Windykacja należności krok po kroku [3 etapy]

• Etap przedsądowy, czyli windykacja polubowna
• Etap sądowy
• Etap postępowania egzekucyjnego
• Dlaczego przy prowadzeniu windykacji warto skorzystać z pomocy kancelarii prawnej?

Etap przedsądowy, czyli windykacja polubowna

Etap przedsądowy to nic innego jak próba nakłonienia dłużnika do dobrowolnej spłaty należności. Jak to zrobić? Można skontaktować się z nim telefonicznie, za pomocą wiadomości e-mail, SMS i w ten sposób nakłonić go uregulowania długu. Jeśli powyższe nie przyniesie efektu, wysyłamy do dłużnika wezwanie do zapłaty – listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Potwierdzenie to daje możliwość udokumentowania faktu wysyłki oraz odebrania wezwania, bądź zaniechania odebrania. W wezwaniu wskazujemy: datę wezwania, kwotę zadłużenia, termin płatności, wysokość odsetek oraz konsekwencje ewentualnego uchylania się od spłacenia zadłużenia. Dlaczego jest to istotne? Otóż, już w momencie wysyłania wezwania do zapłaty musimy zakładać ewentualność przejścia do etapu sądowego (w przypadku braku uiszczenia należności dobrowolnie). Zachowanie formalnych wymogów wezwania do zapłaty będzie podlegało zbadaniu przez Sąd, co w konsekwencji może mieć przełożenie na wynik sprawy o zapłatę.

Etap sądowy

Przejście do etapu sądowego oznacza, że nie udało się odzyskać polubownie należności, w związku z czym konieczne okazało się wystąpienie z pozwem o zapłatę. O ile etap polubowny jest w zasadzie bez kosztowy (dlatego najkorzystniej porozumieć się z dłużnikiem na tym etapie), o tyle etap sądowy wiąże się z koniecznością wniesienia opłaty sądowej od pozwu (jej wysokość uzależniona jest od wartości przedmiotu sporu), zaś w przypadku zastępowania przez profesjonalnego pełnomocnika również opłaty skarbowej od tego pełnomocnictwa i rzecz jasna poniesienia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Pozytywny aspekt poniesienia tych kosztów jest taki, że w przypadku wygrania sprawy, strona przeciwna zostanie zobowiązana przez sąd do zwrócenia nam poniesionych kosztów sądowych, w tym zastępstwa procesowego. Podkreślenia jednak wymaga, że zwrot kosztów pełnomocnika następuje według stawek właściwego rozporządzenia tzn. że nie odzyskamy kwoty rzeczywiście poniesionej, jeśli była ona wyższa od tej wskazanej w rozporządzeniu. Tańszą alternatywą aniżeli wniesienie pozwu (niższa opłata sądowa), jest zawezwanie dłużnika do próby ugodowej, co również warto rozważyć przed wniesieniem pozwu o zapłatę. Celem postępowania sądowego o zapłatę jest uzyskanie wyroku lub nakazu zapłaty. Postępowanie sądowe może przebiec sprawnie – jeśli sąd wyda nakaz zapłaty, a przeciwnik nie wniesienie środka zaskarżenia nakaz zapłaty uprawomocni się. Może się jednak zdarzyć tak, że strona przeciwna wniesie środek zaskarżenia lub sąd stwierdzi brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i skieruje sprawę na rozprawę, co z kolei wiąże się z dłuższym oczekiwaniem na ostateczne rozstrzygnięcie sądu. Cały ten proces może potrwać od kilku miesięcy do nawet kilku lat. Na rozprawie strony zgłaszają swoje żądania i wnioski, przedstawiają twierdzenia i dowody na ich poparcie. Następnie sąd wydaje orzeczenie kończące postępowanie. Gdy orzeczenie staje się prawomocne wnosimy do sądu wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na tytuł egzekucyjny (wyrok/nakaz zapłaty). Pozyskujemy w ten sposób tytuł wykonawczy, który stanowi podstawę do wszczęcia egzekucji komorniczej.

