REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Porada Infor.pl

Umorzenie udziałów a wyłączenie wspólnika w spółce z o. o.

Kancelaria Prawnicza Włodzimierz Głowacki i Wspólnicy sp.k.
Unicestwienie udziału bez zgody wspólnika dysponującego tym udziałem następuje w wyniku umorzenia przymusowego albo umorzenia automatycznego.
Unicestwienie udziału bez zgody wspólnika dysponującego tym udziałem następuje w wyniku umorzenia przymusowego albo umorzenia automatycznego.

REKLAMA

REKLAMA

Konstrukcja prawna spółki z o.o. łączy w sobie elementy kapitałowe z elementami właściwymi spółkom osobowym. Najważniejszym elementem jest jednak współdziałanie wspólników, a więc ich zaangażowanie się w sprawy spółki dla osiągnięcia wspólnego celu (art. 3 k.s.h.). W porównaniu z regulacją drugiej ze spółek kapitałowych – spółki akcyjnej – przepisy ustrojowe spółki z o.o. przyznają wspólnikowi szersze uprawnienia korporacyjne. Umożliwiają one większe zaangażowanie w prowadzenie spraw spółki, w zależności od proporcji jego udziału w kapitale zakładowym. Niekiedy jednak wspólnik może zostać pozbawiony udziału wbrew jego woli.

Udział stanowi tytuł uczestnictwa w spółce i określa zarazem status wspólnika. Zgodnie z art. 157 § 1 k.s.h., umowa spółki powinna obligatoryjnie określać między innymi liczbę i wartość nominalną udziałów objętych przez poszczególnych wspólników w zamian za wniesione przez nich wkłady. Zakres praw i obowiązków wspólników w spółce wynika zatem co do zasady z ilości posiadanych przez nich udziałów w stosunku do kapitału zakładowego. Stosunek prawny łączący danego wspólnika ze spółką może jednak ulec zmianie, bądź zniesieniu wskutek umorzenia udziału (udziałów), albo wyłączenia ze spółki.

REKLAMA

Umorzenie udziałów

Przez umorzenie udziału należy rozumieć, według literatury, czynność prawną polegającą na pozbawieniu udziału bytu prawnego, powodującą uchylenie praw i obowiązków wspólnika w zakresie tego udziału oraz na pozbawieniu tego udziału charakteru części składowej kapitału zakładowego.
Na podstawie art. 199 k.s.h. wyróżnić można następujące rodzaje i sposoby umorzenia udziałów: dobrowolne – dokonane za zgodą wspólnika lub przymusowe – bez jego zgody (§ 1), odpłatne (§ 2) lub nieodpłatne (§ 3) oraz tzw. umorzenie automatyczne (§ 4), zwane również szczególnym. Umorzenie udziału może nastąpić, jeżeli przewiduje to umowa spółki. Warto podkreślić, że może ono dotyczyć wyłącznie spółki wpisanej do rejestru przedsiębiorców, a zatem niebędącej w organizacji. Wykluczone jest również umorzenie udziału w spółce będącej w stadium likwidacji, gdyż wypłaty na rzecz wspólników mogą nastąpić dopiero po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli (art. 286 § 1 k.s.h.).

Przeczytaj także: Jak umorzyć udziały w sp. z o.o.?

Unicestwienie udziałów

Unicestwienie udziału bez zgody wspólnika dysponującego tym udziałem następuje w wyniku umorzenia przymusowego albo umorzenia automatycznego.

REKLAMA

Przeprowadzenie przymusowego umorzenia udziału wymaga określenia w umowie spółki jego trybu i przesłanek, czyli okoliczności uprawniających do takiej czynności i wskazania, czy następuje ono z obniżeniem kapitału zakładowego, czy z czystego zysku oraz powzięcia stosownej uchwały przez zgromadzenie wspólników. Uchwała zgromadzenia powinna zawierać podstawę prawną umorzenia, wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział oraz uzasadnienie umorzenia.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Doktryna nie jest zgodna co do tego, jakie wydarzenia mogą stanowić podstawę przymusowego umorzenia udziału. Bezsprzecznym pozostaje jednak, iż zaistnienie przesłanki tego typu umorzenia nie może zależeć od uznania zgromadzenia wspólników lub zarządu.

