Kategorie

UOKiK kontroluje politykę cenową przedsiębiorców

Zmowa cenowa
Zmowa cenowa
Fotolia
Fotolia
Polityka cenowa przedsiębiorcy nie może zmierzać do eliminacji lub ograniczenia konkurencji w drodze porozumienia z innym przedsiębiorcą. UOKiK ma prawo do zbadania polityki cenowej firmy.

Zmowa cenowa

W świetle ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym, polegające w szczególności na ustalaniu, bezpośrednio lub pośrednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzedaży towarów (tzw. zmowy cenowe, art. 6 ust. 1 pkt. 1 ustawy). Od tak rozumianych zmów cenowych należy odróżnić tzw. naśladownictwo cenowe, które (jako element polityki handlowej przedsiębiorcy) nie jest zabronione.

Reklama

Kwestią istotną z punktu widzenia przedsiębiorcy będzie zatem ocena, czy jego zachowanie na rynku wypełnia ustawowe znamiona tzw. zmowy cenowej jako porozumienia zakazanego na gruncie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50 poz. 331, dalej: ustawa) czy należy je zakwalifikować jako dozwolone naśladownictwo cenowe jako zachowanie paralelne oparte na analizie cen konkurencji.

W czym tkwi wspomniana istota? W konsekwencjach, które mogą okazać się dla przedsiębiorcy dotkliwe pod kątem prawnym, a w rezultacie także finansowym. Bowiem Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości do 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, także w przypadku, gdy przedsiębiorca działał nieumyślnie (Art. 106 ust. 1 pkt. 1 ustawy).

Analiza ceny konkurencji

Reklama

Jak zostało to wskazane wyżej, naśladownictwo cenowe jest elementem polityki handlowej, stricte cenowej przedsiębiorcy i jest dozwolone. W literaturze z zakresu marketingu, jak i praktyce biznesowej jest to jeden z etapów bądź też sposobów towarzyszących ustalaniu ceny towaru lub usługi. Cena, a w świetle art. 4 ust. 8 ustawy także opłaty o charakterze cen, marże handlowe, prowizje i narzuty do cen, jest bowiem czynnikiem krytycznym, mimo, iż w ostatnim czasie można zaobserwować wzrost roli czynników pozacenowych towaru lub usługi.

Zatem w polityce cenowej, obok wyboru priorytetów marketingowych, oszacowania popytu i kosztów zmieniających się wraz z wielkością produkcji oraz innych działań wspomnianym towarzyszących, zazwyczaj przedsiębiorstwo analizuje ceny konkurencji jako podstawę do wyznaczania swoich własnych cen, co usprawiedliwione jest racjonalizmem i chęcią minimalizacji ryzyka gospodarczego, które przedsiębiorca ponosi.

Polecamy: Co zrobić, aby nie popełnić czynu nieuczciwej konkurencji

Wycena metodą naśladownictwa opiera się przede wszystkim na takim ukształtowaniu polityki cenowej przez przedsiębiorstwo, aby ceny towaru lub usługi oparte były na cenach konkurencji, w mniejszym stopniu w powiązaniu z popytem i kosztami. Zatem, w oparciu o tę metodę przedsiębiorca będzie żądał za oferowany przez przedsiębiorstwo towar lub usługę mniej, tyle samo lub więcej niż konkurencja za ten sam lub podobny towar lub usługę. Należy założyć, iż przedsiębiorca promujący nowy towar lub usługę na rynku, zwykle ustali ich cenę jako niższą od cen konkurencji, co jest powszechnym zjawiskiem rynkowym.

W związku z powyższym, ustalanie cen towarów lub usług w oparciu o ceny, jakie oferuje konkurencja jest utrwaloną praktyką i może stanowić politykę handlową danego przedsiębiorstwa,
a w aspekcie prawnym – jest działaniem legalnym. Jeżeli jednak ww. działanie przedsiębiorcy ma bądź przybiera charakter uzgodnionego porozumienia pomiędzy przedsiębiorcami, może ono zostać uznane za niedozwoloną zmowę cenową w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.

