Praktyczne zastosowanie weksla in blanco w obrocie

Specyfika weksla in blanco

Weksel in blanco może być przeniesiony na inną osobę w drodze zwykłego przelewu (cesji) uregulowanego przepisami Kodeksu cywilnego. Jeżeli nie zawiera klauzuli zakazującej indosowania może być zbyty również poprzez indos. Dyskusyjna jest możliwość przeniesienia praw z weksla in blanco poprzez samo wręczenie nabywcy nieuzupełnionego dokumentu. Dlatego zaleca się, aby tego sposobu nie praktykować.

Niezależnie od przyjętej metody przeniesienia praw z weksla in blanco dłużnik wekslowy może podnosić przeciwko nabywcy wszelkie zarzuty, jakie miał wobec zbywcy. Do weksla in blanco nie stosuje się bowiem art. 17 Prawa wekslowego, ograniczającego możliwość podnoszenia zarzutów opartych na stosunkach osobistych ze zbywcą. Oznacza to, że nabycie weksla niezupełnego wiąże się po stronie nabywcy z podwyższonym ryzykiem.

Można je ograniczyć nabywając weksel po jego uzupełnieniu. Nabywca weksla zupełnego, lecz pierwotnie wystawionego jako in blanco co do zasady nie ponosi bowiem odpowiedzialności za zgodność treści weksla z porozumieniem. Może być jednak do niej pociągnięty wyłącznie w przypadku, gdy był złej wierze, albo przy nabyciu weksla dopuścił się rażącego niedbalstwa, tzn. w chwili nabycia weksla nabywca miał świadomości, iż weksel został uzupełniony w sposób sprzeczny z porozumieniem lub mógł się o tym z łatwością dowiedzieć. 

Zobacz również: Do czego potrzebna jest deklaracja wekslowa?

To nie było tak ...

Zarzut wypełnienia weksla niezgodnie z porozumieniem może być skutecznie podniesiony przez dłużnika wekslowego wobec:

• remitenta dochodzącego we własnym imieniu roszczenia z weksla,
• osobie, która nabyła weksel przed jego wypełnieniem,
• osobie która nabyła weksel wypełniony lecz była w złej wierze lub dopuściła się rażącego niedbalstwa.

Przez wypełnienie weksla niezgodnie z porozumieniem będziemy rozumieć zarówno sytuację, w której treść uzupełnionych elementów weksla odbiega od zawartego porozumienia, jak też sytuację w której weksel został uzupełniony przez osobę nieuprawnioną.

Zadaj pytanie: Forum prawników

Jeżeli zatem hurtownik A wystawił na rzecz producenta B weksel in blanco na zabezpieczenie zapłaty ceny sprzedaży towaru o wartości 10 000 zł, a producent B indosował weksel w stanie niewypełnionym na firmę windykacyjną C, która po uzupełnieniu weksla złożyła na jego podstawie powództwo o zapłatę kwoty 110 000 zł, to pozwany hurtownik A w zarzutach od nakazu zapłaty może podnieść, iż uzupełnienie weksla w zakresie sumy wekslowej nastąpiło z naruszeniem porozumienia.

Podkreślić jednak należy, iż ciężar dowodu, iż weksel wypełniono niezgodnie z porozumieniem spoczywa na dłużniku wekslowym. W podanym przykładzie na poparcie swoich zarzutów pozwany powinien przedłożyć: deklarację wekslową, dowód zawarcia umowy sprzedaży np. ofertę nabycia towaru (zamówienie) oraz dowód jego wydania (np. list przewozowy), potwierdzenie salda lub dowód zapłaty, jeżeli taka nastąpiła. 

Zobacz również serwis: Windykacja