Kategorie

Czy pracodawca może zmusić pracownika do zaszczepienia się przeciwko COVID-19?

Marta Olkowicz
Młodszy Prawnik w Dziale Prawo dla Biznesu w Kancelarii Kopeć Zaborowski
Pracodawca nie może w żadnej sytuacji i pod żadnym pozorem nałożyć na pracownika obowiązku poddania się szczepieniu na COVID-19.
W Polsce, jak i na całym świecie, są obecnie przeprowadzane szczepienia przeciwko COVID-19. Budzą one wiele wątpliwości, przede wszystkim po stronie pracowników i pracodawców. Czy jako pracodawca możesz nałożyć na swoich pracowników obowiązek zaszczepienia się przeciw COVID-19 oraz czy jako pracownik musisz się takiemu szczepieniu poddać.

Pracodawca może czy nie może?

Reklama

Rozważania w tym zakresie należy zacząć od tego, iż szczepienie przeciw COVID-19 jest dobrowolne. W związku z tym żaden pracodawca nie posiada uprawnienia do nałożenia na któregokolwiek ze swoich pracowników obowiązku zaszczepienia się. Tym samym, pracodawca nie może również rozwiązać stosunku pracy z pracownikiem, który odmawia zaszczepienia się, zarówno za wypowiedzeniem jak i bez wypowiedzenia. Również wszelkie polecenia służbowe do poddania się szczepieniu na koronawirusa są całkowicie bezprawne.  

Możliwość nałożenia przez pracodawcę na pracownika obowiązku poddania się szczepieniu można by było rozważać tylko wtedy, gdyby taki obowiązek został nałożony ustawą. Wynika to z art. 31 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, który dotyczy zasad wolności oraz ograniczania konstytucyjnych praw i wolności. Albowiem zgodnie z tym przepisem, wolność człowieka podlega ochronie prawnej i każdy jest obowiązany szanować wolności oraz prawa innych. Zgodnie z art. 31 ust. 2 Konstytucji, która jest najwyższym aktem prawnym w państwie, nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje.

Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Należy pamiętać, iż ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Pod dużym znakiem zapytania, w mojej ocenie, stoi czy ustawowe nałożenie obowiązku szczepienia się byłoby zgodne z Konstytucją.

Grupy zawodowe narażone na kontakt z COVID-19 a obowiązek szczepienia

Nawet pracownicy, którzy przy wykonywaniu swoich czynności służbowych są szczególnie narażeni na kontakt z wirusem COVID-19, jak m. in. medycy, nie mają obowiązku poddania się szczepieniu na COVID-19. Mogą to zrobić tylko i wyłącznie dobrowolnie i również nie mogą zostać zwolnieni z powodu odmowy poddania się szczepieniu. 

Obowiązek pracodawcy

Reklama

Nie należy utożsamiać obowiązku pracodawcy, wynikającego z art. 15 Kodeksu pracy, do zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, z możliwością wymagania przez pracodawcę, by jego pracownicy poddali się szczepieniu przeciw COVID-19.

Również art. 222 [1] § 1 Kodeksu pracy, który stanowi: W razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe - ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, nie przyznaje pracodawcom prawa do nałożenia na pracowników obowiązku poddania się szczepieniu na koronawirusa.

Zapisanie pracownika na szczepienie bez jego zgody

Pracodawca nie może zgłosić swojego pracownika na szczepienie bez jego zgody. Albowiem może być to poczytywane za naruszenie przez pracodawcę danych osobowych tego pracownika. Pracodawca dopuszcza się wtedy nieuprawnionego przetwarzania oraz udostępniania danych osobowych pracownika. W takiej sytuacji pracownikowi przysługuje prawo do zgłoszenia takowego naruszenia do Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Warto też nadmienić, iż historia szczepień pracownika nie należy do danych osobowych, które na gruncie Kodeksu pracy oraz RODO[1], pracodawca może przetwarzać.

Wymóg szczepienia jako przejaw dyskryminacji

Zarówno niedopuszczenie przez pracodawcę pracownika do pracy z powodu braku posiadania szczepienia na COVID-19, jak i stawianie takiego wymogu dla kandydatów do pracy, będzie stanowiło dyskryminację. Takie postępowanie pracodawcy może go narazić na zapłatę odszkodowania.