Porozumienie

Wyjaśnienia wymaga pojęcie porozumienia, którym posługuje się ustawodawca. W art. 4 pkt. 5 lit. a, b i c ustawy porozumienia interpretowane są w sposób szeroki jako umowy bądź niektóre postanowienia umów zawieranych między przedsiębiorcami między związkami przedsiębiorców oraz między przedsiębiorcami i ich związkami; uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub więcej przedsiębiorców lub ich związki oraz uchwały lub inne akty związków przedsiębiorców lub ich organów statutowych. Porozumienie zatem może być zawarte w jakiejkolwiek formie, także ustnej. W świetle omawianej regulacji irrelewantne prawnie pozostaje bezpośredniość w ustalaniu cen przez przedsiębiorców, czyli ustalenie konkretnej ceny za którą towar będzie zbyty bądź ceny poniżej lub powyżej której nie może zostać zbyty.

Za zakazane zostanie uznane uzgodnienie cen choćby w sposób pośredni, czyli przez uzgodnienie czynników, które wpłyną na wysokość ceny (w praktyce do pośredniego ustalenia ceny zalicza się przykładowo ustalenie marży dystrybucji, przyjęcie ograniczeń w zakresie udzielania rabatów na towar). Orzecznictwo unijne idzie krok dalej – ETS w wyroku w sprawie 8/72, Vereening van Cementhandelaren przeciwko Komisji stwierdza, iż zakazane jest choćby orientacyjne ustalanie cen wobec osób trzecich.

Podobnie przedstawia się w świetle ustawy kwestia realizacji uzgodnień przez przedsiębiorców działających w porozumieniu – zakazane będzie każde porozumienie w powyższym zakresie, które choćby hipotetycznie mogłoby skutkować wyeliminowaniem, ograniczeniem lub naruszeniem w inny sposób konkurencji na rynku właściwym. Przy czym należy podkreślić, iż zakazane będą porozumienia zarówno między konkurującymi ze sobą przedsiębiorcami (tzw. porozumienia horyzontalne lub poziomie), jak i między przedsiębiorcami działającymi na różnych szczeblach obrotu gospodarczego (porozumienia wertykalne lub pionowe). W drugim przypadku, w praktyce porozumienia ograniczające konkurencje dotyczą najczęściej ustalania między przedsiębiorcami ceny odsprzedaży towaru.

Dowody na istnienie porozumienia

Na gruncie wskazanego przepisu niewątpliwy problem stanowią kwestie dowodowe, czyli wykazanie przez organ właściwy, którym jest Prezes UOKiK dowodów na istnienie danego porozumienia. Jednakże na gruncie orzecznictwa (wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 9 października 2009 r., sygn. Akt VI ACa 86/09) istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty uznaje się za ustalone, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów, tak więc w postępowaniu antymonopolowym dopuszcza się system domniemań faktycznych (które, co oczywiste, mogą być obalone przez przedstawienie przeciwdowodu przez przedsiębiorcę). Prezes UOKiK w decyzji z dnia 8 lipca br. (Nr RBG 9/2011) uznał za wystarczające do rozstrzygnięcia o istnieniu zmowy cenowej domniemanie faktyczne polegające na wykazaniu, że miały miejsce następujące okoliczności, tj. zbieg działań lub zaniechań uczestników zmowy, brak lub nieprawdziwe uzasadnienie dla tych zachowań oraz prawdopodobieństwo kontaktu przedsiębiorców uczestniczących w porozumieniu.

Polecamy: Granice zmowy cenowej

Nie wszystkie porozumienia spełniające ustawowe przesłanki z art. 6 ust. 1 ustawy należy uznać za zakazane, ustawa bowiem reguluje szereg wyłączeń ustawowych, które – jednakże – powinny być rozpatrywane restrykcyjnie przez urząd właściwy. Wśród dozwolonych porozumień znajdą się porozumienia bagatelne, bądź takie, które przyczyniają się do postępu technicznego
lub gospodarczego. Jak zostało to już wspomniane, o wyłączeniu spod zakazu decyduje każdorazowo Prezes UOKiK.

