Kategorie

Kiedy poręczyciel musi spłacić dług?

Kioskprawny.pl
Kancelaria prawnicza
Poręczenie jest najczęstszym sposobem zabezpieczenia pożyczek i kredytów udzielanych przez banki. Często jesteśmy proszeni o udzielenie poręczenia lub sami musimy znaleźć osoby, które zgodzą się w ten sposób zabezpieczyć, np. zaciąganą przez nas pożyczkę. Życie daje jednak wiele przykładów, które mogą stanowić przestrogę przed tego rodzaju uprzejmościami. Czym jest poręczenie? Przeczytaj, co radzi ekspert.

Niemal każdy prawnik spotkał się w swojej praktyce z poręczycielami, których zaufanie zostało nadużyte. Bardzo często są to osoby, którym trudno jest udźwignąć finansowy ciężar spłacania czyjegoś długu. Zanim więc wyrazimy zgodę na poręczenie , warto wiedzieć, jak zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego kształtują się prawa poręczyciela, a także co możemy zrobić, aby zmniejszyć ryzyko nadużycia naszego zaufania.

Reklama

W artykule niniejszym opiszę, czym jest poręczenie, jak kształtują się prawa i obowiązki stron tej umowy, a także kiedy możemy umówić się inaczej, niż wynika to bezpośrednio z przepisów kc, a więc - mówiąc językiem prawników - które przepisy mają charakter względny i co możemy zrobić, aby to wykorzystać dla zwiększenia naszego bezpieczeństwa. Nie zostaną jednak poruszone wszystkie możliwe przypadki opisane w przepisach kc.

Paragraf 1 art. 876 kc stanowi, że przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. Przepis ten nie zawęża kręgu zobowiązań wyłącznie do określonej kategorii, np. zobowiązań wynikłych z zawarcia umowy pożyczki. Należy więc przyjąć, że poręczone może być niemal każde zobowiązanie, np. zobowiązanie z umowy, ale także jednostronnej czynności prawnej, czynu niedozwolonego, bezpodstawnego wzbogacenia itd.

Przedmiotem poręczenia może być zarówno zobowiązanie pieniężne, jak również niepieniężne. W praktyce poręczenie jest wykorzystywane najczęściej do zabezpieczenia zobowiązań z umów pożyczki i kredytu. Możliwe jest poręczenie za całe zobowiązanie lub za jego część. Można poręczyć tylko zobowiązanie ważne i zaskarżalne, tzn. takie, z którym wierzyciel, mówiąc w skrócie, może iść do sądu. W związku z tym nie możemy poręczyć za zobowiązanie kolegi, które powstało przy stoliku pokerowym.

Reklama

Należy bowiem pamiętać o przepisie z art.413 § 2 kc, według którego roszczeń z gry lub zakładu można dochodzić tylko wtedy, gdy gra lub zakład były prowadzone na podstawie zezwolenia właściwego organu państwowego..Należy więc przyjąć, że jeśli takiego zezwolenia nie było, to dług pokerowy zaskarżalny nie jest i jako taki nie może być przedmiotem poręczenia.

Kolejny paragraf cytowanego na wstępie artykułu stanowi, że oświadczenie poręczyciela powinno być pod rygorem nieważności złożone na piśmie. Oznacza to, że nie stanowi poręczenia słowne zobowiązanie się do wykonania świadczenia za dłużnika, jeżeli ten świadczenia nie spełni - nawet jeśli taka deklaracja złożona została przy świadkach. Nie można też udzielić poręczenia np. faksem. Nie ma przeszkód, aby oświadczenie poręczyciela zostało złożone na odpowiednim formularzu, co jest wykorzystywane w praktyce banków i instytucji parabankowych, np. SKOK. Oświadczenie poręczyciela nie musi zawierać słów "poręczam", "zobowiązuje się jako poręczyciel" itd. Musi z niego po prostu wynikać, że składający oświadczenie zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie, gdyby dłużnik tego nie uczynił. Umowa poręczenia powinna konkretnie wskazywać osobę wierzyciela. Moim zdaniem także osobę dłużnika, jednakże w nauce prawa cywilnego wskazuje się, że nie jest to konieczne, jeżeli osoba dłużnika wynika wprost z oznaczenia długu. Nie można poręczyć za "wszystkie długi" określonej osoby ani też za długi osoby nieoznaczonej.

Polecamy: Czy zamówienia publiczne są przyjazne dla małych przedsiębiorców?