Umowa spółki może stanowić, że udział ulega umorzeniu w razie zaistnienia określonego zdarzenia bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników (tzw. umorzenie automatyczne). Zdarzenie takie musi być określone na tyle precyzyjnie, by nie wywoływało wątpliwości co do zasadności podjętych przez zarząd czynności. Do umorzenia automatycznego stosuje się przepisy o umorzeniu przymusowym, przy czym uchwałę o obniżeniu kapitału zakładowego podejmuje niezwłocznie zarząd, chyba że umorzenie następuje z czystego zysku (art. 199 § 5 k.s.h.).
Nie ulega wątpliwości, że instytucja umorzenia, a zwłaszcza przymusowego umorzenia udziałów, stanowi atrakcyjną furtkę do „pozbycia się” wspólnika ze spółki. Sąd Najwyższy stanął jednak na stanowisku, iż forma ta nie może być wykorzystywane do usunięcia wspólnika ze spółki z przyczyn stanowiących podstawę do żądania wyłączenia wspólnika (wyrok SN z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt V CK 562/04).

Polecamy serwis Spółka akcyjna

REKLAMA

Zgodnie bowiem z art. 266 § 1 k.s.h., z ważnych przyczyn dotyczących danego wspólnika sąd może orzec jego wyłączenie ze spółki na żądanie wszystkich pozostałych wspólników, jeżeli udziały wspólników żądających wyłączenia stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego.

W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się następujące ważne przyczyny uzasadniające powództwo o wyłączenie wspólnika: działanie na szkodę spółki lub postępowanie sprzeczne z jej interesami, nadużywanie prawa kontroli w celach konkurencyjnych, wykonywanie nadzoru w spółce dla szykany, niemożność bezkonfliktowego współdziałania ze wspólnikiem, będąca następstwem relacji interpersonalnych wewnątrz spółki. Ważna przyczyna musi dotyczyć poszczególnych wspólników, przy czym nie ma przeszkód, by ta sama przyczyna wystąpiła po stronie kilku wspólników jednocześnie. Wyłączenie ma charakter sankcji, a uznanie, iż nastąpiło spełnienie podstawowej przesłanki dla wyłączenia wspólnika w spółce z o.o. – ważnej przyczyny – zależy od sądu. Rozstrzygnięcie sądu ma zatem charakter uznaniowy, oparty na swobodnej ocenie dowodów w konkretnej sprawie. O wyłączeniu wspólnika orzeka sąd gospodarczy właściwy ze względu na siedzibę spółki. Zgodnie z uchwałą SN z dnia 6 czerwca 2007 r. (sygn. akt III CZP 56/07) sprawa o wyłączenie wspólnika ze spółki z o.o. jest sprawą o prawa majątkowe. Skuteczność wyłączenia wspólnika zależy od łącznego spełnienia się dwóch przesłanek: prawomocności orzeczenia sądowego o wyłączeniu danego wspólnika oraz zapłacenia ceny przejęcia udziału (udziałów) wraz z odsetkami, licząc od dnia doręczenia pozwu. Prawomocny wyrok sądu o wyłączeniu wspólnika wywiera skutki od dnia doręczenia mu pozwu.

Z uwagi na okoliczność, że rozpatrywanie sprawy o wyłączenie wspólnika przez sąd może być długotrwałe, a rozstrzygnięcie niepewne, pojawia się pokusa pozostałych wspólników do ominięcia tej procedury i próby przymusowego bądź automatycznego umorzenia udziałów niechcianego wspólnika. Instytucja umorzenia udziałów w praktycznej działalności spółek z o.o. może znaleźć różnorodne zastosowanie, nie może jednak stanowić formy usunięcia wspólnika ze spółki bez konieczności wnoszenia powództwa o jego wyłączenie.

Jędrzej Dokurno aplikant radcowski

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Wyróżniaj się bo zginiesz: o sukcesie sklepu internetowego decydują nie tylko atrakcyjne towary w dobrej cenie

W sklepie internetowym, zupełnie inaczej niż w tradycyjnym sklepie, wiarygodność osiąga się lub nie już poprzez sam wygląd aplikacji zakupowej. Bez niej nie wyróżniający się z tysięcy inny e-sklep nie odniesie sukcesu nawet oferując bardzo konkurencyjne produkty.

