Fundusze przedakcesyjne i co się działo do 2006 r. - czyli miłe dobrego początki środków unijnych

Do chwili obecnej w ramach funduszu przedakcesyjnego oraz w okresie programowania 2004 – 2006 (z racji tego, że jesteśmy w UE do 1 maja 2004) Polska dostała wsparcie w łącznej kwocie 45,8 mln euro.
Z czego fundusze przedakcesyjne to kwota 12,8 mld euro a pozostałe czyli dostępne w latach 2004 – 2006 to kwota 33 mld euro. W nowej perspektywie finansowej czyli na lata 2007 – 2013 Polska będzie miała do rozdysponowania rekordową kwotę 85,6 mld Euro.

Jednak pamiętać należy, że nie cała kwota to środki pochodzące z funduszy pomocowych UE. To 85% podanych wyżej kwot. Pozostałą część czyli 15% zapewnia budżet państwa. To tak zwany wkład własny Polski w fundusze unijne. Ta sama zasada dotyczy wniosków o dofinansowanie poszczególnych projektów. Unia za pośrednictwem polskich instytucji może wesprzeć projekt maksymalnie do 85% jego wartości a co najmniej 15% musi być wkładem własnym Beneficjenta. Projekty które dostają wsparcie w wysokości 100% to ogromna rzadkość w funduszach UE i zazwyczaj są to projekty „pożytku publicznego”.

Zobacz: Jak pozyskać fundusz podwyższonego ryzyka?

Kilka słów o funduszach przedakcesyjnych

Zanim Polska przystąpiła do UE korzystała z funduszy przedakcesyjnych. Funduszem stanowiącym pomoc materialną dla państw kandydujących, z którego pochodzą pieniądze na projekty mające dostosować i przygotować kraj do wymogów Unijnych jest PHARE. Powstał on specjalnie dla Polski i Węgier, jednak później z dobrodziejstw tego funduszu skorzystały także Bułgaria, Czechy, Słowacja oraz Albania, Rumunia, Litwa, Łotwa i Estonia. 

Kolejnym instrumentem finansowym był fundusz ISPA. Jego główny cel to ujednolicenie infrastruktury transportowej oraz ochrony środowiska państw mających status kandydujących. Kolejnym instrumentem finansowym jest SAPARD. Środki pochodzące z tego funduszu miały za zadanie wspieranie rolnictwa i obszarów wiejskich krajów kandydujących. 

Ważnym instrumentem finansowym był też Fundusz Spójności. Gwarantował on państwom kandydującym, słabiej rozwiniętym których PKB na osobę nie przekracza 90% średniej unijnej. W ramach tego funduszu wspierane były projekty z zakresu infrastruktury i ochrony środowiska. Finansowanie było podobne jak w przypadku ISPy.
Wszystkie te fundusze miały jeden wspólny cel: pomóc państwom kandydującym podniesienie się na poszczególnych polach do poziomu tzw. średniej unijnej.

Fundusze w latach 2004 – 2006 przyznane Polsce. Do jakich programów aplikowano w latach 2004 – 2006.
W latach 2004 – 2006 Polska miała do rozdysponowania miała 33 mld euro Pamiętać jednak należy, że 85% tej kwoty to pieniądze pochodzące z budżetu UE, a 15% to wkład z budżetu państwa. W tym czasie funkcjonowały następujące fundusze: 

Europejski Fundusz Społeczny z którego finansowane są tzw. projekty społeczne, czyli mające na celu podniesienia poziomu wykształcenia, zdolności i kwalifikacji do pracy.

Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej – wspierał (od 2007 r. nie istnieje) przekształcenia strukturalne w rolnictwie i rozwój obszarów wiejskich.

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego – „niwelował różnice w poziomach rozwoju oraz zacofania regionów”. Z tego funduszu finansowane są głównie projekty infrastrukturalne, badania naukowe, rozwój technologiczny itp.

Finansowy Instrument Orientacji Rybołówstwa – służył do wdrażania wspólnej (unijnej) polityki rybołówstwa. Środki te wpierały rozwój hodowli ryb, infrastrukturę portów rybackich, miał też na celu podniesienie konkurencyjności produktów rybnych na rynku.

W ramach wyżej wymienionych funduszy Polacy mogli aplikować do takich programów jak:
Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich – głównym celem tego programu była budowa społeczeństwa opartego na wiedzy. Finansowane z niego były szkolenia, kształcenie. Sektorowy Program Operacyjny Wspieranie Konkurencyjności Przedsiębiorstw – najogólniej mówiąc ten program miał spowodować lepsze przystosowanie się przedsiębiorstw do warunków stale rozwijającej się gospodarki.

Sektorowy Program Operacyjny Transport – z tego programu finansowano głównie przedsięwzięcia dotyczące infrastruktury drogowej, kolejowej mające zazwyczaj charakter ponadregionalny. Głównym celem projektów było poprawienie przepustowości drogi objętej projektem, zmniejszenie ilości spalin i hałasu na tym odcinku drogi oraz poprawienie bezpieczeństwa. 

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego – zadaniem tego programu była pomoc w rozwoju konkurencyjności regionów, wzmocnienie rozwoju zasobów ludzkich a także rozwój lokalny czyli rozwój lokalnych społeczności, rozwój lokalnej przedsiębiorczości i przekształcanie obszarów zdegradowanych.

Equal – jest to inicjatywa wspólnotowa mająca na celu stworzenie większej liczby miejsc pracy, zapewnienia szerszego do nich dostępu a także wyrównanie szans dla osób w wieku tzw. średnim na rynku pracy.

Zobacz: Jak założyć firmę z pomocą unijnych dotacji

To już koniec historii przechodzimy do współczesności. Z następnego artykułu dowiedzą się Państwo ile pieniędzy Unia Europejska przyznała Polsce w perspektywie finansowej 2007 – 2013, jakie dokumenty są najważniejsze dla potencjalnych beneficjentów przy aplikowaniu oraz jaka jest organizacja instytucjonalna – czyli polskie instytucje „rozdające” unijne pieniądze.

O Autorze