REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kiedy wręczona suma pieniędzy to zadatek, a kiedy jest zaliczką

pieniądz; zadatek; zaliczka
pieniądz; zadatek; zaliczka

REKLAMA

REKLAMA

Podczas zawierania umów często jesteśmy zobowiązani do wręczenia określonej kwoty pieniężnej zaliczanej na poczet świadczenia strony, określanej jako zaliczka lub zadatek. Terminy te używane są potocznie zamiennie i nie wiele osób zdaje sobie sprawę, że użycie ich wywołuje odmienne skutki prawne, które w przypadku nie wywiązania się z zawartej umowy mogą być dla strony bardzo dotkliwe.

Instytucję zadatku określa art. 394 Kodeksu cywilnego (dalej jako „k.c.”), natomiast zaliczka jest instytucją nieuregulowaną wprost w przepisach, a skutki jej wręczenia należy wynikają pośrednio z  regulacji dotyczących umów wzajemnych.

REKLAMA

Zadatek stanowi dodatkowe zastrzeżenie umowne pełniące rolę mobilizującą kontrahenta do wykonania zawartej umowy, może on występować w każdej umowie obligacyjnej jednakże najczęstsze zastosowanie znajduje w umowach przedwstępnych. Przedmiotem zadatku mogą być pieniądze lub rzeczy zamienne.

Zadatek a zaliczka - jaka różnica?

REKLAMA

Przepisy nie regulują wysokości zadatku, przyjmuje się, że powinien stanowić on niewielki procent świadczenia, jednakże zgodnie z zasadą swobody umów strony mogą zastrzec kwotę znacznie wyższą, nawet przekraczającą połowę świadczenia. W doktrynie panuje spór dotyczący ustalenia górnej granicy wysokości zadatku aczkolwiek przyjęto, iż wysokość zadatku nie może przekraczać wysokości świadczenia.

W razie gdy umowa została zrealizowana zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała. Sytuacja komplikuje się w chwili gdy do realizacji umowy nie doszło. Zgodnie z art 394 k.c. w braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Określenie zadatku w umowie sprzedaży

Przytoczony artykuł w pełni ukazuje funkcję zadatku, który wzmacnia pozycję strony dążącej do wykonania umowy. Zgodnie z powyższym wierzyciel, który z racji nie wykonania umowy przez drugą stronę odstępuje od umowy nie ma obowiązku wykazania  poniesionej szkody oraz  utraty znaczenia świadczenia.  Zatem zadatek stanowi element zabezpieczenia wykonania świadczenia oraz pełni funkcję odszkodowawczą w przypadku niewykonania umowy.

REKLAMA

Przepis art. 394 § 3 wskazuje, że w razie rozwiązania umowy zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony. Ciężar udowodnienia wyżej wymienionych okoliczności obciąża żądającego zwrotu zadatku albo pozwanego, odmawiającego zapłaty sumy dwukrotnie wyższej.

Natomiast zaliczka stanowi kwotę pieniężną oddaną  kontrahentowi na poczet przyszłego świadczenia. W doktrynie prawa przyjmuje się, że przedmiot zaliczki mogą stanowić również rzeczy zamienne, jednakże w obrocie zaliczka zwykle przyjmuje charakter pieniężny.

W razie wykonania zobowiązania zaliczka zostaje zaliczona na poczet świadczenia, co oznacza, że w tym przypadku wywiera skutek podobnie jak zadatek. Rozbieżność pomiędzy powyższymi instytucjami powstaje w przypadku niewykonania umowy.

W sytuacji, w której nie dojdzie do wykonania zobowiązania skutki zaliczki wywodzić należy z przepisów dotyczących niewykonania umów wzajemnych. Zgodnie z art. 494 k.c. strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, zobowiązana jest do zwrotu drugiej stronie wszystkiego co otrzymała na mocy umowy, jak również sama może żądać zwrotu tego co świadczyła, a także naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania.

Zaliczka czy zadatek

Zatem strony zobowiązane są do zwrotu wszystkiego co wzajemnie świadczyły, natomiast poniesioną w wyniku nie wykonywania umowy szkodę można dochodzić na zasadach ogólnych.

Zgodnie z powyższym decydując się na zastrzeżenie w umowie zadatku lub zaliczki należy pamiętać o konsekwencjach wynikających z zastosowania danej instytucji.

Łukasz Bernatowicz, radca prawny

Klaudia Szkodzińska, aplikant radcowski

Kancelaria BKM

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    KONFERENCJA O DOTACJACH - DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY. Katowice 29 lutego 2024 r. [wydarzenie bezpłatne, liczba miejsc ograniczona]

    LPW Grupa na czele z ekspertami z LPW Consulting zaprasza na kolejną edycję wydarzenia pt. KONFERENCJA O DOTACJACH - DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY. W tym roku to wydarzenie odbędzie się w czwartek 29 lutego 2024 r. w godz.: 10:00-14:00 w Parku Technologicznym Ekoenergia w Katowicach, ul. Żeliwna 38. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny po uprzednim zapisie online. Przy czym liczba miejsc jest ograniczona. Portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.

