Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej

Paulina Kopanska
Sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej/ Fot. Fotolia
Sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej/ Fot. Fotolia
Przepisy prawa upadłościowego umożliwiają pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej w celu zapewnienia pewności i bezpieczeństwa obrotu. Czy sąd może zakaz prowadzenia wszelkiej działalności gospodarczej?

Podstawą orzekania zakazu prowadzenia działalności gospodarczej jest ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze z dnia 28 lutego 2003r. (dalej: PUN). Choć dla praktyków wydaje się to być oczywiste, warto zastanowić się, dlaczego ustawodawca właśnie w tym akcie zawarł omawianą regulację. Na tak postawione pytanie odpowiada prof. Zedler w następujący sposób: „Postępowanie upadłościowe stwarza doskonałą okazję do ustalenia, czy sam upadły, jak również i inne osoby, w szczególności te, które go reprezentują, nie są tymi osobami, które z uwagi na brak kwalifikacji zawodowych czy etycznych nie powinny być pozbawione prawa uczestniczenia w obrocie gospodarczym. Dlatego też prawo upadłościowe i naprawcze reguluje instytucję pozbawienia prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, pełnomocnika lub reprezentanta spółki handlowej, przedsiębiorstwa państwowego, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszenia.”[1]

Powyższe wydaje się nie budzić niczyich wątpliwości, podobnie jak i kwestia zakresu pozbawienia prawa prowadzenia działalności gospodarczej. W art. 373 PUN ustawodawca wyróżnił wyraźnie zakres przedmiotowy i czasowy. Celem wprowadzenia instytucji zakazu prowadzenia działalności gospodarczej jest niewątpliwie wyeliminowanie z obrotu gospodarczego osób spełniających kryteria opisane w powołanym przepisie dla zapewnienia pewności i bezpieczeństwa obrotu.

Polecamy produkt: Jednolity Plik Kontrolny – praktyczny poradnik (wydanie II z dodatkiem specjalnym)

O ile zapis dotyczący zakresu czasowego jest klarowny, (bowiem ustawodawca przewiduje możliwość orzeczenia zakazu na okres od trzech do dziesięciu lat), o tyle zakres przedmiotowy może budzić wątpliwości, gdyż obejmuje możliwość orzeczenia przez sąd „pozbawienia prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienie funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu. Komentatorzy wskazują, że: „redakcja art. 373 ust. 1 jednoznacznie wskazuje, iż zawsze orzeka się łącznie pozbawienie wszystkich wymienionych w tym przepisie praw.” [2] Zdaniem komentatorów: „Nie jest więc możliwe pozbawienie np. prawa prowadzenia działalności gospodarczej, ale pozostawienie prawa pełnienia funkcji członka rady nadzorczej czy pełnomocnika.”[3]

Z taką wykładnią nie zgodził się jednak Sąd Najwyższy, który orzekał w sprawie o sygn. akt V CSK 689/14.[4] Sprawa ta została zainicjowana wniesieniem skarg kasacyjnej, w której m. in. skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 373 ust. 1 i ust 2 PUN. Sąd II instancji orzekł zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, obejmujący wszystkie wymienione w art. 373 ust 1 formy. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 24 września 2015r. sygn. akt V CSK 689/14 przeprowadził rozważanie zainicjowane pytaniem: „Czy sąd orzeka - gdy zaistnieją odpowiednie przesłanki - łączne pozbawienie wszystkich wymienionych w art. 373 ust. 1 pkt 1 PUN uprawnień, czy może określić węziej zakres takiego zakazu i orzec np. tylko pozbawienie prawa działalności gospodarczej na własny rachunek lub tylko funkcji menadżerskich (…) ewentualnie  - jedynie niektórych funkcji (jeśli naruszenie obowiązku ustawowego nastąpiło w związku z wykonywaniem takich funkcji.”[5]


Sąd, w powołanym orzeczeniu wskazał, że przy orzekaniu nie należy pomijać reguły odpowiedniego indywidualizowania i dostosowywania zakazu do sytuacji poszczególnych uczestników postępowania, wobec których zakaz ten jest orzekany. Mowa tu o indywidualizacji w zakresie czasowym (tj. zakazie prowadzenia działalności gospodarczej orzekanym od lat trzech do lat dziesięciu) ale również o zakresie przedmiotowym (pozbawienia prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienie funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu). Sąd podkreślił, że „taka indywidualizacja wynika z art. 373 ust 2 PUN, skoro przy orzekaniu o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej należy brać pod uwagę „stopień winy oraz skutki podejmowanych działań, o zakresie powinien więc decydować stopień winy uczestnika postępowania  - o czym stanowi art. 355 kc.” [6]

Sąd w konsekwencji doszedł do wniosku, że należy przyjąć, iż przepis art. 373 ust 1 i 2 PUN nie zakazuje indywidualizowania przez Sąd orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej także w znaczeniu przedmiotowym i tym samym dopuszcza niejako indywidualizację i dostosowanie orzeczenia również w tym zakresie, poprzez orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie poszczególnych form prowadzenia działalności gospodarczej, a nie jak dotąd przyjmowano, kompleksowo, w zakresie wszelkich form wymienionych w art. 373 ust 1 PUN.