W ramach podsumowania, należy wspomnieć o konsekwencjach prawnych (w tym przede wszystkim finansowych) zmowy cenowej. Porozumienie objęte zmową jest nieważne w całości lub w odpowiedniej części (art. 6 ust. 2 ustawy). Znacznie dotkliwsza dla przedsiębiorcy będącego w zmowie cenowej może okazać się sankcja z art. 106 ust. 1 ustawy, w świetle której Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten działał w zmowie choćby nieumyślnie.

Abstrahując od analizy regulacji prawnych, należy odnieść się także do praktyki urzędu. Tylko w 2010 roku Prezes Urzędu wydała 28 decyzji w sprawie porozumień ograniczających konkurencję. Zaś w kwestii sankcji finansowych, tytułem przykładu kara w łącznej wysokości 77 081,53 zł została nałożona na podmioty działające w zmowie w zakresie uzgodnienia minimalnych cen odsprzedaży. Przy czym odrębnym zagadnieniem pozostaje obowiązek publikacji decyzji wraz z wysokością kary nałożonej na przedsiębiorstwa działające w zmowie cenowej na stronach internetowych UOKiK, a co za tym idzie także w prasie, serwisach internetowych i innych środkach masowego przekazu, co ma niebagatelny wpływ na wizerunek ukaranych przedsiębiorców – ich relacje z kontrahentami, a przede wszystkim klientami.

Polecamy: Odpowiedzialność z tytułu czynu nieuczciwej konkurencji - porada

Autor: Małgorzata Pałysa, prawnik w Kancelarii BMSP Legal Advisors, ekspert prawny SF Business Centre Club

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    28 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacja Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?

    Jak firmy MŚP oceniają wpływ pandemii na ich branże? [BADANIE]

    Co czwarta firma MŚP uważa, że pandemia pomoże rozwinąć ich branżę, a w produkcji – co druga. Tak wynika z 8. edycji Barometru COVID-19, realizowanego przez EFL.

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku – rekordowe 6 miesięcy

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku. Pierwsze półrocze 2021 roku było dla deweloperów najlepszym półroczem w historii. Notują oni rekordową sprzedaż i budują najwięcej mieszkań. Potężny popyt na mieszkania powoduje, że chociaż deweloperzy budują najwięcej w historii, to i tak ceny mieszkań idą w górę. Bardzo prawdopodobne, że deweloperów czeka najlepszy rok w historii.

    Lokalizacja mieszkania - co warto sprawdzić przed zakupem?

    Lokalizacja mieszkania. Tak naprawdę nie ma jednej definicji dobrej lokalizacji. W zależności od naszych potrzeb, miejsca pracy, etapu życia, na którym się znajdujemy czy jego stylu, sami możemy zdefiniować, czym jest tak naprawdę dobra lokalizacja. Nie ma jednego rozwiązania. Zupełnie inne potrzeby będą miały rodziny z małymi dziećmi, inne – ludzie już dojrzali, a jeszcze inne młodzi single. Jest jednak kilka czynników, które warto wziąć pod uwagę. Czym się kierować, szukając idealnego miejsca do zamieszkania?

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę - założenia projektu

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę. W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, którego celem ma być umożliwienie budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m2 (do 90 m2 powierzchni użytkowej) bez konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (ale w procedurze zgłoszenia), bez konieczności ustanawiania kierownika budowy oraz prowadzenia dziennika budowy. Nowe przepisy mają wejść w życie w IV kwartale 2021 roku.

    Zmiana pozwolenia na budowę po 19 września 2020 r. - skutki

    Zmiana pozwolenia na budowę. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego udzielił wyjaśnień odnośnie stosowania dotychczasowych przepisów Prawa budowlanego (obowiązujących przed nowelizacją, która weszła w życie 19 września 2020 r.) w zakresie zmiany pozwolenia na budowę.

    Kompleksowa informacja o wyrobach budowlanych

    Główny Urząd Nadzoru Budowlanego zaprasza do odwiedzenia nowej strony internetowej Punktu kontaktowego do spraw wyrobów budowlanych pod adresem punkt-kontaktowy.gunb.gov.pl. Jak zadać pytanie?

    E-commerce wpływa na rozwój transakcji bezgotówkowych

    Co sprawia, że rynek płatności bezgotówkowych stale rośnie? Odpowiedź jest prosta: e-commerce.