    Czekolada w 2024 roku będzie droższa i nie tylko ona. Ceny kakao biją rekordy – może być nawet 7 tys. USD za tonę. Co to jest shrinkflacja?

    Nie ma dobrych wiadomości dla miłośników czekolady i kakao. Rekordowo wysokie ceny kakao na światowych giełdach nadal będą rosły i mogą nawet przekroczyć wartość 7 tys. dolarów za tonę. Tak prognozują autorzy raportu pt. „INDEKS CEN W SKLEPACH DETALICZNYCH”. Problemy z podażą i przewidywane znaczne spadki zbiorów oznaczają trzeci rok z rzędu globalnego deficytu surowca. Kluczowy okres zbierania ziaren skończy się w marcu, a następny zacznie się dopiero we wrześniu. Natomiast już w styczniu br. słodycze i desery zdrożały najbardziej ze wszystkich analizowanych kategorii produktów. Eksperci zapowiadają, że podwyżki w następnej kolejności obejmą kosmetyki, leki i suplementy bazujące na kakao. I dodają, że skok cen odczują producenci art. spożywczych, zakłady przetwórcze, cukiernie i restauracje. W następnej kolejności straty te zostaną przerzucone na konsumentów. Taki scenariusz może się wydarzyć już przed Wielkanocą. A jeśli sytuacja dalej będzie się pogarszała, to może nasilić się również zjawisko shrinkflacji. 

    Firmy widzą potencjał w sztucznej inteligencji, ale są pewne bariery

    Firmy, które zainwestowały w sztuczną inteligencję i widzą jej potencjał, chętniej rozważają dalsze innowacje. Ale są tez pewne przeszkody, z którymi muszą się mierzyć. 

    Ferie 2024. Wyjazdy nad morze coraz popularniejsze. Największą atrakcją morsowanie

    Czy Polacy coraz chętniej będą spędzać ferie nad morzem? Eksperci zauważają, że to był najlepszy początek roku w turystyce od 2019 roku. Czy przedsiębiorcom opłaca się teraz zamykać na zimę? 

    REKLAMA

    Jak założyć e-Doręczenia? Wniosek przedsiębiorcy

    Przedsiębiorcy mogą składać wnioski o utworzenie adresu do e-Doręczeń przez Biznes.gov. Po aktywacji adresu, firma korzysta ze skrzynki do e-Doręczeń w Koncie Przedsiębiorcy. Jak zrobić e-Doręczenia?

    Kompetencje kobiet w branży IT. Większy udział kobiet jest istotny z powodu deficytu wykwalifikowanych kadr

    W październiku 2024 r. zaczną obowiązywać unijne przepisy mające na celu zbudowanie większej odporności biznesu na cyberataki. W związku z tym należy podjąć działania podnoszące kompetencje z dziedziny cyberbezpieczeństwa. Tymczasem inicjatywy podnoszące kompetencje cyfrowe kobiet podejmowane są w zaledwie 20,4% miejsc pracy.

    Komisja Europejska proponuje zmniejszenie i uproszczenie obciążeń rolników. Czy to wystarczy by przerwać protesty?

    Komisja Europejska przesłała w czwartek prezydencji belgijskiej w Radzie UE dokument, zawierający listę działań mających na celu "zmniejszenie obciążeń administracyjnych, spoczywających na barkach rolników". Propozycje zostaną omówione z państwami członkowskimi 26 lutego na posiedzeniu Rady ds. Rolnictwa.

    Używasz smartfona? Twoje wrażliwe dane są jak na dłoni. Technologia pozbawia nas prywatności

    Użytkownicy różnych urządzeń, aplikacji czy systemów często nie są świadomi, przez kogo i do jakich celów są gromadzone i wykorzystywane dane na ich temat. Rozwój technologii rzadko idzie w parze ze świadomością użytkowników i regulacjami prawnymi. To stanowi zagrożenie dla ochrony danych osobowych.

    REKLAMA

    Wzrasta ryzyko prowadzenia biznesu. "Liczba wzmianek o geopolityce i ryzyku politycznym w dokumentach spółek wzrosła o 600%"

    Ryzyko prowadzenia biznesu w 2024 roku zwiększa rosnąca polaryzacja na światowej scenie politycznej. Istotna dla przedsiębiorców będzie minimalizacja potencjalnych niebezpieczeństw, m.in. poprzez zwiększenie odporności łańcuchów dostaw, odpowiednią politykę dostępu do zasobów i zaadresowanie kwestii ESG – wynika z raportu EY-Parthenon 2024 Geostrategic Outlook.

    Handel internetowy idzie w górę, stanowi 8,8% ogółu sprzedaży detalicznej

    Sprzedaż internetowa w ujęciu rocznym w styczniu wzrosła ogółem o 11%, co stanowił 8,8% ogółu sprzedaży detalicznej. Największy udział e-sprzedaży w całości sprzedaży detalicznej miały takie kategorie jak tekstylia, odzież, obuwie, prasa i książki. Tak wynika z danych przekazanych przez GUS.

    REKLAMA