Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czym jest akordowy system wynagradzania pracowników?

Marek Rotkiewicz
Prawnik specjalizujący się w prawie pracy. Autor i współautor około 60 książek z tego zakresu, w tym kilku komentarzy oraz autor ponad 4000 artykułów. Wykładowca na licznych szkoleniach (przeprowadzonych ponad 6000 godzin szkoleniowych).
Akordowy system wynagradzania pracowników
Akordowy system wynagradzania pracowników
Fotolia
Przy obliczaniu wynagrodzenia pracowników najczęściej bierze się pod uwagę przepracowany czas pracy. Pracodawca może jednak zastosować tzw. akordowy system wynagradzania, odnosząc się do konkretnie wykonanej pracy w danej jednostce czasu. Jego zastosowanie wiąże się z wprowadzeniem norm pracy.

W akordowym systemie wynagradzania pracodawca płaci za efektywność pracy. Pracownik wykonuje zlecone czynności (zadania), przedstawiając do rozliczenia ich ilość wykonaną w określonej jednostce czasu.

Normy pracy

Normy pracy stanowią miernik pracy, jej wydajności i jakości. Mają obiektywnie pozwalać na sprawiedliwą ocenę wyników pracy i wynagradzanie w zależności od nich. Akordowy system wynagradzania pracowników nie może obowiązywać bez wprowadzenia norm pracy (wyrok SN z 21 września 2001 r., I PKN 626/00, OSNP 2003/16/384, patrz: www.ekspert3.inforlex.pl).

Norma powinna być rozumiana jako wyliczenie czasu potrzebnego do wykonania określonej czynności lub jako ilość pracy przypadająca na jednostkę czasu przez danego pracownika.

Przed wprowadzeniem akordowego systemu wynagradzania pracowników pracodawca musi ustalić normy pracy.

Określając normy „produktywności” pracownika, trzeba bezwzględnie pamiętać o przepisach dotyczących czasu pracy. Istotne będą tutaj regulacje odnoszące się do normy czasu pracy, obowiązkowych przerw oraz minimalnych odpoczynków.

Możliwości produkcyjne maszyny obsługiwanej przez pracownika to 200 sztuk okuć na meble na godzinę. Pracodawca ustala normę dzienną pracy w wysokości 1600 sztuk okuć (8 godzin x 200 sztuk = 1600 sztuk okuć).

Pracodawca postępuje nieprawidłowo. Powinien brać pod uwagę co najmniej obowiązkową 15-minutową przerwę wliczoną do czasu pracy – tylko z tego powodu produkcja będzie mniejsza o 50 sztuk okuć [200 sztuk : 4 (60 minut : 15 minut) = 50 sztuk]. Dodatkowo możliwe są też inne przerwy w pracy, np. związane z wyjściem do toalety. Wykonywana przez pracownika praca może kwalifikować się jako praca monotonna lub wykonywana w ustalonym z góry tempie, co także może skutkować koniecznością wprowadzenia dodatkowej przerwy. Przy ustalaniu normy pracodawca powinien zatem brać pod uwagę faktyczne możliwości funkcjonowania pracownika w czasie dnia pracy i ustalić ją np. na poziomie 1400 sztuk.

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Wprowadzenie norm pracy

Norma pracy jest normą techniczną, jednostronnie narzucaną przez pracodawcę. Nie stanowi więc elementu umowy o pracę. Wprowadzenie nowych norm pracy lub też ich zmiana nie wymagają dokonywania przez pracodawcę wypowiedzeń warunków pracy i płacy. Nie jest to zmiana warunków płacy (na korzyść lub niekorzyść pracownika), lecz inny sposób liczenia zaangażowania (efektywności) pracownika.

Jeżeli normy zostały zapisane w treści umów o pracę (tzw. umowy akordowe), ich zmiana wymaga zmiany umów (w formie porozumienia zmieniającego lub wypowiedzenia zmieniającego).

