Zabezpieczenie interesów przedsiębiorcy – kary umowne

Kary umowne

Podpisując umowę możemy zawrzeć w niej kary umowne, które posłużą jako forma odszkodowania w sytuacji kiedy osoba zobligowana nie wywiąże się lub nie wywiąże się należycie z zawartych w umowie postanowień. W zależności od woli stron, wysokość kary umownej może być dowolnej wysokości. Niemniej jednak, kara nie powinna być zbyt wysoka tak aby w rezultacie nie doprowadzić do wzbogacenia się uprawnionego. W jednej umowie możemy zastrzec kilka kar umownych, które będą odpowiednie do różnych form nienależytego wywiązania się z umowy np. kara za niedotrzymania terminów poszczególnych etapów prac budowlanych lub kara za odstąpienie od umowy. Osoba, która nie wywiąże się z umowy będzie zobligowana do zapłaty kary umownej, która posłuży jako odszkodowanie dla osoby, która poniosła straty. Jak wynika z orzecznictwa kara umowna należy się wierzycielowi również w sytuacji kiedy nie poniósł on żadnej szkody.

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Bez zgody wierzyciela, dłużnik nie może zwolnić się z obowiązku wykonania wynikającego z umowy zobowiązania poprzez zapłatę kary umownej. 

Uniknięcie obowiązku zapłaty kary umownej

Przedsiębiorca który nie wywiązał się z umowy bądź nie wywiązał się z niej należycie może powołać się na okoliczności, na które nie miał wpływu i tym samym uniknąć obowiązku pokrycia kosztów wynikających z kary umownej.

Polecamy: Co warto wiedzieć o karze umownej?

Dłużnik ma również prawo pomniejszyć karę umowną w sytuacji kiedy zobowiązanie wynikające z umowy zostało w znacznej części wykonane.

W sytuacji kiedy kara umowna jest w znacznym stopniu wygórowana,  dłużnik może złożyć wniosek o jej zmniejszenie przed sądem. Jak wynika z orzecznictwa, aby stwierdzić czy kara umowna jest rażąco wygórowana należy wziąć pod uwagę kwotę odszkodowania należnego wierzycielowi na zasadach ogólnych.

Kara umowna możliwa z umową lojalnościową

Orzecznictwo dopuszcza aby kare umowną zawrzeć w umowie lojalnościowej o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Sąd uznał, że przedsiębiorca ma prawo dbać o swoje interesy, dlatego może zawrzeć z byłym pracownikiem umowę na mocy której będzie on zobowiązany zapłacić odszkodowanie w postaci kary umownej, jeżeli nie wykona lub nienależycie wykona obowiązek nie prowadzenia działalności konkurencyjnej. Tego typu kara umowna, również nie powinna być rażąco wysoka.

Polecamy: Odstąpienie od umowy o roboty budowlane - brak klauzuli odstąpienia

Kiedy kara umowna nie może być zastosowana

Kara umowna nie będzie możliwa w umowach o pracę na rzecz pracodawcy. Kodeks pracy określa stosunek pracy pomiędzy pracodawcą a pracownikiem, dlatego kary umowne wynikające z kodeksu cywilnego nie mogą być zastosowane tak aby chronić roszczenia w zakresie odpowiedzialności materialnej. Zgodnie z artykułem 300 k.p. do stosunku pracy stosuje się przepisy kodeksu cywilnego ale tylko odpowiednio do kwestii nieunormowanych w kodeksie pracy. Natomiast odpowiedzialność pracowników za szkodę wyrządzoną pracodawcy w skutek niewywiązania się z powierzonego mu zadania są dostatecznie unormowane w kodeksie pracy.