Przekształcenie spółki osobowej w inną spółkę osobową

Spółka osobowa prawa handlowego (spółka przekształcana) czyli spółka jawna, partnerska, komandytowa i komandytowo-akcyjna może przekształcić się w inną spółkę osobową (spółka przekształcona).

Zobacz również: Przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapitałową - poradnik

Spółka w likwidacji lub w upadłości

Należy podkreślić, że nie może być przekształcana spółka w likwidacji, która rozpoczęła już podział majątku, ani spółka w upadłości (art. 551 § 4 Kodeksu spółek handlowych).

Dzień przekształcenia

Dniem przekształcenia, a więc dniem kiedy spółka przekształcana staje się spółką przekształconą, jest dzień wpisu spółki przekształconej do rejestru. Jednocześnie z wpisem sąd rejestrowy z urzędu dokonuje wykreślenia spółki przekształcanej z rejestru.

Kontynuacja

Przy przekształcaniu spółek dochodzi do sukcesji uniwersalnej. Oznacza to, że spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej.

Jeżeli ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi nie stanowi inaczej, spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem.

Uznaje się, że uczestniczący w przekształceniu wspólnicy spółki przekształcanej stają się z dniem przekształcenia wspólnikami spółki przekształconej.

Zobacz również: Odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółek osobowych

Obowiązek podawania dawnej firmy

Jeżeli w związku z przekształceniem doszło do zmiany brzmienia firmy, która nie polega wyłącznie na zmianie dodatkowego oznaczenia wskazującego na rodzaj spółki, spółka przekształcona musi przez okres co najmniej roku od dnia przekształcenia podawać w nawiasie dawną firmę obok nowej z dodaniem wyrazu "dawniej".

Odpowiednie stosowanie przepisów o powstaniu spółki przekształconej

Warto zaznaczyć, że do przekształcenia spółki stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powstania spółki przekształconej, jeżeli przepisy tytułu IV działu II Kodeksu spółek handlowych nie stanowią inaczej.

Warunki przekształcenia spółki

Zgodnie z art. 556 Kodeksu spółek handlowych do przekształcenia spółki wymaga się:

1)  sporządzenia planu przekształcenia spółki wraz z załącznikami oraz opinią biegłego rewidenta,

2)  powzięcia uchwały o przekształceniu spółki,

3)  powołania członków organów spółki przekształconej albo określenia wspólników prowadzących sprawy tej spółki i reprezentujących ją,

4)  zawarcia umowy albo podpisania statutu spółki przekształconej,

5)  dokonania w rejestrze wpisu spółki przekształconej i wykreślenia spółki przekształcanej.

Zobacz również: Zgłoszenie spółki  osobowej do sądu rejestrowego

Zasada jednomyślności

Oprócz warunków dotyczących planu przekształcenia właściwych dla każdego typu przekształceń spółek przekształcenie spółki osobowej w inną spółkę osobową wymaga, aby wszyscy wspólnicy, podejmując uchwałę,  zgodzili się na takie przekształcenie. Jest to podyktowane odpowiedzialnością osobistą wspólników w spółkach osobowych. Głosowanie przez wspólnika za przekształceniem spółki nie jest równoznaczne z jego uczestnictwem w spółce przekształconej. Uchwała to nie wszystko. Każdy wspólnik musi złożyć oświadczenie co do uczestnictwa w spółce przekształconej.

Uproszczony tryb przekształcania spółek jawnych i partnerskich

Art. 582 Kodeksu spółek handlowych przewiduje uproszczony tryb przekształcania spółek jawnych i partnerskich, w których wszyscy wspólnicy prowadzili sprawy spółki, w inną spółkę osobową. W takich przypadkach nie stosuje się przepisów art. 557-561 kodeksu (nie dotyczy to obowiązku przygotowania dokumentów wymienionych w art. 558 § 2 pkt 1 i 2 kodeksu). Uzasadnieniem takiej regulacji jest fakt bezpośredniego zaangażowania się wspólników w proces przekształcania spółki.