O zmianie normy pracy pracownicy powinni być powiadomieni przynajmniej na 2 tygodnie przed wprowadzeniem nowej. Wprowadzenie norm pracy w sytuacji, gdy do tej pory nie obowiązywały pracowników, będzie wymagać ich powiadomienia z takim samym wyprzedzeniem, jako że nowa norma pracy może skutecznie wejść w życie dopiero po upływie tego okresu.

Możliwe jest określenie norm pracy w regulaminie wynagradzania, jednak przyjęcie takiego rozwiązania utrudniałoby w praktyce wprowadzanie zmian tych norm przez pracodawcę, gdyż za każdym razem skutkowałoby koniecznością zmiany regulaminu.

Sporządzenie rozkładu czasu pracy przez pracodawcę


Przykładowy wzór informacji o zmianie norm pracy

Jak ustalać normy

Norma pracy może być stosowana jako:

  • norma czasowa – wskazuje się czas konieczny do wykonania jednostkowego zadania (np. x minut na wykonanie jednego produktu),
  • norma ilościowa – określa się liczbę jednostek zadania możliwą do wykonania w jednostce czasu (np. x produktów w ciągu godziny, posprzątanie x pokoi hotelowych w ciągu dnia pracy).

Ponadto można mówić o normie:

  • indywidualnej – wynagrodzenie pracownika ustala się na podstawie efektów jego pracy,
  • zespołowej – wynagrodzenia poszczególnych osób wchodzących w skład zespołu (brygady, grupy roboczej itp.) są częścią kwoty „wypracowanej” przez zespół.

Ustawa – Kodeks pracy (dalej: k.p.) zawiera 3 wskazówki dotyczące tworzenia norm pracy:

  • ustalanie norm „z uwzględnieniem poziomu techniki i organizacji pracy” (art. 83 § 2 k.p.),
  • dokonywanie zmian norm pracy „w miarę wdrażania technicznych i organizacyjnych usprawnień zapewniających wzrost wydajności pracy” (art. 83 § 2 k.p.),
  • przekraczanie norm pracy nie stanowi podstawy do ich zmiany, jeżeli jest ono wynikiem zwiększonego osobistego wkładu pracy pracownika lub jego sprawności zawodowej (art. 83 § 3 k.p.).

Ustalanie wynagrodzenia zasadniczego

System akordowy może być powiązany z różnymi systemami wynagradzania. Można mówić o:

  • czystym akordzie, gdzie wynagrodzenie jest jednakowe za każdy wykonany produkt lub usługę,
  • akordzie progresywnym, gdzie stawki jednostkowe są podwyższane wraz ze wzrostem liczby wykonanych produktów lub usług ponad ich normę,
  • akordzie ze stałym, z góry określonym wynagrodzeniem za całokształt pracy.

Pracownik otrzymuje miesięczne wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 2000 zł oraz 10 zł za każdą sztukę wykonanego produktu.

Często stosowanym rozwiązaniem jest połączenie akordu z premią, gdzie po osiągnięciu określonej normy lub po jej przekroczeniu pracownik, poza wynagrodzeniem naliczanym za jednostkowe produkty lub usługi, otrzymuje określoną kwotę dodatkową. Premia może też być odnoszona nie tylko do samej liczby, ale także do jakości produktów lub usług. Ten składnik wynagrodzenia działa motywująco – otrzymujemy większą liczbę wykonanych produktów lub usług albo zrealizowanych z większą starannością.

Premię można powiązać nie tylko z pracą pracownika, ale z pracą zespołu (grupy roboczej). Dzięki temu pracodawca osiągnie zwiększone zaangażowanie wszystkich członków zespołu w jakość produktu finalnego. Pracownik z reguły wówczas zdaje sobie sprawę, że jego (ale także innych osób z grupy) indywidualne niedociągnięcia powodują utratę lub zmniejszenie premii ogólnej. Nie tylko będzie się przykładał lepiej do swojej pracy (ten element motywujący osiągamy bardziej poprzez premie indywidualne), ale będzie zwracał uwagę na pracę innych osób. Grupa będzie wewnętrznie „pilnowała” jakości i ilości wykonywanej pracy.

