| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Firma > Umowy > ABC umów > Zadatek a zaliczka - konsekwencje dla przedsiębiorcy

Zadatek a zaliczka - konsekwencje dla przedsiębiorcy

Zadatek i zaliczka to dwie formy płatności, służące zabezpieczeniu przyszłej transakcji zarówno sprzedaży jak i usług. Która z tych form jest bardziej korzystna dla przedsiębiorcy?

W orzecznictwie spotykamy się z sytuacjami, kiedy to zadatek przekracza wartość połowy oznaczonego umową świadczenia, jednak w większości transakcji zadatek stanowi niewielką część umówionego zobowiązania. Przy określaniu kwoty zadatku należy mieć na względzie możliwość żądania od drugiej strony zwrotu w podwójnej wysokości bez względu na fakt poniesienia szkody i jej wysokości. Zgodnie z dominującym poglądem zadatek pełni funkcję surogatu odszkodowania i nie istnieje możliwość miarkowania należnej kwoty.

Pragnę zwrócić również uwagę na stanowisko Sądu Najwyższego, który przyjął iż do wystąpienia z żądaniem zwrotu zadatku wystarczy nie wywiązanie się strony przeciwnej ze zobowiązania, bez konieczności wypowiadania zawartej umowy (por. wyrok SN z 28.10.2010 roku, sygn. akt II CSK 219/10).

Uprawnienie wierzyciela do odstąpienia od zawartej pomiędzy stronami umowy, co w konsekwencji wiąże się z żądaniem kwoty dwukrotnie wyższej, zgodnie ze stanowiskiem szeroko prezentowanym w opracowaniach, zachodzi w sytuacji kiedy niewykonanie umowy jest następstwem okoliczności, za które przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność (tak m.in. Z.Radwański w: System, t. III, cz. 1, s. 460; Sąd Najwyższy w wyroku z 30.5.2006 r., IV CSK 66/06).

W przypadku częściowego wykonania zobowiązania, które zostało zabezpieczone zadatkiem, a świadczenie jest podzielne, zadatek również należy proporcjonalnie do wykonanej części zaliczyć na poczet należnej zapłaty świadczenia głównego bądź zwrotowi. W sytuacji częściowego odstąpienia od umowy, zgodnie z regulacją art. 394 k.c., pozostałą część zadatku lub jej dwukrotność uiścić na rzecz drugiej strony. Takie stanowisko zostało potwierdzone w Glosie do wyroku Sądu Najwyższego z 15 września 2005 roku o sygn akt II CK 72/05.

Jeżeli strony umowy za przedmiot zadatku powzięły rzecz, w przypadku rozwiązania umowy, bez jakiejkolwiek wątpliwości podlega ona zwrotowi. Jednak w sytuacji, kiedy dłużnik zobowiązany jest do zwrotu kwoty dwukrotnie wyższej, winien jest wydać wierzycielowi liczbę rzeczy tego samego rodzaju, a w przypadku braku możliwości, wypłacić kwotę stanowiącą wartość rynkową rzeczy stanowiącej zadatek.

Przedsiębiorca winien mieć na uwadze, podczas zawierania umowy wraz z zadatkiem, iż w przypadku jej niewykonania wierzycielowi prócz uprawnienia uregulowanego w treści wyżej zacytowanego artykuły przysługuje również roszczenie o wykonanie umowy. Jeżeli pomimo takiego żądania nie dojdzie do spełnienia zobowiązania, którego umowa dotyczyła, Wierzycielowi przysługują dotychczas wskazywane uprawnienia. Jak słusznie wskazuje się w doktrynie, wierzycielowi nie przysługuje uprawnienie do dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych. Jednak należy mieć na względzie odmienny pogląd prezentowany przez judykaturę, o którym szerzej konstatowano w wyroku SN w uchw. z 25.6.2009 roku, sygn. akt III CZP 39/09, M. Wagner w glosie do uchw. SN z 25.6.2009 roku, sygn. akt III CZP 39/09.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Stanisław Trzeciak

Radca prawny (prawo Białorusi), aplikant radcowski OIRP Lublin

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od mojafirma.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK