REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wykorzystanie wizerunku a ochrona danych osobowych

Robert Nogacki
radca prawny
Kancelaria Prawna Skarbiec
Kancelaria Prawna Skarbiec świadczy doradztwo prawne z zakresu prawa podatkowego, gospodarczego, cywilnego i karnego.
Za najczęstsze formy rozpowszechnienia wizerunku należy uznać wykorzystanie fotografii bądź filmów w celach komercyjnych.
Za najczęstsze formy rozpowszechnienia wizerunku należy uznać wykorzystanie fotografii bądź filmów w celach komercyjnych.
fot. Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Niezależnie od regulacji prawnoautorskich należy pamiętać, iż wizerunek stanowi również daną osobową. Jak zatem wykorzystać wizerunek zgodnie z RODO?

Jak pogodzić wykorzystanie wizerunku na gruncie prawa autorskiego z zasadami ochrony danych osobowych?

Kryteria poprawnego wykorzystania utrwalonego wizerunku statuują co do zasady przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, determinując w szczególności przesłanki legalnego jego rozpowszechniania. Niezależnie jednak od regulacji prawnoautorskich nie można pominąć faktu, iż wizerunek stanowi również daną osobową. To z kolei implikuje konieczność równoległego spełnienia wymogów RODO w tym zakresie.

REKLAMA

Jak rozumieć rozpowszechnienie?

Rozpowszechnienie to, najkrócej mówiąc, publiczne udostępnienie czegoś nieokreślonemu kręgowi odbiorców, w dowolny sposób. Przekładając powyższe na praktykę, za najczęstsze formy rozpowszechnienia wizerunku należy uznać wykorzystanie fotografii bądź filmów w celach komercyjnych: w materiałach promocyjnych, reklamowych, a obecnie również coraz częściej w mediach społecznościowych. Pracodawcy do realizacji powyższego, zamiast profesjonalnych modeli czy aktorów, chętnie sięgają również po swoich pracowników. Jednak, czy przywołane sytuacje będą różniły się w świetle przepisów, a co ważniejsze w praktyce?

Reguła i wyjątki

W pierwszej kolejności należy podkreślić zasadniczą regułę, stosownie do której rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Niemniej istotne są wyłączające ją wyjątki. Mianowicie zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli: osoba otrzymała za pozowanie umówioną zapłatę, obiektem jest osoba powszechnie znana (jeżeli wizerunek utrwalono w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych) albo obiektem jest osoba stanowiąca jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz czy publiczna impreza.

Treść zgody na rozpowszechnienie wizerunku

REKLAMA

Przybliżając wprost przesłanki wyłączeń, przywołane przepisy nie podają jednak wytycznych odnośnie do formy czy treści zgody na rozpowszechnienie wizerunku, wobec czego warto skupić się właśnie na tej kwestii. Obligatoryjne elementy tego oświadczenia ukształtowały się dopiero na przestrzeni lat w praktyce i judykaturze. W rezultacie osoba udzielająca zgodę powinna być świadoma przede wszystkim co do sposobu prezentacji jej wizerunku, miejsca oraz czasu publikacji, zestawienia z innymi wizerunkami czy reklamowego celu.

Treść zgody nie może poprzestawać zatem na ogólnym, blankietowym stwierdzeniu akceptacji rozpowszechnienia wizerunku. Powinna precyzować przytoczone kwestie, spełniając ponadto nieodłączne warunki dobrowolności i swobody jej wyrażenia.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wizerunek jako dana osobowa

Zważywszy, że za dane osobowe powszechnie uznaje się informacje umożliwiające zidentyfikowanie osoby fizycznej, trudno mieć wątpliwości, że do kategorii tej zalicza się także wizerunek. Chcąc zatem przetwarzać tego typu dane – niezależnie od obszaru prawnoautorskiego – administrator musi posiadać do tego odpowiednią podstawę mającą odzwierciedlenie w RODO.

Podstawy przetwarzania wizerunku

Wizerunek może być przetwarzany na każdej z podstaw prawnych wskazanych w art. 6, a jej wybór zależy w znacznej mierze od okoliczności, w jakich udzielona została zgoda prawnoautorska. Na marginesie należy wspomnieć, że przetwarzanie danych w postaci wizerunku nie zawsze będzie wiązało się z jego rozpowszechnieniem (np. monitoring wizyjny, zdjęcia pracowników w intranecie albo wewnętrznej firmowej gazetce).

