Kategorie

Kto może pełnić funkcję prokurenta?

Lidia Bucka
Adwokat, doktor nauk prawnych
ustanowienie prokurenta, prokura/ Fot. Fotolia
ustanowienie prokurenta, prokura/ Fot. Fotolia
Prokura jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, głównie z uwagi na osobę mocodawcy - może nim być tylko przedsiębiorca podlegający obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców. Prokurę od „zwykłego” pełnomocnictwa odróżnią jednak także wymogi i ograniczenia dotyczące osoby mogącej pełnić funkcję prokurenta.

Tylko osoba fizyczna

Reklama

W kodeksie cywilnym, w którym uregulowana jest instytucja prokury, znajduje się w zasadzie tylko jeden przepis dotyczący wymagań stawianych osobie mającej być prokurentem. Jest to art. 1092 § 2 kc, który w sposób kategoryczny przesądza, że prokurentem może być tylko i wyłącznie osoba fizyczna. A contrario nie mogą być prokurentami osoby prawne i tzw. ułomne osoby prawne. Uzasadnienia takiej regulacji należy upatrywać w powszechnie akceptowanym w doktrynie przeświadczeniu, że prokura opiera się na szczególnej relacji zaufania, która możliwa jest wyłącznie w odniesieniu do osób fizycznych.

Spośród zaś osób fizycznych prokurentem może być wyłącznie ta, która ma pełną zdolność do czynności prawnych, a więc jest pełnoletnia i nieubezwłasnowolniona. Prokurentem nie może być osoba fizyczna nie mająca w ogóle zdolności do czynności prawnych, ani (inaczej aniżeli w przypadku „zwykłego” pełnomocnika: por. art. 100 kc) osoba mająca ograniczoną zdolność do czynności prawnych.

Zapisz się na nasz newsletter

Ograniczenia wynikające z kodeksu spółek handlowych

Kolejne ograniczenia wynikają z kodeksu spółek handlowych. Z treści art. 214 należy mianowicie wyprowadzić wniosek, że funkcji prokurenta spółki z.o.o. nie można łączyć z pełnieniem w tejże spółce funkcji członka rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej. Identyczne ograniczenie występuje w spółkach akcyjnych. Tam również nie jest dopuszczalne łączenie roli członka zarządu i prokurenta (art. 387 ksh). Ratio legis wskazanej regulacji jest dość oczywiste: chodzi o zagwarantowanie obiektywizmu i prawidłowej kontroli w spółkach kapitałowych, a te nie byłyby osiągnięte, gdyby kontrolowany sam siebie kontrolował.

Ograniczenia wynikające z prawa upadłościowego i naprawczego

Przeszkodą w pełnieniu funkcji prokurenta jest również postanowienie sądu upadłościowego pozbawiające daną osobę fizyczną m.in. prawa pełnienia funkcji pełnomocnika w spółce handlowej, a więc również prokurenta. Zgodnie z art. 373 Prawa upadłościowego i naprawczego orzeczenie takie może zostać wydane w stosunku do osoby, która:

  • będąc do tego zobowiązana z mocy ustawy, nie złożyła w terminie dwóch tygodni od dnia powstania podstawy do ogłoszenia upadłości wniosku o ogłoszenie upadłości albo
  • po ogłoszeniu upadłości nie wydała lub nie wskazała majątku, ksiąg handlowych, korespondencji lub innych dokumentów upadłego, do których wydania lub wskazania była zobowiązana z mocy ustawy, albo
  • po ogłoszeniu upadłości ukrywała, niszczyła lub obciążała majątek wchodzący w skład masy upadłości, albo
  • jako upadły w toku postępowania upadłościowego nie wykonała innych obowiązków ciążących na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądu albo sędziego-komisarza, albo też w inny sposób utrudniała postępowanie albo
  • już co najmniej raz ogłoszono wobec niej upadłość, z umorzeniem jej długów po zakończeniu postępowania upadłościowego i
  • ogłoszono upadłość nie dawniej niż pięć lat przed ponownym ogłoszeniem upadłości.

Zakaz orzekany jest na okres od 3 do 10 lat. Na stosunkowo zatem długi czas może on wyłączyć daną osobę od uczestnictwa w działalności gospodarczej m.in. w roli prokurenta.

Jak ogłosić upadłość jednoosobowej firmy?


Ograniczenia wynikające z prawa karnego

Zagadnieniem niezwykle interesującym i kontrowersyjnym jest pytanie o wpływ karalności za przestępstwa, w szczególności o charakterze gospodarczym na możność pełnienia funkcji prokurenta.