Wspólnicy przygotowują projekt uchwały o przekształceniu oraz projekt umowy (statutu) spółki przekształconej. Następnie podejmują jednomyślnie uchwałę o przekształceniu spółki, wybierają osoby uprawnione do reprezentowania spółki i prowadzenia jej spraw oraz składają oświadczenie o uczestnictwie w spółce przekształconej. Kolejnym etapem jest zawarcie umowy (statutu) i złożenie wniosku o wpis przekształcenia do rejestru.

Zobacz również: Ochrona nazwy spółki

Przekształcenie spółki jawnej w spółkę komandytową na żądanie spadkobiercy wspólnika

Art. 583 Kodeksu spółek handlowych wprowadza możliwość przekształcenia spółki jawnej w spółkę komandytową na żądanie spadkobiercy wspólnika. To wyjątek od zasady stanowiącej o tym, że śmierć wspólnika jest przesłanką rozwiązania spółki jawnej (art. 58 pkt 4 kodeksu).

Innymi wyjątkami są sytuacje, gdy w razie śmierci wspólnika pozostali wspólnicy zdecydują o kontynuacji działalności spółki albo umowa stanowi, że w miejsce zmarłego wspólnika wstępują jego spadkobiercy.

Wydaje się, że zastosowanie art. 583 kodeksu należy ograniczyć do sytuacji, gdy umowa spółki przewiduje możliwość wstąpienia spadkobiercy w miejsce zmarłego wspólnika (takie rozwiązanie przewidywał Kodeks handlowy). Podsumowując, jeżeli umowa spółki dopuszcza wstąpienie spadkobierców w miejsce zmarłego wspólnika, spadkobiercom przysługuje z mocy ustawy prawo żądania przekształcenia spółki jawnej w spółkę komandytową, chyba że wspólnicy uchwałą rozwiążą spółkę.

Żądanie spadkobiercy wspólnika spółki jawnej zostało ograniczone do przekształcenia jej w spółkę komandytową oraz przyznania mu w tej spółce statusu komandytariusza (wysokość sumy komandytowej powinna wówczas odpowiadać wartości bilansowej udziału zmarłego wspólnika). Żądanie to uważa się również za uwzględnione, gdy pozostali wspólnicy powzięli uchwałę o przekształceniu spółki jawnej w spółkę komandytowo-akcyjną oraz przyznali temu spadkobiercy status akcjonariusza.

Spadkobierca nie musi zachować żadnej szczególnej formy żądania. Uznaje się, że powinno zostać zgłoszone spółce, a więc co najmniej jednemu wspólnikowi uprawnionemu do reprezentacji albo prokurentowi (zaleca się formę pisemną za potwierdzeniem odbioru).

Przekształcenie powinno nastąpić niezwłocznie od zgłoszenia żądania, a samo żądanie należy zgłosić w terminie sześciu miesięcy od dnia stwierdzenia nabycia spadku. Jeśli w tym terminie spadkobierca uzyska status komandytariusza lub akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej albo w tym czasie spółka zostanie rozwiązana, za dotychczasowe zobowiązania spółki będzie odpowiadał jedynie według przepisów prawa spadkowego.

W przypadku takiego przekształcenia wspomniany wcześniej tryb uproszczony nie ma zastosowania.

Polecamy serwis: Prawo dla firm

Odpowiedzialność wspólników na dotychczasowych zasadach

Ze względu na zróżnicowane ukształtowanie odpowiedzialności wspólników w różnych typach spółek osobowych niezbędne okazuje się uregulowanie zasad odpowiedzialności wspólników spółki przekształcanej. Problem rozwiązuje art. 584 Kodeksu spółek handlowych.  Na jego podstawie wspólnicy spółki przekształcanej odpowiadają za zobowiązania spółki powstałe przed dniem przekształcenia na dotychczasowych zasadach przez okres 3 lat, licząc od dnia przekształcenia. To odpowiedzialność o charakterze subsydiarnym. Celem takiej regulacji jest ochrona interesów wierzycieli oraz interesów samych wspólników.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037)