Warto wiedzieć także, kiedy poręczyciel musi spłacić dług. Zobowiązanie poręczyciela staje się wymagalne z chwilą wymagalności długu głównego, to znaczy z chwilą, kiedy dłużnik główny (np. pożyczkobiorca) opóźnił się ze spełnieniem świadczenia. Strony mogą jednak inaczej określić termin wymagalności zobowiązania poręczyciela. Myślę, że nie ma przeszkód, aby oznaczyć w umowie poręczenia, że poręczyciel jest zobowiązany wobec wierzyciela dopiero wówczas, kiedy egzekucja z majątku dłużnika głównego okaże się bezskuteczna. Jeśli – jako poręczyciele – mamy wpływ na treść umowy poręczenia, to warto zadbać, aby takie zmodyfikowane w stosunku do regulacji kc postanowienia się tam znalazły. Z art. 880 kc wynika, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel powinien zawiadomić o tym poręczyciela.

Zawiadomienie może być dokonane w dowolnej formie, nawet ustnie. Pisemne zawiadomienie nie musi być opatrzone podpisem. Chodzi o to, aby zawiadomiony poręczyciel mógł wywrzeć presję na dłużniku – często członku rodziny lub koledze z pracy - aby ten spełnił swoje świadczenie. Przepis ten ma jednak względny charakter, tzn. w umowie poręczenia wierzyciel może zostać zwolniony z obowiązku zawiadomienia poręczyciela o zwłoce dłużnika. Jeżeli poręczyciel ma rzeczywisty wpływ na treść umowy poręczenia, to powinien dopilnować, aby w umowie regulacja kodeksowa nie została zmodyfikowana. W przeciwnym razie może się zdarzyć, że poręczyciel dowie się o niewykonaniu świadczenia przez dłużnika głównego odnajdując swoje personalia w BIK.

W praktyce często zdarza się, że poręczyciele - nie znając regulacji kc - uważają, że będą zobowiązani do spełnienia świadczenia dopiero wówczas, jeżeli bezskuteczna okaże się  egzekucja z majątku dłużnika. Tak rzeczywiście może być, jeżeli w umowie poręczenia znalazły się stosowne postanowienia w tym zakresie. W przeciwnym razie zastosowanie znajdą przepisy kodeksu cywilnego o odpowiedzialności solidarnej. Oznacza to, że poręczyciel będzie odpowiadał razem z dłużnikiem jak współdłużnik solidarny. Jakie są tego praktyczne następstwa?

Przede wszystkim z chwilą, gdy dług główny staje się wymagalny, wierzyciel może według swojego wyboru żądać całości lub części świadczenia od dłużnika i poręczyciela łącznie lub od każdego z nich z osobna. W takim przypadku obaj są zobowiązani aż do całkowitego zaspokojenia wierzyciela. Jak wskazałem wyżej, przepisy te mają charakter względny, można więc umówić się inaczej.

Polecamy: Czy przedsiębiorca zapłaci odszkodowanie za agresywnego ochroniarza?

Co w przypadku, jeżeli dłużnik, za którego poręczyliśmy, nadużył naszego zaufania i musieliśmy spłacić jego długi? Oczywiście wtedy dłużnik jest już zwolniony z obowiązku świadczenia na rzecz wierzyciela, wszakże wierzyciel otrzymał od nas to, co mu się należało. Nie oznacza jednak, że dłużnikowi się upiecze. W takim przypadku poręczyciel wstępuje w miejsce wierzyciela. To, co dłużnik był winny dotychczas wierzycielowi, musi w takiej sytuacji oddać osobie, która za niego poręczyła i spłaciła jego dług.

Zanim poręczymy za czyjś dług, powinniśmy uzmysłowić sobie, że kwota, na którą opiewa poręczana pożyczka nie jest górną granicą naszej odpowiedzialności. Poręczyciel odpowiada także za świadczenia uboczne, np. odsetki, koszty windykacji, kary umowne itd. Jednak i ten przepis ma charakter względny, można więc – moim zdaniem – zawęzić, np. kwotowo, zakres odpowiedzialności poręczyciela.

Należy pamiętać że niniejszy artykuł jest tylko prezentacją instytucji prawnej poręczenia i nie zawiera całokształtu regulacji w tym zakresie. Przed podjęciem tak istotnej decyzji warto zasięgnąć opinii zaufanego prawnika.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    22 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ile elektryk przejedzie na rezerwie?

    Firma Edmunds sprawdziła, jaki dystans może pokonać samochód elektryczny, gdy komputer pokładowy pokazuje, że mają 0 km zasięgu.

