Testy psychologiczne sposobem na wyłowienie najlepszego kandydata

Zaproszenie na rozmowę kwalifikacyjną to często tylko przepustka do kolejnego etapu postępowania kwalifikacyjnego. Rekruterzy przygotowują kandydatom do pracy swoiste tory przeszkód…

Wszystko po to, by wybrać najwłaściwszą osobę na dane stanowisko. Życiorys zawodowy i list motywacyjny mogą dawać tylko ogólne wyobrażenie o osobie odpowiadającej na ogłoszenie. Rozmowa kwalifikacyjna pozwala na lepsze poznanie konkretnego kandydata, ale nie od dziś wiadomo, że można wypaść świetnie podczas takiego spotkania, a następnie niezbyt odnajdywać się w przydzielonych obowiązkach.

Wielu pracodawców decyduje się więc dziś na testy psychologiczne w nadziei, że pomoże im to znaleźć kandydata skrojonego na miarę. Od dawna przeprowadza się takie testy wśród kandydatów do służby w policji czy ogólnie wśród osób chcących podjąć pracę w zawodach szczególnie trudnych i niebezpiecznych.

 Z testami psychologicznymi w rekrutacji można spotkać się tam, gdzie rekrutacja prowadzona jest przez agencję rekrutacyjną, a także w firmach, które zatrudniają psychologa w dziale personalnym. Jedynie psycholog jest bowiem uprawniony do przeprowadzenia testów psychologicznych. Metoda jest dość kosztowna, lecz ponoć skuteczna. Zresztą wydatki poniesione na etapie rekrutacji mogą wyeliminować koszty, jakie mogłyby zostać poniesione w przyszłości, w przypadku błędnej decyzji rekrutacyjnej. Wówczas bowiem cały proces rekrutacyjny trzeba byłoby uruchamiać od nowa.

Przetestuj się

Testy psychologiczne są zestandaryzowanymi narzędziami, badającymi określone cechy kandydata. Takie narzędzie z założenia ma być obiektywne. Oczywiście rodzaj testu zależy od stanowiska na jakie aplikujemy, a przynajmniej z założenia powinno tak być. Dzięki zastosowaniu odpowiednich testów osoby rekrutujące są w stanie spośród kandydatów wyróżnić osoby odpowiadające wymaganiom.

W zależności od tego, na jakie stanowisko jest prowadzona rekrutacja, będą pożądane różne kombinacje cech u kandydata. Uzyskane przez pretendentów do pracy wyniki mogą być porównane z wynikami osób o podobnych cechach, umiejętnościach i zdolnościach, których wymaga pracodawca na określonym stanowisku, np. systematyczność, cierpliwość, kreatywność, energiczność, umiejętność planowania, odporność na stres, samoocena, motywacja i determinacja w osiąganiu sukcesu, umiejętność współpracy w grupie.

Łowienie talentów w sieci – nowoczesne trendy w rekrutacji

Specjaliści twierdzą, że nie da się oszukać przy wypełnianiu tego rodzaju testów, ich konstrukcja to uniemożliwia. Nawet jeśli próbujemy „przechytrzyć” test, możemy wyrządzić krzywdę sobie. Nieraz kandydaci próbują udzielać takich odpowiedzi, jakich – ich zdaniem – oczekuje pracodawca czy zgadując, jakie cechy mogłyby być pożądane na danym stanowisku. Jeżeli jednak nie mamy predyspozycji osobowościowych do pracy na danym stanowisku, będziemy się zwyczajnie męczyć.

Przed wypełnieniem testu czytamy zwykle instrukcję do niego: często znajduje się tam informacja o tym, że nie ma odpowiedzi złych i dobrych, a jedynie odpowiedzi najlepiej pasujące dla danej osoby. Odpowiedź dobra to przede wszystkim odpowiedź szczera. Zaleca się, by nie zastanawiać się zbyt długo nad odpowiedziami: często pierwsza, spontaniczna odpowiedź jest tą właściwą. Nieraz też czas przeznaczony na wypełnienie testu jest ograniczony.

