Jedna zasada naliczania odsetek w transakcjach handlowych

Jak informują autorzy projektu, w celu utrzymania w polskim prawie spójności systemowej w zakresie naliczania odsetek w obrocie cywilnoprawnym potrzebne jest wprowadzenie jednego mechanizmu naliczania tych odsetek, zarówno w transakcjach między przedsiębiorcami (ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych), jak również tych z udziałem konsumentów (Kodeks cywilny).

Zobacz: Przedawnienie odsetek w obrocie gospodarczym

Planowane zmiany polegać będą na uporządkowaniu i dostosowaniu do wymogów dyrektywy unijnej (Dyrektywa 2011/7/UE) mechanizmu ustalania odsetek za opóźnienia w transakcjach handlowych, w tym na wprowadzeniu w ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych mechanizmu obliczania odsetek za opóźnienie wynikającego wprost z dyrektywy (stopa referencyjna + 8 p.p.). Autorzy projektu chcą też wprowadzenia rozwiązania, zgodnie z którym wysokość stopy referencyjnej ustalana będzie 2 razy w roku (dla pierwszego półrocza – 1 stycznia, dla drugiego – 1 lipca).

Zobacz: Odsetki ustawowe w 2015 r.

Nowelizacja ma też doprecyzować przepisy, które wywołują trudności w stosowaniu (np. naliczanie rekompensaty w przypadku umów, na podstawie których wystawianych jest wiele faktur lub w przypadku braku umowy pisemnej).

Proponuje się również wprowadzenie mechanizmu uwzględniającego stopę referencyjną w Kodeksie cywilnym, w odniesieniu do odsetek ustawowych. Biorąc pod uwagę, że odsetki ustawowe w KC mogą być odsetkami kapitałowymi lub odsetkami za opóźnienie, proponuje się: wprowadzić zróżnicowanie w wysokości tych odsetek: odsetki za opóźnienie byłyby wyższe od odsetek kapitałowych. Konsekwencją tych zmian byłoby również odpowiednie dostosowanie mechanizmu ustalania wysokości odsetek maksymalnych (uwzględniając w nim stopę referencyjną zamiast lombardowej).

Zobacz również: Odsetki od niezwróconej w terminie nadpłaty podatku

Jak informuje resort gospodarki, nieterminowe regulowanie płatności w transakcjach handlowych jest istotnym problemem w obrocie gospodarczym. Według badania Portfel należności polskich przedsiębiorców za IV kwartał 2014 r. tylko ok. 20 proc. przedsiębiorców w ogóle nie odczuwało problemów z opóźnieniami w otrzymywaniu należności. W tym badaniu przeprowadzonym w styczniu 2015 r. przez Konferencję Przedsiębiorstw Finansowych i Krajowy Rejestr Długów BIG SA przeciętny okres przeterminowania płatności wynosił 3 miesiące i 12 dni. Pomimo poprawy sytuacji w ostatnich latach, zatory płatnicze nadal są niekorzystnym zjawiskiem dla wielu firm. (PAP)