok

Już 400 tysięcy firm wpisanych na listy dłużników. Jak odzyskiwać zaległe pieniądze?

Jak sformułować klauzulę arbitrażową, by móc ominąć sądy państwowe?

Jak uzyskać wyrok w sprawach budowlanych w mniej niż dwa miesiące?

Rośnie zainteresowanie arbitrażem online

Jak działa polski arbitraż online?

E-arbitraż. Wyroki sądów internetowych coraz bardziej popularne

Arbitraż sądowy teraz możliwy przez internet

Ruszają obrady okrągłego stołu przy KIG

Arbitraż w postępowaniu cywilnym

Nowy obowiązek informacyjny sklepów internetowych 2016

Mediacje i arbitraż wsparciem dla biznesu

Nowe mediacje i arbitraż od 2016 r.

MG pracuje nad usprawnieniem prawa dla przedsiębiorców

Postępowanie mediacyjne szybsze i tańsze

Mediacje sposobem na rozwiązywanie sporów między firmami

Przedsiębiorca będzie musiał poddać się mediacji

Zmiany w prawie arbitrażowym

Projekt ustawy o polubownych metodach rozwiązywania sporów

Mediacja i arbitraż jako metoda rozwiązywania sporów między przedsiębiorcami

Prawo właściwie dla zobowiązań umownych

Klauzula arbitrażowa w umowie

Firmy chętniej korzystają z polubownego rozwiązywania sporów

Spór konsumenta z instytucja finansową

Jakie są wymogi w sporach gospodarczych?

Środki prawne w sporach między przedsiębiorcami – cz. I

Rozwiązywanie sporów - arbitraż i mediacja część II

Rozwiązywanie sporów - arbitraż i mediacja część I

Czym jest sąd polubowny (arbitrażowy)?

Jakie zasady obowiązują podczas mediacji?

Czym się różni arbitraż stały od arbitrażu ad hoc?

Jak dokonać zapisu na sąd polubowny?

Jakie uprawnienia ma arbiter w sądzie polubownym

Jakie są koszty arbitrażu w postępowaniu sądowym?

Dlaczego warto wybrać arbitraż?

Co oznacza wykonalność ugody?

Kiedy może dojść do mediacji?

Jakie zalety ma mediacja gospodarcza?

Wybierając mediację lub arbitraż - porada

Kiedy można pójść do sądu arbitrażowego?