Przykładowe sposoby wykorzystania wizerunku w powiązaniu z podstawą jego przetwarzania:

  • art. 6 ust. 1 lit. a: dobrowolne zamieszczenie swojego zdjęcia w CV – Kodeks pracy nie przewiduje konieczności jego podania, jednak kandydat do pracy może je według swojego uznania zamieścić;
  • art. 6 ust. 1 lit. b: modelka występująca w sesji zdjęciowej za wynagrodzeniem – wizerunek niezbędny do wykonania umowy;
  • art. 6 ust. 1 lit. c: zdjęcia albo nagrania przekazane właściwym organom jako dowody – obowiązek prawny udostępnienia danych;
  • art. 6 ust. 1 lit. e: wykonywanie i wydawanie dowodów osobistych – realizacja zadania w interesie publicznym;
  • art. 6 ust. 1 lit. f: monitoring wizyjny, zamieszczenie zdjęć z imprezy firmowej na wewnętrznym dysku – prawnie uzasadniony interes administratora rozumiany odpowiednio jako zapewnienie bezpieczeństwa oraz zapewnienie odpowiedniej atmosfery w miejscu pracy.

Dobrowolność zgody

REKLAMA

Dla wielu administratorów najczęstszym wyborem przesłanki legalizującej przetwarzanie wizerunku jest mimo wszystko zgoda, która faktycznie może być dobrym rozwiązaniem w wielu przypadkach. Nie sposób jednak nie wspomnieć, że jest to podstawa dość ryzykowna. Administrator musi bowiem zagwarantować pełną dobrowolność jej udzielenia oraz brak jakichkolwiek negatywnych konsekwencji w przypadku odmowy bądź jej wycofania przez osobę, której dane dotyczą. Co do zasady jakakolwiek presja lub niewłaściwy wpływ na podmiot danych osobowych uniemożliwiający osobie, której dane dotyczą, swobodne złożenie oświadczenia woli spowoduje nieważność zgody.

Za przykład można podać sytuację, gdy dostawca aplikacji mobilnej do prowadzenia osobistego terminarza żąda od użytkowników aktywowania aparatu, aby mogli oni skorzystać z produktu. Funkcjonalność aplikacji jednoznacznie wskazuje, że wykonywanie zdjęć przy użyciu urządzenia użytkownika nie jest konieczne do świadczenia omawianej usługi koncentrującej się na wysyłaniu odpowiednich przypomnień. Z uwagi na to, że wyrażenie przedmiotowej zgody warunkuje skorzystanie z aplikacji, nie można uznać jej za dobrowolną i spełniającą wymogi RODO.

Abstrahując od powyższego, jeżeli za przetwarzaniem wizerunku będzie szło jego rozpowszechnianie, nie ma wówczas przeszkód, aby połączyć treść obu oświadczeń, pamiętając jednak o zawarciu w niej elementów z obu przedmiotowych obszarów i zachowaniu odpowiednich warunków jej wyrażenia.

Obowiązek informacyjny koniecznością

Materią, której nie można bagatelizować w sytuacji wykorzystania wizerunku, obok podstawy przetwarzania, jest nadto kwestia spoczywającego na administratorze danych osobowych obowiązku informacyjnego. Powinien on zostać spełniony względem osoby, której dane dotyczą, niezależnie od tego, która podstawa z art. 6 RODO znajdzie w określonym stanie faktycznym zastosowanie, choć może ona determinować sposób jego realizacji. Przykładowo w przypadku zawarcia umowy w przedmiocie sesji zdjęciowej sytuacją optymalną jest przedłożenie klauzuli informacyjnej wraz z treścią umowy. Podobnie w przypadku pracowników, względem których obowiązek informacyjny i tak powinien być już spełniony przy zatrudnieniu. Inaczej sprawa będzie się miała w odniesieniu do uczestników, np. w przypadku eventu promocyjnego, z którego szczegółową relację chcielibyśmy zamieścić na fanpage’u naszej marki. W takiej sytuacji treść klauzuli może zostać objęta regulaminem wydarzenia, który powinien być dostępny i widoczny dla wszystkich osób, analogicznie do informacji dotyczących przetwarzania wizerunku utrwalonego za pośrednictwem monitoringu wizyjnego zamontowanego np. na terenie biurowca.

Podsumowanie

Odnosząc się do postawionego na początku artykułu pytania, czy przetwarzanie i rozpowszechnianie zdjęć modela będzie różnić się od wykorzystania wizerunku pracowników, należałoby odpowiedzieć na nie twierdząco, aczkolwiek na pewno nie zerojedynkowo. Konieczne jest bowiem każdorazowe i indywidualne zbadanie oraz ustalenie podstaw przesądzających o uprawnieniu do wykorzystania wizerunku. W pierwszej kolejności tej dotyczącej rozpowszechnienia, co wiąże się z rozstrzygnięciem o możliwości powołania się na któreś z wyłączeń przewidzianych przez prawo autorskie bądź – w przeciwnym razie – o konieczności pozyskania w tym zakresie odpowiedniej zgody osoby fizycznej. Prawidłowa ocena powyższego nie pozostaje bez znaczenia, gdyż od tego kryterium w dużym stopniu będzie zależała podstawa przetwarzania wizerunku jako danej osobowej, a nawet sposób spełnienia obowiązku informacyjnego, co bez wątpienia ułatwi zadanie administratorowi tych danych.