Podsumowanie

Wokół szczepionki na COVID-19 powstało wiele kontrowersji. Istnieją jej zwolennicy i przeciwnicy. Jednak pewne jest to, że pracodawca nie może w żadnej sytuacji i pod żadnym pozorem nałożyć na pracownika obowiązku poddania się szczepieniu na COVID-19. Niezależnie od tego w jakim miejscu, na jakim stanowisku i jakie obowiązki służbowe dany pracownik wykonuje. Warto też pamiętać o tym, że nie można nikogo dyskryminować ani nagradzać z powodu posiadania lub nieposiadania szczepionki, czy to na COVID-19 czy innej. Pracownik ma pełne prawo do odmowy poddania się szczepieniu na COVID-19 i nie mogą go z tego tytułu spotkać żadne negatywne konsekwencje.  

Marta Olkowicz, Młodszy Prawnik, Kancelaria Kopeć Zaborowski Adwokaci i Radcowie Prawni Sp. p.

Więcej informacji znajdziesz w serwisie MOJA FIRMA

 

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. L. 2016.119.1)

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    15 cze 2021
    Zakres dat:

    Zdjęcie samochodu z rejestracją nie narusza RODO

    Zdjęcie samochodu z rejestracją spokojnie można publikować. Powód? Numer rejestracyjny pojazdu nie stanowi danych osobowych.

    Cupra Ateca [TEST]: w 4,9 sek. do setki w... rodzinnym SUV-ie

    Cupra Ateca choć ma typowo rodzinne ubranie, oferuje kierowcy aż 300 koni. Czy takie połączenie sprawdza się na drodze?

    Jak sprawdzić numer PKK? Kierowcę czeka wizyta w urzędzie...

    Jak sprawdzić numer PKK? Niestety, ale ustawodawca nie przewidział możliwości sprawdzenia online. To oznacza, że kierowca musi zawitać w urzędzie.

    Co zawiera pakiet dla zagranicznych inwestorów?

    Proponowany pakiet dla zagranicznych inwestorów to m.in.: "jedno okienko", w którym firma będzie mogła ustalić wszystkie podatkowe aspekty inwestycji, czy możliwość odliczania VAT od usług finansowych.

    Rynek nieruchomości biurowych w Europie

    Rynek nieruchomości biurowych. Z powodu pandemii Covid-19 spadło zapotrzebowanie na biura w Europie i inwestycje w nowe nieruchomości. W Londynie ten trend zaczyna się odwracać. We Francji wzrasta zapotrzebowanie na zielone dachy i tarasy. W Szwecji myśli się o "biurach przyszłości". Nadal puste pozostają biura we Włoszech, Hiszpanii i Portugalii.

    Kasa fiskalna 2021 - rejestracja i zwolnienie

    Bez względu na rodzaj kasy przedsiębiorca ma obowiązek dokonania jej fiskalizacji i uzyskać numer ewidencyjny. Jak zarejestrować kasę fiskalną? Kto może to zrobić? Ile to kosztuje?

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym: jak wygląda, jakie dokumenty do niego dołączyć i ile kosztuje załatwienie sprawy?

    Dlaczego pracownicy wolą model hybrydowy?

    Aż 61 proc. pracowników chce pracować w modelu hybrydowym, pracę wyłącznie z domu chciałoby świadczyć zaledwie 15 proc. Jak ten trend wpływa na rynek nieruchomości biurowych?

    Dlaczego ciągłość IT jest numerem 1 dla firm?

    Zdolność firm do szybkiego odtworzenia środowiska pracy w wyniku awarii lub cyberataku jest dziś wystawiana na bardzo trudną próbę. Bardzo wiele biznes „zawdzięcza” tutaj pandemii i powszechnemu przejściu na pracę zdalną.

    Ile czasu jest ważny numer PKK?

    Ile czasu jest ważny numer PKK? To pytanie, które mogą zadać kandydaci na kierowców. A więc? Postaramy się odpowiedzieć na nie w naszym materiale.

    Backup w firmie - dlaczego jest taki ważny?

    Backup w firmie powinien być obowiązkowy. Przypadkowo usunięty dokument, złośliwe oprogramowanie lub uszkodzenie sprzętu – przyczyn utraty danych może być co najmniej kilka. W każdym przypadku konsekwencje są jednak takie same. Jak można ich uniknąć?

    Wakacje 2021 - jakie są trendy turystyczne?

    Gdzie wyjedziemy na tegoroczne wakacje? Wybierzemy urlop w kraju czy za granicą? Jakie kierunki są popularne? Czy biura podróży mają szansę w tym sezonie na odrobienie strat?

