Jak założyć własną firmę - krok po kroku. Co trzeba zrobić, otwierając działalność gospodarczą

• Kto może założyć działalność gospodarczą w Polsce? 
• Działalność rejestrowana czy nierejestrowana 
• Rejestracja firmy w CEIDG
• Składki ZUS

Kto może założyć działalność gospodarczą w Polsce? 

Zanim przejdziemy do tego, kto może otworzyć własną działalność w Polsce, zdefiniujemy czym ona właściwie jest. Najprościej mówiąc i zarazem zgodnie z ustawą Prawo przedsiębiorców: Działalność gospodarcza to zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. 

Przedsiębiorcą może być:

• osoba fizyczna
• osoba prawna
• jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą

Wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej działalności są także przedsiębiorcami. 

Polskie przepisy są dość otwarte w zakresie otwierania własnej firmy, bywa jednak, że konkretna osoba może mieć zakaz prowadzenia działalności, jeśli wynika to z wyroku sądu. 

W określonych sytuacjach do prowadzenia działalności gospodarczej wymagana jest koncesja (np. produkcja lub obrót amunicji, broni itp.), której udziela minister właściwy ze względu na przedmiot działalności gospodarczej wymagającej uzyskania koncesji. Czasem niezbędne jest zezwolenie (np. w przypadku usług przewozu), którego udzielają odpowiednie organy. W obu przypadkach: uzyskanie koncesji czy zezwolenia może być od spełnienia określonych warunków. 

Działalność gospodarczą mogą prowadzić również emeryci, a JDG również osoby niepełnoletnie, w tym przypadku po uzyskaniu zgody przedstawiciela ustawowego. Wówczas to on składa wniosek o wpis do CEIDG, w urzędzie gminy, tylko w wersji papierowej. 

Cudzoziemcy, będący obywatelami państw członkowskich UE oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego, obywatele USA i Konfederacji Szwajcarskiej również mogą być przedsiębiorcami w Polsce. Obywatele państw spoza Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego mogą założyć JDG lub spółkę handlową, jeśli mają tytuł pobytowy uprawniający do tego. 

Działalność rejestrowana czy nierejestrowana 

Obawiasz się, że firma nie będzie generować dużych dochodów? Nie musisz się od razu rejestrować jako przedsiębiorca. Jeśli działalność zarobkowa nie będzie duża, można ją prowadzić bez dodatkowych formalności. W jakich przypadkach? 

• gdy przychody z twojej działalności nie przekraczają w żadnym miesiącu
  • do 30 czerwca 2023 roku – 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku, czyli 1745 zł
  • od 1 lipca 2023 roku – 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku, czyli 2700 zł.
• gdy jesteś osobą fizyczną
• gdy nie wykonujesz działalności w ramach spółki cywilnej
• gdy nie prowadzisz działalności regulowanej, czyli takiej, która wymaga zezwoleń lub koncesji
• oraz gdy nie była wykonywana działalność gospodarcza w ciągu ostatnich 60 miesięcy.

Uwaga, limity te wzrosną w 2024 r.!

Jeśli chcesz otworzyć i prowadzić własną działalność, musisz się zarejestrować w CEIDG, czyli Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. 

Rejestracja firmy w CEIDG

Nazwa firmy

Masz już nazwę dla firmy? To świetnie! Pamiętaj, że musi ona zawierać imię i nazwisko (w tej kolejności) w mianowniku. Np. Jan Nowak prace remontowe czy Zielony liść Anna Kowalska. Nazwa może dokładnie opisywać profil działalności, ale nie musi. Jedna osoba fizyczna może mieć tylko jeden wpis w CEIDG. 

Adres firmy

Kolejnym krokiem jest ustalenie adresu prowadzenia działalności. Może to być jedno miejsce lub więcej. Można też wybrać opcję „brak stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej”, jeżeli działalność będzie mobilna. Ważne jest, aby posiadać tytuł prawny do nieruchomości, której adres wskazany jest w CEIDG (np. prawo własności, najem, dzierżawa).

Kod PKD

Następnie trzeba wybrać kod PKD, czyli przypisać działalność do określonego kodu w Polskiej Klasyfikacji Działalności. Kodów można wybrać dowolną liczbę, ale główny powinien być związany z działalnością, która ma przynosić największe dochody. 

Forma opodatkowania

Przed rejestracją należy zdecydować się na formę opodatkowania, do wyboru są trzy:

• na zasadach ogólnych, według skali podatkowej (stawka podatkowa 12% i 32%)
• według stawki liniowej (stawka podatkowa 19%)
• ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (niektóre działalności są z niego wyłączone).

Brak wyboru formy opodatkowania będzie równoznaczny z wyborem opodatkowania na zasadach ogólnych.

A co z podatkiem VAT? Czy musisz go płacić? Nie musisz się rejestrować do VAT gdy:

• sprzedaż w twojej firmie nie przekracza limitu 200 tys. zł rocznie
• sprzedajesz wyłącznie towary i usługi zwolnione z VAT

Księgowość

Firmy, które zdecydowały się na opodatkowanie kartą podatkową mają co roku ustalaną kwotę podatku przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego. Pozostałe firmy musza prowadzić pełną lub uproszczoną księgowość. 

Składki ZUS

Bycie przedsiębiorcą wiążę się z opłacaniem składek na:

• ubezpieczenia społeczne, z których obowiązkowe są: ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, a dobrowolne jest ubezpieczanie chorobowe
• Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy
• ubezpieczenie zdrowotne.

Osoby które dopiero rozpoczynają działalność gospodarczą albo poprzednią zamknęli co najmniej 60 miesięcy wcześniej i nie planują świadczyć usług na rzecz byłego pracodawcy przez pierwszych 6 miesięcy działalności, mają możliwość ze skorzystania z Ulgi na start, która zwalnia z płacenia składek na:

• ubezpieczenia społeczne, czyli ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe
• Fundusz Pracy
• Fundusz Solidarnościowy.

Kolejna możliwość obniżenia składki jest po 6 miesiącach, kiedy można przez 24 miesiące płacić obniżone składki od preferencyjnej podstawy.

Rejestracja firmy

Sama rejestracja firmy zajmuje kilka chwil. Działalność gospodarczą można zarejestrować tutaj, wystarczy mieć profil zaufany lub podpis kwalifikowany. Dane, które będzie należało podać we wniosku to:

• imię, nazwisko, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia
• rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości
• PESEL, jeśli masz obywatelstwo polskie lub został ci nadany
• wszystkie posiadane obywatelstwa
• numer NIP i REGON, jeśli zostały nadane
• adres zamieszkania oraz inne adresy związane z zakładaną działalnością gospodarczą
• nazwę zakładanej działalności gospodarczej
• nazwę skróconą
• kody PKD
• liczbę pracowników, których planujesz zatrudnić
• datę rozpoczęcia działalności
• informacje o ubezpieczeniu w ZUS, KRUS lub za granicą
• dane urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce twojego zamieszkania.

Brak NIPU i REGON-u nie jest przeszkodą. Zostaną one automatycznie nadane i uzupełnione we wniosku - NIP wciągu 1 dnia roboczego, REGON w ciągu 7 dni.

Zobacz także: Długi kurierów rosną. Chodzi głównie o jednoosobowe działalności gospodarcze [RAPORT]
PIT kasowy. Odpowiedź na problemy przedsiębiorców

Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Infor.pl