Zabawki są najczęstszą kategorią produktów zgłaszanych jako niebezpieczne. UE zaostrza przepisy. Mniej chemikaliów w składzie i cyfrowy paszport

• Bezpieczeństwo zabawek w UE
• Zabawki są najczęstszą kategorią produktów zgłaszanych jako niebezpieczne
• Surowsze przepisy dot. bezpieczeństwa zabawek w UE
• Paszport cyfrowy zabawek w UE
• CE, ostrzeżenia dot. bezpieczeństwa i cyfrowe paszporty dla zabawek
• Kiedy nowe przepisy wchodzą w życie?

Bezpieczeństwo zabawek w UE

Przyjęte we wtorek przepisy aktualizują dyrektywę o bezpieczeństwie zabawek z 2009 r., która okazała się przestarzała w czasach, gdy konsumenci coraz częściej kupują zabawki przez Internet, a na unijny rynek zaczęły napływać niespełniające norm bezpieczeństwa produkty spoza UE, zwłaszcza z Chin. Nowe regulacje są wynikiem wynegocjowanego jeszcze w kwietniu porozumienia między PE a państwami członkowskimi UE.

Zabawki są najczęstszą kategorią produktów zgłaszanych jako niebezpieczne

– Zabawki są najczęstszą kategorią produktów zgłaszanych jako niebezpieczne. Nie możemy tego dłużej tolerować – powiedziała we wtorek w Strasburgu niemiecka europosłanka Marion Walsmann (EPL), sprawozdawczyni tematu z ramienia PE.

W 2023 r. 80 proc. importowanych do UE zabawek pochodziło z Chin. W 2024 r. zabawki znalazły się, zaraz po kosmetykach, na drugim miejscu wśród najczęściej zgłaszanych niebezpiecznych produktów konsumpcyjnych w UE.

Surowsze przepisy dot. bezpieczeństwa zabawek w UE

Przepisy rozszerzają listę chemikaliów zakazanych przy produkcji zabawek. Są już na niej substancje rakotwórcze, mutagenne i szkodliwe dla rozrodczości. Teraz dołączą do nich chemikalia zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego, oddechowego i szkodliwe dla skóry, a także tzw. wieczne chemikalia, czyli substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS). Substancje te niezwykle trudno rozkładają się w środowisku naturalnym i są szkodliwe dla zdrowia (np. mogą prowadzić do uszkodzenia wątroby), ale popularne, bo zwiększają odporność produktów. Zakazane zostały też najbardziej niebezpieczne bisfenole (pożądane, bo nadają produktom giętkość) oraz substancje zapachowe w zabawkach dla najmłodszych dzieci i przeznaczonych do wkładania do ust, np. w gryzakach.

Zanim zabawki trafią do obrotu, producenci będą musieli przeprowadzić ocenę ich bezpieczeństwa, w tym testy w zakresie palności, higieny i radioaktywności. W odniesieniu do zabawek cyfrowych producenci będą musieli zapewnić, że nie stanowią one zagrożenia dla zdrowia psychicznego dzieci i np. nie uzależniają.

Producenci, importerzy, dystrybutorzy i sprzedawcy będą musieli zadbać o to, by ostrzeżenia dotyczące zabawek były zamieszczane w zrozumiałym języku. W przypadku jakichkolwiek doniesień o zagrożeniach będą musieli oni bezzwłocznie reagować, np. wstrzymać sprzedaż zabawek, oraz poinformować o tym odpowiednie organy rynkowe i konsumenckie.

Paszport cyfrowy zabawek w UE

Każda zabawka będzie musiała być wyposażona w paszport cyfrowy. Na jego podstawie sprawdzić będzie można, skąd pochodzi i czy spełnia unijne normy bezpieczeństwa; pomoże to organom celnym i nadzorczym w skutecznym kontrolowaniu rynku. Paszport wyposażony będzie w kod QR, za którego pomocą konsumenci będą też mogli własnoręcznie prześledzić informacje dotyczące zabawki.

CE, ostrzeżenia dot. bezpieczeństwa i cyfrowe paszporty dla zabawek

Przepisy nakładają dodatkowe zobowiązania na internetowe platformy handlowe. Będą musiały dopilnować, by sprzedawcy zamieszczali oznakowania zgodności zabawek z unijnymi normami bezpieczeństwa (oznakowanie CE), ostrzeżenia dotyczące bezpieczeństwa i cyfrowe paszporty. Niespełnienie wymogów zostanie uznane za złamanie unijnych przepisów o usługach cyfrowych (DSA).

Kiedy nowe przepisy wchodzą w życie?

Nowe regulacje wejdą w życie 20 dni po opublikowaniu ich w Dzienniku Urzędowym UE. Państwa członkowskie i branża będą miały 4,5 roku na dostosowanie się do nich.

Z Brukseli Jowita Kiwnik Pargana