    Dotacja na założenie firmy - zabezpieczenie środków [VIDEO]

    Jedną z najpopularniejszych form wsparcia z urzędu pracy, dostępną dla zarejestrowanych osób bezrobotnych, jest dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej. Jak zabezpieczyć zwrot dofinansowania?

    Bitcon i kryptomilionerzy - gdzie zapłacą swoje podatki?

    Na świecie ujawniają się pierwsi miliarderzy, którzy dorobili się tylko na bitconie, a w Polsce jest coraz więcej krypto-milionerów. Czy odprowadzają podatki do polskiej kasy?

    Fabryczny gaz nie wbity w dowód. Co to oznacza?

    Fabryczny gaz nie wbity w dowód tworzy poważny problem dla kierowcy. Powód? Samochód nie przejdzie przeglądu technicznego!

    Koniec systemu opustów od przyszłego roku - co to oznacza dla przedsiębiorców?

    Zapowiedź końca systemu opustów od początku przyszłego roku ogłoszona w projekcie nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne i ustawy o odnawialnych źródłach energii zatrzęsła branżą PV i wywołała burzę wśród osób planujących w najbliższym czasie inwestycję w fotowoltaikę.

    Ponad 6,5 tys. spraw w wydziale dla frankowiczów

    W ostatnich dwóch miesiącach do nowo utworzonego wydziału dla frankowiczów wpłynęło ponad 6,4 tys. pozwów. Z tego prawie 3 tys. przesunięto z innych wydziałów. Z czego wynika wzrost liczby pozwów?

    Wynajem mieszkania - wysokość czynszu w 2021 roku

    Wynajem mieszkania - wysokość czynszu w 2021 roku. Wynajem 50-metrowego mieszkania bez liczników i opłat dodatkowych to wydatek od 800 zł miesięcznie. W drogich zazwyczaj Wrocławiu czy Krakowie można znaleźć oferty oscylujące wokół 1000 zł. Aż 5890 zł to najwyższa stawka w Warszawie. Za tak duże różnice odpowiada m.in. lokalizacja i standard wykończenia.

    Nowy Lexus NX. Wygląda jak stary, ale jest nowy i ma plug-ina

    Nowy Lexus NX został oficjalnie zaprezentowany. Druga odsłona SUV-a segmentu D zdaniem producenta otrzymała aż 95 proc. nowych komponentów.

    Dynamiczny wzrost aktywności deweloperów

    Rynek nowych nieruchomości mieszkaniowych. Obserwujemy dynamiczny wzrost aktywności deweloperów. Znacznie więcej wydanych pozwoleń na budowę i rozpoczętych inwestycji.

    Rzecznik MŚP wnioskuje o rekompensatę za ostatnie miesiące lockdownu

    Jest wniosek rzecznika MŚP o przedłużenie o miesiąc wypłaty rekompensat z tarczy branżowej dla branż, które nie mogły osiągać przychodów w maju, m.in. klubów nocnych i dyskotek.

    Program „Ciepła woda bez piecyka” - do 200 tys. zł dofinansowania

    Program „Ciepła woda bez piecyka”. Do 200 tys. zł dofinansowania mogą otrzymać zarządcy budynków wielorodzinnych, w tym wspólnot mieszkaniowych w Krakowie, którzy przystąpią do programu „Ciepła woda bez piecyka”. Zakłada on zastępowanie piecyków łazienkowych centralną instalacją ciepłej wody.

    Czy pracownik na home office naraża firmę na cyberataki?

    Blisko 80% organizacji doświadczyło cyberataków z powodu zwiększonej liczby pracowników pracujących z domu podczas pandemii. Niestety specjaliści ds. bezpieczeństwa bagatelizują prawdopodobieństwo wystąpienia istotnych incydentów.

    Od czego zależy bezpieczeństwo IT w firmie?

    Bezpieczeństwo IT to podstawa w firmie. Bez odpowiednich regulacji i polityk w tym zakresie, organizacje same narażają się na szereg zagrożeń związanych z bezpieczeństwem wrażliwych danych, ciągłością działania, utratą reputacji a co za tym idzie stratami finansowymi.

    Bieżąca prognoza ekonomiczna - bezrobocie, inflacja, PKB

    Spowolnienie gospodarcze w 2020 roku w Polsce okazało się łagodniejsze niż to na poziomie średniej unijnej. PKB Polski w 2020 roku spadło o zaledwie o 2,8%, podczas gdy PKB strefy euro skurczyło się o 6.6%. Jak wyglądają pozostałe wskaźniki ekonomiczne?