Reklama

Prawomocne skazanie za jakiekolwiek przestępstwo, w tym gospodarcze nie jest równoznaczne z pozbawieniem prawnej możliwości powołania danej osoby na stanowisko prokurenta. Brak bowiem w odniesieniu do prokurenta przepisu analogicznego do art. 18 ksh, w którym ustawodawca enumeratywnie wyliczył funkcje w spółkach kapitałowych, których nie może pełnić osoba fizyczna skazana prawomocnie za przestępstwa określone w rozdziałach XXXIII-XXXVII kodeksu karnego oraz w art. 585, art. 587, art. 590, art. 591 kodeksu spółek handlowych. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest art. 21a pkt. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, który wyraźnie stanowi, że sąd rejestrowy otrzymuje z Krajowego Rejestru Karnego informacje o prawomocnych skazaniach za wymienione wyżej przestępstwa tylko w stosunku do osób enumeratywnie wyliczonych w art. 18 ksh, wśród których nie ma prokurenta.

Nie oznacza to, że skazujący wyrok karny nigdy nie będzie ograniczeniem w pełnieniu funkcji prokurenta. Będzie, jeśli sąd karny, uznając oskarżonego winnym popełnienia określonego przestępstwa, wymierzy równocześnie środek karny określony w art. 39 pkt. 2 kk tj. zakaz zajmowania określonego stanowiska - w omawianym przypadku stanowiska pełnomocnika (w orzecznictwie podkreśla się bowiem, że zakaz powinien zostać sformułowany przez sąd w taki sposób, by wskazywał konkretne stanowisko, oznaczone przez wskazanie pełnionej funkcji bądź zajmowanej pozycji w ściśle określonej dziedzinie życia państwowego, społecznego, a także prywatnego, w związku z którą doszło do popełnienia przestępstwa tak: wyrok SN z dnia 14 stycznia 2009 roku V KK 245/08) . Przesłanką zastosowania tego środka jest ustalenie przez sąd, że sprawca nadużył przy popełnieniu przestępstwa stanowiska pełnomocnika albo okazał, że dalsze zajmowanie takiego stanowiska zagraża istotnym dobrom chronionym prawem. Zatem, przestępstwo nie musi być wcale tzw. przestępstwem gospodarczym. Teoretycznie może być to każde przestępstwo pod warunkiem, że jego popełnienie wykazywało silny związek z pełnioną funkcją prokurenta.

Dobitnym potwierdzeniem ograniczonego w czasie pozbawienia danej osoby prawa pełnienia funkcji prokurenta z uwagi na prawomocne orzeczenie wyrokiem karnym omawianego zakazu jest art. 21a pkt. 2 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, który stanowi że sąd rejestrowy otrzymuje z KRK informacje o orzeczonych środkach karnych z art. 39 pkt. 2 kk w stosunku do osób mających być wpisanymi lub już wpisanych m.in. w dziale II rejestru przedsiębiorców, a więc m.in. w stosunku do prokurentów (por. art. 39 pkt. 3 ustawy KRS).

Prokurent w spółkach kapitałowych

Ograniczenia wynikające z przepisów szczególnych

Na koniec wypada jeszcze wspomnieć o szczególnych ograniczeniach w pełnieniu funkcji prokurenta. I tak funkcji tej, przy prowadzeniu działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia państwowego lub komunalnego, nie może pełnić m.in.:

- radny gminy, powiatu i województwa  (art. 24fust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 25b ust. 1 ustawy o samorządzie powiatu, art. 27b ust. 1 o samorządzie województwa

- poseł i senator (art. 34 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora).

Odpowiedzialność prokurenta

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    31 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Firma w mediach. Na czym polegają skuteczne media relations?

    Firma w mediach. Ogromna konkurencja rynkowa oraz wysokie wymagania ze strony samych konsumentów niejako wymuszają na biznesach cykliczną obecność w mediach. Aby regularnie pojawiać się na łamach prasy, tytułów online czy platformach influencerów należy wyjątkowo poważnie potraktować kwestię kontaktu z poszczególnymi redakcjami. W jaki sposób? Odpowiedzią są skuteczne działania media relations.

    Prawo, a zakłady bukmacherskie!

    2017 rok to przełomowa data w historii polskiej branży zakładów bukmacherskich. Właśnie wtedy weszła w życie nowelizacja ustawy o grach hazardowych, którą wprowadziło Prawo i Sprawiedliwość. Co zmieniło się po tej dacie pod kątem prawnym i jak było wcześniej?

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego? Jest kilka zasad, o których kierowca powinien pamiętać podczas zdarzenia drogowego. Dziś je przypomnimy.

    30% Club Poland: „Różnorodność we władzach to wymierne korzyści spółki” [PODCAST]

    Dane dowodzą, że zróżnicowane zespoły są bardziej efektywne. Ale czy faktycznie tak jest? Czy firma, która w swojej strategii stawia na różnorodność może liczyć na wymierne korzyści?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego: co oznacza?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego nie zawsze jest łatwy. Szczególnie że sprzedający ukrywają informacje, a kupujący mają ograniczone zaufanie.

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?