Etap postępowania egzekucyjnego

Na tym etapie należy sporządzić wniosek egzekucyjny i skierować go do odpowiedniej kancelarii komorniczej tj. do komornika właściwego dla rewiru, w którym dłużnik ma miejsce zamieszkania (lub siedzibę). Załączamy do niego tytuł wykonawczy. Postępowanie egzekucyjne również może być sprawne pod warunkiem, że dłużnik jest wypłacalny. Na przykład, jeśli komornik zajmie konto bankowe dłużnika, na którym znajdują się środki wystarczające na zaspokojenie naszej należności i w konsekwencji przekaże je wierzycielowi. Ewentualnie mogą być dokonywane np. potrącenia z wynagrodzenia dłużnika. Może też zdarzyć się tak, że dłużnik takich środków nie posiada i nigdzie nie pracuje. Wówczas monitorujemy stan postępowania egzekucyjnego, składamy stosowne wnioski w toku postępowania, mające na celu podjęcie przez komornika konkretnych działań takich jak wszczęcie egzekucji m.in. z: ruchomości, nieruchomości, wynagrodzenia za pracę, rachunków bankowych. Komornik na wniosek wierzyciela dokonuje weryfikacji dłużnika w bazie CEPiK, ZUS, OGNIVO z których pozyskuje m.in. informację o majątku dłużnika, jego zatrudnieniu. Możliwości jest wiele, dlatego rozważyć jakie działania będą najskuteczniejsze w konkretnej sprawie. W przypadku bezskuteczności egzekucji, należy ją ponawiać, gdyż sytuacja materialna dłużnika może się bowiem zmienić. Ostatecznie koszty egzekucji obciążają dłużnika jednakże pierwotnie musi je uiścić wierzyciel wpłacając tzw. zaliczki na wydatki gotówkowe i niestety w przypadku bezskuteczności egzekucji również to wierzyciel ponosi te koszty. Wraz z kolejnym wnioskiem egzekucyjnym wierzyciel może domagać się ich ściągnięcia od dłużnika.

Dlaczego przy prowadzeniu windykacji warto skorzystać z pomocy kancelarii prawnej?

Skorzystanie z pomocy kancelarii prawnej zajmującej się dochodzeniem należności gwarantuje profesjonalne doradztwo i prowadzenie sprawy na każdym z wymienionych etapów. Rzecz jasna korzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika wiąże się z poniesieniem dodatkowych kosztów jednakże znacząco zwiększa szansę na skuteczne odzyskanie należności. Często już samo wezwanie do zapłaty wystosowane przez kancelarię prawną działa mobilizująco, co skutkuje uregulowaniem zadłużenia. Jeśli jednak wezwanie nie przyniesie efektu, to należy pamiętać, że proces sądowy to nie tylko przygotowanie pozwu z żądaniem, a cała skomplikowana procedura, często wymagająca dużego nakładu czasu, wiedzy oraz doświadczenia w tego typu sprawach. Co więcej, udział profesjonalnego pełnomocnika na rozprawie daje pewność, że sprawa jest należycie prowadzona, chroni też wierzyciela przed kosztownymi błędami proceduralnymi. Należy też pamiętać, że nawet gdy już posiadamy tytuł wykonawczy i jesteśmy na etapie postępowania egzekucyjnego to komornik w toku tego postępowania wydaje różne rozstrzygnięcia, często w celu ochrony praw wierzyciela zasadnym jest wniesienie środka zaskarżenia. Obsługa prowadzona przez profesjonalnego pełnomocnika pozwala na podjęcie zdecydowanych i szybkich działań, gdy wymaga tego interes wierzyciela. Warto zaznaczyć, że na każdym z opisanych etapów postępowania windykacyjnego istnieje możliwość podpisania z dłużnikiem ugody, która pozwala na uniknięcie przez dłużnika zapłaty dodatkowych kosztów postępowania sądowego lub egzekucyjnego, rosnących odsetek, zaś wierzycielowi na sprawniejsze odzyskanie należności. Wynegocjowanie korzystnych warunków ugody również warto powierzyć profesjonalnemu pełnomocnikowi.

Autorzy:
Konrad Staniszewski - radca prawny w BWHS Wojciechowski Springer i Wspólnicy
Edyta Popiel-Jarząbek - adwokat w BWHS Wojciechowski Springer i Wspólnicy