Czas pracy osób niepełnosprawnych po zmianach


Ustalenie wynagrodzenia urlopowego

Wynagrodzenie akordowe to wynagrodzenie zmienne w rozumieniu przepisów rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop. O tym należy pamiętać także przy ustalaniu podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego czy zasiłków z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego.

Zmienne składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy nie dłuższe niż miesiąc są uwzględniane w wynagrodzeniu za urlop wypoczynkowy w wysokości wypłaconej pracownikowi w ciągu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc wykorzystywania urlopu. Jeżeli występowały znaczne wahania ich wysokości, mogą być uwzględniane w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w ciągu 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym pracownik wykorzystuje urlop.

Pracownik w czerwcu 2014 r. skorzystał z 5 dni urlopu wypoczynkowego (40 godzin). W poprzedzających miesiącach oprócz stałego wynagrodzenia otrzymał wynagrodzenie akordowe za wykonywane produkty:

  • w marcu 850 zł,
  • w kwietniu 800 zł,
  • w maju 800 zł.

Krok 1. Ustalamy wynagrodzenie za urlop wynikające ze zmiennych składników wynagrodzenia:

2450 zł (850 zł + 800 zł + 800 zł) : 496 godz. (wymiar czasu pracy w okresie marzec – maj 2014 r.) = 4,94 zł za godz.,

4,94 zł x 40 godz. urlopu = 197,60 zł.

Krok 2. Do kwoty wynagrodzenia wynikającego ze zmiennych składników wynagrodzenia należy dodać wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy wynikające ze stałych składników wynagrodzenia (pensji miesięcznej).

Akord a czas pracy

Rozliczanie według norm pracy nie oznacza, że pracodawca nie musi stosować przepisów dotyczących czasu pracy w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. Miarę ilościową pracowniczego obowiązku świadczenia pracy stanowi nadal norma czasu pracy. Pracownik, który wykonał normę pracy, nie jest zwolniony od obowiązku dalszego świadczenia pracy w ramach swojego rozkładu czasu pracy. Z kolei pracownik, który nie wykonał normy pracy, nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie obowiązków pracowniczych. Skutkiem niewykonania normy pracy jest tylko to, że pracownik otrzyma niższe wynagrodzenie. Przy czym pracownik zatrudniony w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może otrzymać wynagrodzenia niższego niż minimalne wynagrodzenie za pracę, tj. 1680 zł brutto.

Zastosowanie przez pracodawcę akordowego systemu wynagradzania pracowników nie wyłącza stosowania wobec nich przepisów o czasie pracy, w tym przepisów o wynagradzaniu za godziny nadliczbowe (wyrok SN z 12 czerwca 1997 r., I PKN 204/97, OSNP 1998/1/299).

Oczywiście pracodawcę obowiązują również regulacje dotyczące minimalnych okresów dobowego (11 godzin) i tygodniowego (co do zasady 35 godzin) minimalnego odpoczynku (art. 132 i 133 k.p.).

Wymiar czasu pracy w 2015 r.

PODSTAWA PRAWNA:

  • art. 83, 94 pkt 2 i 2a, 132–134, 145 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost. zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 208),
  • § 7–9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. Nr 2, poz. 14; ost. zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 174, poz. 1353).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Tylko teraz
Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Ceny drewna w Polsce w 2022 roku. Tanio już było
    Czasy taniego drewna skończyły się bezpowrotnie - powiedział 26 maja 2022 r. w Sejmie wiceminister klimatu i środowiska Edward Siarka. Zapowiedział też, że firmy, które kupują drewno po niższych cenach w kraju i sprzedają je drożej za granicą, stracą preferencje.
    GUS: Eksport i import w górę
    GUS zaprezentował dane o obrotach towarowych handlu zagranicznego ogółem i według krajów w okresie styczeń - marzec 2022.
    Z życia dewelopera. Uwaga! Wejście w życie nowej ustawy deweloperskiej
    Wygląda na to, że nie dojdzie do uchwalenia ustawy o zmianie terminu wejścia w życie nowej ustawy deweloperskiej.
    Nowy Peugeot 308. Test wersji PureTech 130 Allure Pack
    Nowy Peugeot 308. Test kolejnej odsłony nowego kompaktu z Francji. Po hybrydzie dostaliśmy model napędzany 130-konnym benzyniakiem.
    Gaz-System: na początku czerwca ruszy próbny przesył gazu przez interkonektor Polska–Słowacja
    Prace budowlane mające na celu połączenie systemów przesyłowych Polski i Słowacji są zakończone. Gazociąg jest obecnie nagazowany i prowadzone są testy jego funkcjonalności - poinformował w czwartek Gaz-System. Pierwszy próbny przesył gazu w kierunku do Polski i na Słowację ruszy na początku czerwca
    Czy warto wziąć kredyt na samochód? Tak, ale nie gotówkowy
    Czy warto wziąć kredyt na samochód? Tak, bo często inaczej nie da się kupić własnego auta. Trzeba jednak też wiedzieć jaki wziąć kredyt na samochód.
    Jak sprawdzić zużycie opon? Stan opon sprawdzi się sam. Zdalnie!
    Jak sprawdzić zużycie opon? Powstał właśnie system, który zdalnie wykrywa stan zużycia opony zamontowanej w samochodzie osobowym.
    Czy możemy się obawiać braku węgla w sezonie jesienno-zimowym?
    Rząd czyni starania, by nie doszło do sytuacji deficytu węgla w sezonie jesienno-zimowym; w 2022 r. spółki Skarbu Państwa planują zwiększyć wydobycie o ok. 1,5 mln ton węgla energetycznego - mówił w Sejmie wiceszef MAP Piotr Pyzik. Dodał, że trwają rozmowy ws. zwiększenia importu węgla np. z USA
    Kredyt hipoteczny bez wkładu własnego od 27 maja 2022 r. Skorzystają nieliczni
    27 maja 2022 r. startuje rządowy program "Mieszkanie bez wkładu własnego", dzięki któremu klienci otrzymają wsparcie na pokrycie wkładu własnego przy zaciąganiu kredytu hipotecznego (mieszkaniowego). Jednak eksperci Credipass i Metrohouse nie mają złudzeń. Spadająca zdolność kredytowa Polaków, rosnące stopy procentowe oraz limity na m2 nieruchomości znacznie ograniczają możliwości skorzystania z programu. Kto może wziąć kredyt mieszkaniowy z dopłatą do wkładu własnego?
    Co płacić w pierwszej kolejności, gdy pieniędzy w firmie jest za mało?
    Zarządzanie kryzysowe przedsiębiorstwem nie raz łączy się z problemem potocznie zwanym „krótką kołdrą”. Jest to sytuacja, w której przedsiębiorca bądź menedżer nie jest w stanie opłacić w terminie (bądź chwilowo w ogóle) wszystkich zobowiązań firmy. Problem taki występuje najczęściej na przedpolu upadłości bądź sądowej restrukturyzacji przedsiębiorstwa, ale może być również zażegnany bez użycia narzędzi prawa upadłościowego lub restrukturyzacyjnego (choć mocno zaleca się rozważenie takich kroków!).
    Program mieszkanie bez wkładu własnego. Jakie warunki
    W czwartek rusza program Mieszkanie bez wkładu własnego, który umożliwi zaciągnięcie kredytu hipotecznego z gwarancją BGK zastępującą wkład własny. Zgodnie z zapowiedziami resortu rozwoju program będzie modyfikowany. Zmiany wejdą w życie najpóźniej w styczniu 2023 r.
    VW ID.Buzz. Cena startuje od 248 091 zł. Czy to drogo?
