Prokura jako szczególny rodzaj pełnomocnictwa w spółce handlowej

Udzielenie prokury

W spółkach osobowych prokury udzielają wszyscy wspólnicy lub jeśli to wynika z umowy lub uchwały wspólnicy prowadzący sprawy spółki. Pamiętać należy, iż od rygorem nieważności prokura musi być udzielona w formie pisemnej. Udzielona jest z chwilą podjęcia stosownej uchwały lub poprzez złożenie ostatniego oświadczenia o udzieleniu prokury przez każdego prowadzącego sprawy spółki. Jeżeli wspólnicy składają oświadczenie woli to nie muszą tego robić wszyscy jednocześnie. Termin liczy się od momentu kiedy ostatni z nich złoży stosowne oświadczenie woli.

Prokura musi być zgłoszona do rejestru w terminie 7 dni ponieważ ustawa stanowi, że każda zmiana musi być zgłoszona w ciągu 7 dni. Formularz do KRS podpisują, wspólnicy uprawnieni do reprezentowania spółki. Może być również taki przypadek, że inni wspólnicy są uprawnieni do ustanowienia prokury, a inni do prowadzenia spraw spółki. Wówczas w innym składzie ustanawiają oni prokurę, a przez kogo innego zgłaszana jest ona do KRS.

Prokury może udzielić jedynie osoba o pełnej zdolności do czynności prawnych co oznacza, że jeżeli w spółce osobowej - wspólnik uprawniony do prowadzenia spraw spółki jest np. osobą niepełnoletnią to prokury za tą osobę musi udzielić jej przedstawiciel ustawowy. Prokura obejmuje uprawnienie do działania jedynie w sprawach spółki. Prokurent może legitymować się wobec osób trzecich wypisem z rejestru przedsiębiorców, ale może też uchwałą wspólników prowadzących sprawy spółki podjętą w formie pisemnej i to wystarcza mu w zupełności. Wpis do rejestru nie ma bowiem znaczenia konstytutywnego tylko deklaratoryjny.

Przeczytaj również Jakie są konsekwencje łącznia spółek

Prokura jest niezależna od tzw. stosunku zależnego, który może go łączyć ze spółką, ale też wcale nie musi. Gdy ze spółką będzie prokurenta łączyła umowa o pracę, umowa zlecenia to istnieje wtedy po stronie prokurenta odpowiedzialność jeżeli nie wykona należycie umowy, ale ta odpowiedzialność będzie wynikać z umowy, a nie ze stosunku prokury. Udzielona w formie pisemnej prokura pozwala podejmować prokurentowi wszelkie czynności związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Wszystkie czynności nawet te, które wymagają formy szczególnej chyba, że przepis stanowi inaczej. Zgodnie z art. 109[3] kodeksu cywilnego do zbycia przedsiębiorstwa, do dokonania czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania, oraz do zbywania i obciążania nieruchomości jest wymagane pełnomocnictwo do poszczególnej czynności.

Istnieje również prokura łączna – w takim przypadku podejmując uchwałę o udzieleniu prokury należy jednoznacznie zaznaczyć czy ten prokurent może działać samodzielnie czy też musi działać z innym przedstawicielem ustawowym, z innym prokurentem (np. jednym czy dwoma).

Jeżeli może działać samodzielnie to prokura udzielona jest dla samodzielnego działania, czyli wówczas prokurent może wszystkie czynności podejmować samodzielnie bez udziału osób trzecich. Zasadą jest że prokurę udziela się w sposób łączny tzn. że prokurent może działać z innym prokurentem bądź członkiem zarządu.

Co to jest prokura oddziałowa

Wprowadzono również tz pojęcie prokury oddziałowew.j, tzn. na podstawie uchwały wspólnik jest uprawniony do załatwiania wszystkich spraw związanych z oddziałem danej spółki.
Odwołać prokurę można w każdej chwili, bez podawania jakiegokolwiek uzasadnienia i może to zrobić każdy wspólnik prowadzący sprawy spółki. Również prokurent może samodzielnie zrezygnować z prokury, ale podobnie jak pełnomocnik procesowy powinien wykonać wszystkie czynności nie cierpiące zwłoki. W razie rezygnacji prokurent przestaje być prokurentem – z chwilą dojścia jego oświadczenia do członka zarządu bądź innej osoby uprawnionej do reprezentacji – czyli np. innego prokurenta – lub wszystkich osób uprawnionych do reprezentacji spółki.
W spółkach kapitałowych, oświadczenie składa się członkowi zarządu spółki i nie ma tutaj znaczenia, który to członek zarządu, ponieważ oświadczenia może przyjmować każdy jego członek. W spółkach osobowych natomiast musi być złożone do wiadomości wszystkich osób prowadzących sprawy spółki.

Polecamy serwis Umowy - pełnomocnictwo

Kiedy prokura wygasa

Oprócz odwołania prokury mamy jeszcze pojecie wygaśnięcia prokury.
Prokura wygasa wskutek:

• wykreślenia z rejestru (bez przeprowadzania likwidacji),
• ogłoszenia upadłości,
• otwarcia likwidacji, 
• śmierci prokurenta, zaś śmierć mocodawcy ani utrata przez niego zdolności do czynności prawnych nie powoduje wygaśnięcia prokury, ona trwa dalej.

Autorka artykułu jest prawnikiem, specjalistą w zakresie prawa prasowego, gospodarczego, autorskiego oraz własności przemysłowej - kancelaria@mbrzozowska.pl, www.mbrzozowska.pl