Więcej informacji znajdziesz w serwisie MOJA FIRMA

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Biznesowy sukces na rynku zdrowia? Sprawdź, jak się wyróżnić

W Polsce obserwujemy rosnącą liczbę firm, które specjalizują się w usługach związanych ze zdrowiem, urodą i branżą wellness. Właściciele starają się wyjść naprzeciw oczekiwaniom klientów i jednocześnie wyróżnić na rynku. Jak z sukcesami prowadzić biznes w branży medycznej? Jest kilka sposobów. 

Wakacje składkowe. Dla kogo i jak z nich skorzystać?

Sejmowe komisje gospodarki i polityki społecznej wprowadziły poprawki redakcyjne i doprecyzowujące do projektu ustawy. Projekt ten ma na celu umożliwić przedsiębiorcom tzw. "wakacje składkowe", czyli przerwę od płacenia składek ZUS.

Czego najbardziej boją się przedsiębiorcy prowadzący małe biznesy? [BADANIE]

Czego najbardziej boją się małe firmy? Rosnących kosztów prowadzenia działalności i nierzetelnych kontrahentów. A czego najmniej? Najnowsze badanie UCE RESEARCH przynosi odpowiedzi. 

AI nie zabierze ci pracy, zrobi to człowiek, który potrafi z niej korzystać

Jak to jest z tą sztuczną inteligencją? Zabierze pracę czy nie? Analitycy z firmy doradczej IDC twierdzą, że jednym z głównych powodów sięgania po AI przez firmy jest potrzeba zasypania deficytu na rynku pracy.

REKLAMA

Niewypłacalność przedsiębiorstw. Od początku roku codziennie upada średnio 18 firm

W pierwszym kwartale 2023 r. niewypłacalność ogłosiło 1635 firm. To o 31% więcej niż w tym okresie w ubiegłym roku i 35% wszystkich niewypłacalności ogłoszonych w 2023 r. Tak wynika z raportu przygotowanego przez ekonomistów z firmy Coface.  

Rosnące płace i spadająca inflacja nic nie zmieniają: klienci patrzą na ceny i kupują więcej gdy widzą okazję

Trudne ostatnie miesiące i zmiany w nawykach konsumentów pozostają trudne do odwrócenia. W okresie wysokiej inflacji Polacy nauczyli się kupować wyszukując promocje i okazje cenowe. Teraz gdy inflacja spadła, a na dodatek rosną wynagrodzenia i klienci mogą sobie pozwolić na więcej, nawyk szukania niskich cen pozostał.

Ustawa o kryptoaktywach już w 2024 roku. KNF nadzorcą rynku kryptowalut. 4,5 tys. EUR za zezwolenie na obrót walutami wirtualnymi

Od końca 2024 roku Polska wprowadzi w życie przepisy dotyczące rynku kryptowalut, które dadzą Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) szereg nowych praw w zakresie kontroli rynku cyfrowych aktywów. Za sprawą konieczności dostosowania polskiego prawa do przegłosowanych w 2023 europejskich przepisów, firmy kryptowalutowe będą musiały raportować teraz bezpośrednio do regulatora, a ten zyskał możliwość nakładanie na nie kar grzywny. Co więcej, KNF będzie mógł zamrozić Twoje kryptowaluty albo nawet nakazać ich sprzedaż.

KAS: Nowe funkcjonalności konta organizacji w e-Urzędzie Skarbowym

Spółki, fundacje i stowarzyszenia nie muszą już upoważniać pełnomocników do składania deklaracji drogą elektroniczną, aby rozliczać się elektronicznie. Krajowa Administracja Skarbowa wprowadziła nowe funkcjonalności konta organizacji w e-US.

REKLAMA

Sztuczna inteligencja będzie dyktować ceny?

Sztuczna inteligencja wykorzystywana jest coraz chętniej, sięgają po nią także handlowcy. Jak detaliści mogą zwiększyć zyski dzięki sztucznej inteligencji? Coraz więcej z nich wykorzystuje AI do kalkulacji cen. 

Coraz więcej firm zatrudnia freelancerów. Przedsiębiorcy opowiadają dlaczego

Czy firmy wolą teraz zatrudniać freelancerów niż pracowników na etat? Jakie są zalety takiego modelu współpracy? 

REKLAMA