Restauracje ustępują miejsca barom szybkiej obsługi i sklepowej gastronomii, bo takie są wybory „zetek”

Na naszych oczach dzieje się prawdziwa rewolucja w gastronomii. Restauracje, ledwie się odbudowały po pandemii, przegrywają z barami szybciej obsługi i cateringiem, a teraz jeszcze poważnym graczem na rynku staje się gastronomia sklepowa. Wszystko to za sprawą najmłodszych klientów, którzy chcą żyć po amerykańsku.

Paragon fiskalny przy sprzedaży on-line: kiedy i jak powinien wystawić sprzedawca oraz dostarczyć klientowi [wszystkie przypadki]

Dla klientów kupowanie w e-sklepach jest wygodniejsze niż w placówkach stacjonarnych. Dla samych sprzedawców jednak procedura ta jest dużo bardziej skomplikowana od strony fiskalnej. Dotyczy to zwłaszcza wystawiania paragonów i obowiązków w podatku VAT.

Pomoc dla sadowników do 31 stycznia 2025 roku

Pomoc dla polskich sadowników (sady i winorośle) do 31 stycznia 2025 roku - Komisja Europejska zdecydowała. To wsparcie dla sadowników, którzy ucierpieli w trakcie kwietniowych przymrozków i gradobicia.

REKLAMA

Wyższa opłata środowiskowa za użytkowanie samochodów spalinowych od 2026 roku - dla kogo?

Wyższa opłata środowiskowa za użytkowanie samochodów spalinowych od 2026 roku nie dla wszystkich. Kto zapłaci więcej? Co więcej, sposób naliczania opłaty oraz stawki dla części dotyczącej transportu zmienią się od 2026 r.

Tachografy do wymiany, ważna zmiana prawa. Kto musi, w jakim terminie, jaka kara

Nadchodzi rewolucja w branży transportowej. Od styczna 2025 roku zaczną obowiązywać nowe przepisy dotyczące tachografów wynikające z Pakietu Mobilności. Pierwszy etap obowiązkowej wymiany urządzeń na inteligentne tachografy drugiej generacji (G2V2) kończy się już w grudniu 2024 roku.

Udostępnianie i wymiana informacji gospodarczych - zmiana przepisów jeszcze w 2024 roku. Rząd przyjął projekt nowelizacji

W dniu 9 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, przedłożony przez Ministra Rozwoju i Technologii. Rząd chce uprościć przepisy, które dotyczą udostępniania oraz wymiany informacji i danych gospodarczych. Proponowane zmiany obejmują też pracę biur informacji gospodarczej. Co się zmieni i od kiedy?

Branża IT pracuje na rzecz zrównoważonego rozwoju [WYWIAD]

Sektor data center i chmury - jak pogodzić cyfrową transformację z drogą do zrównoważonego rozwoju? Czym w praktyce jest unijny pakiet ustaw Fit for 55 i co będą musiały zrobić przedsiębiorstwa, żeby się dostosować do zmian? Rozmawiamy z Wojciechem Stramskim, Prezesem Zarządu Beyond.pl, dostawcy usług data center, chmury i Managed Services i pierwszego w Polsce operatora zasilającego swoje obiekty w 100% energią odnawialną. 

REKLAMA

Cyfryzacja dwóch prędkości. Jak się digitalizują polskie firmy?

Analizy rynkowe wskazują na istnienie wśród polskich przedsiębiorstw zjawiska „cyfryzacji dwóch prędkości”. Implementacja elementarnych cyfrowych narzędzi, jak podpis elektroniczny czy cyfrowa pieczęć, może stać się pierwszym krokiem w kierunku zniwelowania różnic względem liderów.

Trendy wyborcze w USA a giełda

Tradycyjnie, rok wyborczy uważa się za znaczący dla rynków giełdowych. To dlatego, że rządy często stosują polityki mające na celu poprawę sytuacji gospodarczej przed wyborami, aby zwiększyć szanse na reelekcję. Za kandydatury Joe Bidena w 2024 roku były to obniżki podatków, zwiększenie wydatków publicznych, wprowadzanie programów stymulacyjnych czy inne inicjatywy, które bezpośrednio wpływają na gospodarkę. Takie działania mogą prowadzić do zwiększenia dochodów firm, co z kolei sprzyja wzrostowi cen akcji i funduszy ETF. 

REKLAMA