    Rzucił korporację, założył start-up, wrócił do niej z płaczem

    Popularnością cieszą się wciąż kolejne historie przedstawiające osoby, które rzuciły pracę w korporacji, założyły własny start-up i osiągnęły sukces. Statystycznie jest to jednak dość niewielki odsetek – reszta kończy na skraju depresji i wraca z podwiniętym ogonem do pracodawcy, by zacząć spłacać długi.

    Modernizacja gospodarstw rolnych - można składać wnioski

    Wnioski o wsparcie modernizacji gospodarstw rolnych będzie można składać do 19 sierpnia - poinformowała Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Chodzi m.in. o rozwój produkcji prosiąt, mleka krowiego, bydła mięsnego i nawadniania w gospodarstwie.

    Zwolnienie ze składek ZUS - wnioski do 30 czerwca br.

    Do 30 czerwca tego roku można składać wnioski o zwolnienie ze składek w ramach Tarczy 9.0. - przypomina Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Kto może złożyć wniosek?

    Jak pandemia wpłynęła na lukę płatniczą w firmach? [BADANIE]

    Paradoksalnie pandemia ma także pozytywny wpływ na przedsiębiorców, którzy zwiększyli swoją świadomość na temat konsekwencji opóźnionych płatności. Widmo zbliżającej się recesji zmotywowało ich, by zająć się nieco bardziej aktywnie problemem zatorów płatniczych.

    Ile pieniędzy trafia do budżetu państwa z branży hazardowej?

    Rynek hazardowy tylko w 2020 roku odprowadził do budżetu z tytułu podatku od gier i dopłat na fundusze celowe ok. 3,5 mld złotych. Czy Państwo jednak w pełni wykorzystuje potencjał polskiej branży?

    Którzy pracodawcy wybiorą hybrydowy model pracy?

    Czynniki, które sprzyjają szybszemu przejściu na system hybrydowy w firmach, to między innymi długość stosowanych standardowo na polskim rynku umów najmu oraz pewien zakres elastyczności, który zaczął być powoli wdrażany w niektórych firmach jeszcze przed pandemią.

    Czym jest project management w firmie?

    Project management to pole działania i odpowiedzialności wielu osób w tym sponsora, kierownika projektu oraz uczestników projektu - mówi Włodzimierz Makowski.

    Jak chronić poufne informacje firmy, dla której pracujemy?

    W ostatnich miesiącach liczba ataków cyberprzestępczych drastycznie wzrosła. Prawie 80% firm twierdzi, że głównym powodem takiej sytuacji jest praca zdalna. Pracownicy są zmęczeni pandemią i mniej uważni, a do tego często łączą się z firmowymi systemami z domowych, słabo zabezpieczonych urządzeń, przez co otwierają hakerom furtkę do poufnych danych organizacji. Jak bronić się przed takimi atakami?

    Radosław Gawlik (EKO-UNIA): Politycy są uwięzieni w mentalnej twierdzy Turów [PODCAST]

    Sprawa Turowa to konsekwencja nieudolnego podejścia polskiego rządu do sprawiedliwej transformacji energetycznej - mówi Radosław Gawlik, prezes Stowarzyszenia Ekologicznego EKO-UNIA. Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Jak COVID-19 przyspieszył digitalizację MŚP

    Technologią, której znaczenie w mikro, małych i średnich firmach w perspektywie najbliższych 5 lat najbardziej wzrośnie, jest sztuczna inteligencja. Dziś korzysta z niej 15% MŚP, za 5 lat planuje ponad połowa.

    Czy niezależny przedsiębiorca może wygrać konkurencję z dyskontem?

    Niezależny sklep kontra dyskonty. Jakie działania może podejmować przedsiębiorca, aby utrzymać i wzmocnić swoją pozycję na rynku? Czy w walce z dyskontami zawsze jest skazany na porażkę?

    Wynajem mieszkania - preferencje najemców

    Wynajem mieszkania - preferencje najemców. Najważniejsze dla najemców są wysokość czynszu oraz standard lokalu. Tak wynika z analizy firmy doradczej Cushman & Wakefield dot. wyników ankiety przeprowadzonej przez firmę badawczą SW Research na reprezentatywnej próbie mieszkańców największych polskich miast.

    Czyste powietrze 3.0 w 2022 roku - czy będzie prefinansowanie dla najuboższych?

    Czyste powietrze 3.0. Osoby mniej zamożne powinny dostać możliwość prefinansowania termomodernizacji domów w "Czystym powietrzu" - uważa wiceszef NFOŚiGW Paweł Mirowski. Dodał, że nowy komponent programu, dedykowany właśnie do takich osób miałby ruszyć w 2022 roku.