    VW ID.Buzz. Cena w Polsce startuje od 248 091 zł. Za dokładnie tą sumę pierwsi klienci znad Wisły mogą złożyć zamówienie na 5-miejscowego e-busa.
    Michel: mamy nadzieję uzgodnić sankcje na ropę z Rosji przed szczytem UE
    Unia Europejska ma nadzieję, że uda się uzgodnić sankcje na rosyjską ropę przed kolejnym posiedzeniem Rady Europejskiej, zaplanowanym na poniedziałek i wtorek - powiedział w środę przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel
    Co dalej z rynkiem mieszkań?
    Z jakimi największymi wyzwaniami będą musieli mierzyć się deweloperzy w 2022 roku? Co będzie sprzyjało rozwojowi rynku mieszkaniowego?
    Nieruchomości premium odporne na wahania rynku
    Polacy zaczęli masowo lokować kapitał w domach, mieszkaniach i działkach. Hossa nie ominęła również sektora nieruchomości luksusowych, który potrafi kumulować pieniądze inwestorów jak żaden inny.
    Zaległości firm usługowych rosną [BADANIE]
    Zaległości branży usługowej wobec banków i dostawców wzrosły w I kwartale o niemal 1,9 mld zł. Tak wynika z danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor i BIK.
    Nieoficjalnie: Węgry, Czechy i Słowacja blokują embargo na rosyjską ropę
    Podejście Węgier, Czech i Słowacji wyhamowało prace w UE nad przyjęciem szóstego pakietu sankcji na Rosję, czyli embarga na rosyjską ropę. Do tego nie widać zabiegów po stronie Niemiec i Francji, żeby jak najszybciej przyjąć ten pakiet. To osłabia unijną jedność i solidarność - przekazało PAP źródło dyplomatyczne w Brukseli
    Zadłużenie firm deweloperskich
    Zadłużenie firm deweloperskich - liczba firm deweloperskich wpisanych na koniec marca br. do Krajowego Rejestru Długów spadła o 0,6% rdr. Równocześnie w Rejestrze Dłużników BIG InfoMonitor i w bazie informacji kredytowych BIK przybyło dłużników wykonujących roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków.
    Von der Leyen w Davos: Rosja wstrzymuje dostawy żywności, wykorzystując to jako broń, co ma globalne reperkusje
    Rosja wstrzymuje dostawy żywności, wykorzystując to jako broń, co ma globalne reperkusje. Przypomina to rosyjską strategię dotyczącą wykorzystywania przez Rosję w ten sam sposób surowców energetycznych - powiedziała przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen w swoim wtorkowym przemówieniu na Międzynarodowym Forum Ekonomicznym w szwajcarskim Davos.
    Czy w kamperze można spać podczas jazdy? Sprawdźmy.
    Czy w kamperze można spać podczas jazdy? To pytanie, które często pojawia się z ust osób, zaczynających dopiero przygodę z kamperingiem. A więc?
    Wzrośnie płaca minimalna, a za nią preferencyjny ZUS dla przedsiębiorców
    W 2023 roku czeka nas dwustopniowa podwyżka płacy minimalnej: pierwszy raz w styczniu do wartości 3350 zł brutto, drugi raz w lipcu do 3500 zł brutto. Obecnie minimalne wynagrodzenie to 3010 zł, a więc docelowy wzrost wyniesie ponad 16%.
    Jaką szerokość mają drogi w Polsce? Odpowiedzi jest wiele...
    Jaką szerokość mają drogi w Polsce? Ciężko udzielić jednej odpowiedzi. Bo wszystko zależy od tego, o drodze jakiej kategorii mówimy.
    Stacje ładowania w Łodzi. 100 nowych punktów dla elektryków
    Stacje ładowania w Łodzi, czyli właśnie rozpoczyna się nowa inwestycja. W jej ramach powstanie 100 stacji ładowania pojazdów elektrycznych.
    Niemiecki minister gospodarki: embargo na rosyjską ropę "w zasięgu ręki"
    Niemiecki minister gospodarki Robert Habeck w wywiadzie udzielonym w poniedziałek wieczorem dla niemieckiej telewizji publicznej stwierdził , że embargo na rosyjską ropę naftową jest "w zasięgu ręki"
    Premier o sankcjach na Rosję: mam nadzieję, że w ciągu najbliższych kilku-kilkunastu dni osiągniemy porozumienie
    Mam nadzieję, że w ciągu najbliższych kilku-kilkunastu dni dojdziemy do porozumienia, choć bardzo ważną wartością jest też zachowanie jedności - powiedział premier Mateusz Morawiecki, pytany o postępy w dyskusji między państwami UE nad wprowadzeniem szóstego pakietu sankcji wobec Rosji