Osoba rekrutująca powinna spytać kandydatów o to, czy wyrażają zgodę na udział w takim teście. Każdy ma prawo do braku zgody, jednak w praktyce oznacza to najczęściej rezygnację z rekrutacji. Trzeba wziąć pod uwagę, że tego rodzaju testy są raczej narzędziem wspomagającym rekrutację, dostarczającym o kandydacie dodatkowych informacji. Błędem jest opieranie się jedynie na wynikach testów. Znaczący i decydujący może być jednak wynik testu umiejętności.

Pierwsza rozmowa rekrutacyjna

Bywa, że tego rodzaju testy przeprowadza się wśród osób już zatrudnionych. Po co? Ich wyniki mogą stanowić dla pracodawcy cenną wskazówkę co do tego, w jakim kierunku szkolić danego pracownika, kogo awansować, kogo przenieść na inne stanowisko, komu jaką rolę w zespole przydzielić itd. Takie testy mogą pokazać, jak pracownik radzi sobie ze stresem, z wykonywaniem codziennych obowiązków itp. Nie oznacza to, że wyniki tych testów mają być przyjmowane całkowicie bezkrytycznie, jak wyrocznia. Często bywają wręcz źródłem obaw pracowników, stanowią przyczynek do licznych porównań z innymi osobami. Trzeba więc być przy ich stosowaniu wyjątkowo ostrożnym.

---

Rodzaje testów

Rodzaj testu dobiera się w zależności od tego, jakimi cechami powinien wyróżniać się kandydat odpowiedni na dane stanowisko. Wśród testów kwalifikacyjnych możemy wyróżnić testy osobowości, testy inteligencji, osiągnięć, zdolności i zainteresowań.

Testy osobowości

Za ich pomocą jest oceniana osobowość kandydata. Możemy na przykład określić jego style reagowania w określonych sytuacjach, relacje z otoczeniem oraz skłonności do reakcji emocjonalnych. Nie da się ukryć, że pewne cechy osobowości mogą ułatwić nawiązywanie kontaktów czy wykonywanie określonych zadań.

Testy inteligencji

Testy te sprawdzają głównie umiejętność analitycznego, logicznego myślenia, chociaż oczywiście inteligencja to nie tylko zdolności analityczne, lecz także np. zdolności językowe. Pracodawcy często jednak wychodzą z założenia, że pomyślne wykonanie takiego testu gwarantuje sukces w życiu zawodowym. Zdarza się, że jest limit czasowy na rozwiązanie takiego testu. Firmy nieraz na własne potrzeby tworzą testy oceniające zdolność analitycznego myślenia. W zależności od rodzaju stanowiska można spotkać się też z testami badającymi umiejętności językowe.

Testy osiągnięć

Mają one mierzyć zakres wiedzy i możliwości wykonywania zadań wchodzących w zakres danego stanowiska. Badają umiejętności i zdolności nabyte w trakcie wcześniejszych doświadczeń zawodowych. Tutaj także rodzaj testu zależy od stanowiska, o jakie kandydat się ubiega: można być poproszonym np. o sporządzenie jakiegoś raportu.

Testy zdolności

Sprawdzanie umiejętności i zdolności odbywa się w warunkach zbliżonych

do warunków pracy. Niekiedy zadania te mogą być bardziej skomplikowane. Jeśli chodzi o formę, przypominają metodę z Assessment Center – tzw. koszyk zadań. Zadania często dotyczą takich uzdolnień jak zręczność, zdolności manualne.

Testy zainteresowań

Kwestionariusze zainteresowań mogą być uzupełnieniem innych testów. Sprawdzają one preferencje i obszary zainteresowań, a także skłonności do pewnych czynności. Tego typu testy wykorzystywane są jednak częściej w instytucjach zajmujących się pośrednictwem pracy i doradztwem zawodowym.

Agnieszka Jastrzębska (Zielona Linia)

19524 - infolinia urzędu pracy
www.zielonalinia.gov.pl