    Polacy z rachunków terminowych przerzucają się na nieruchomości

    Inwestycje w nieruchomości. W kwietniu br. Polacy na rachunkach terminowych w bankach posiadali 182 mld zł, to o 107 mld zł mniej niż w marcu 2020 r. - informuje Metrohouse. Dodano, że duża część z tych środków została ulokowana na rynku nieruchomości.

    Tydzień Przedsiębiorcy 21-25 czerwca

    Tydzień Przedsiębiorcy 21-25 czerwca. W dniu 21 czerwca przypada Dzień Przedsiębiorcy. Z tej okazji Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii zaprasza w tym roku firmy i przedsiębiorców, w tym szczególności z sektora MŚP, na specjalnie zorganizowane wydarzenia. Potrwają one do 25 czerwca 2021 r. Podczas organizowanych w tym celu spotkań, telekonferencji, webinariów i podcastów MRPiT chce wesprzeć małe i średnie przedsiębiorstwa praktyczną wiedzą, doświadczeniem i kontaktami na rzecz rozwoju ich działalności biznesowej tak w kraju, jak i na rynkach Unii Europejskiej, a także pozaunijnych.

    Które firmy stać na sztuczną inteligencję?

    Sztuczna inteligencja odmieniana jest przez wszystkie przypadki. Chociaż średnie i małe firmy nie mają embarga na technologie wykorzystujące SI, praktyka pokazuje, że istnieje wewnętrzny opór. Dlaczego tak się dzieje?

    Firma w Czechach. Przedsiębiorcy pomału odpuszczają

    Nawet o kilkaset procent wzrosła w ostatnich tygodniach liczba pytań kierowanych do firm pomagających prowadzić firmę w Czechach. Ale jak podkreślają eksperci, nie każdy biznes można przenieść do Czech czy na Słowację. Wyjaśniamy dlaczego.

    Handel hurtowy i detaliczny szuka pracowników

    Przedsiębiorcy z sektora handlu detalicznego i hurtowego w najbliższych trzech miesiącach mają zamiar dość intensywnie rozbudowywać swoje zespoły. Kogo głównie poszukują pracodawcy?

    Tokenizacja - słowo klucz w nowoczesnym biznesie. Co można stokenizować?

    Tokenizacja to termin zdobywający ostatnimi czasy olbrzymią popularność, w szczególności w środowiskach biznesowych. Przedsiębiorcy zaczynają żywiej interesować się możliwościami, jakie oferuje ta oparta na technologii blockchain forma cyfryzacji. Pytanie tylko, cyfryzacji… czego? Jak działa blockchain? Czym jest tokenizacja? Co to jest token? Jakie są rodzaje tokenów? Co można stokenizować? Jak przeprowadzić cyfryzację biznesu poprzez tokenizację? Wyjaśniają eksperci z Kancelarii Prawnej RPMS Staniszewski & Wspólnicy

    Ceny mieszkań rosną wolniej niż zarobki

    Ceny mieszkań. W trakcie trwającej hossy mieszkaniowej pensje Polaków wzrosły o prawie 53% - sugerują dane GUS. To prawie tyle, o ile zdrożały w międzyczasie nieruchomości. W ostatnim kwartale znowu pensje wyprzedziły ceny. Oby nie na chwilę.

    Odejście od chowu klatkowego jest niemożliwe

    Resort rolnictwa przygląda się działaniom KE ws. chowu klatkowego. Tymczasem branża stoi na stanowisku, że rezygnacja z chowu klatkowego nie jest możliwa.

    Przedsiębiorcy częściej źle oceniają jakość pracy zdalnej

    Po upływie kilkunastu miesięcy model pracy zdalnej przynosi gorsze efekty zdaniem co trzeciego pracodawcy. Najmniej zadowoleni z home office są przedstawiciele handlu, przemysłu i mikrofirm.

    Działalność gospodarcza a status osoby bezrobotnej

    Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą z wpisem do CEIDG może uzyskać status osoby bezrobotnej? Jak wygląda sytuacja spółek prawa handlowego i działalności nierejestrowej?

    Dariusz Bliźniak: dlaczego drzewa i zieleń stają się kapitałem?

    Ślad węglowy to jedno z największych wyzwań XXI wieku, które nie pozostaje obojętne zarówno pojedynczym obywatelom, jak i całym rządom poszczególnych państw - mówi Dariusz Bliźniak.