Orzeczenie jest szeroko komentowane zarówno przez zwolenników jak i przeciwników zaproponowanego przez Sąd Najwyższy kierunku wykładni. Z jednej strony liberalizacja wykładni art. 373 ust 1 PUN może powodować zagrożenie w postaci funkcjonowania w obrocie osób nierzetelnych, które z uwagi na swoje działania bądź zaniechania[7] winny być odsunięte od sprawowania określonych funkcji. Kompleksowe wykluczenie osób spełniających przesłanki orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej od prowadzenia działalności we wszelkich formach wskazanych w art. 373 ust. 1 PUN, wydaje się być jednak zbyt dotkliwą karą i moim zdaniem winno być każdorazowo indywidulanie oceniane przy uwzględnieniu stopnia zawinienia i rozmiaru pokrzywdzenia wierzycieli o czym stanowi art. 373 ust. 2 PUN.

[1] Jakubecki A., Zedler F., Prawo upadłościowe i naprawcze, Komentarz, LEX 2011

[2] Jakubecki A., Zedler F., Prawo upadłościowe i naprawcze, Komentarz, LEX 2011

[3] Jakubecki A., Zedler F., Prawo upadłościowe i naprawcze, Komentarz, LEX 2011

[4] Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2015r., sygn.  akt V CSK 689/14

[5] Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2015r., sygn.  akt V CSK 689/14

[6] Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2015r., sygn.  akt V CSK 689/14

[7] art. 373 ust 1 PUN

Dołącz do nas na Facebooku!

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Internet Rzeczy. Rewolucja, która w Polsce jest nowością
    Przedmioty połączone cyfrowo. Internet Rzeczy to technologia, od której w biznesie nie ma już odwrotu. Skoro tak, to dlaczego zaledwie 29 proc. firm w UE wykorzystuje IoT? Polska nie zaskakuje — znajdujemy się w ogonie wspólnoty. Nowe dane Eurostatu pokazują, jak wygląda wykorzystanie tej technologii w UE.
    Ceny luksusowych nieruchomości na świecie rosną wolniej, ale spadków nie widać.
    Na koniec drugiego kwartału 2022 roku firma Knight Frank opublikowała Prime Global Cities Index, czyli indeks śledzący ceny luksusowych nieruchomości na świecie w 45 miastach. Po dwóch latach, w trakcie których obserwowaliśmy historycznie najwyższą dynamikę wzrostu cen nieruchomości luksusowych widoczny jest spadek.
    Zakup mieszkania na osiedlu. Gdzie można kupić?
    W jakich inwestycjach deweloperzy mają ukończone mieszkania lub z bliskim terminem oddania? Jakie lokale są jeszcze w sprzedaży? W jakich cenach?
    Ile zostało już złożonych wniosków o wakacje kredytowe?
    Około 850 tys. wniosków o wakacje kredytowe złożono we wszystkich bankach - poinformował w środę prezes Związku Banków Polskich Krzysztof Pietraszkiewicz.
    Mandaty w wakacje 2022. Mamy rekordzistę. To OPP z Lublina
    Mandaty w wakacje 2022 nie będą niskie? Tylko w lipcu przekonało się o tym prawie 114 tys. kierowców. Tyle złapały rejestratory systemu CANARD ITD.
    Opłata za odholowanie pojazdu 2023. Nowe stawki!
    Opłata za odholowanie pojazdu 2023 jest już znana. Po 1 stycznia kierowcy mogą się spodziewać... podwyżek. Sprawdźmy jak duże będą.
    Szansa Polski na miękkie lądowanie w obliczu globalnego spowolnienia gospodarczego
    Silny rynek pracy w Polsce daje szansę na miękkie lądowanie naszej gospodarki w obliczu globalnego spowolnienia - wynika z wtorkowego komentarza gospodarczego głównego ekonomisty PZU Dawida Pachuckiego. Stopniowo zaczyna u nas spadać presja inflacyjna - dodał.
    Inteligentne systemy w ochronie przed cyberprzestępczością - hakerzy też mają słabe punkty
    Eksperci ds. cyberbezpieczeństwa zrobią wszystko, co w ich mocy, aby zapobiec skutecznemu włamaniu, ale wiedzą też, że ograniczanie dostępu do zasobów organizacji jest zupełnie niepraktyczne. Największym przełomem ostatnich lat jest wykorzystanie uczenia maszynowego do wykrywania, kiedy próba naruszenia zabezpieczeń zakończyła się sukcesem.
    Czy euro zostanie polską walutą, aby zatrzymać inflację?
    Kwestia przyjęcia euro nie znajduje się wśród najważniejszych politycznych tematów. Jednak inflacja sprawiła, że postulat zmiany waluty przybiera na sile. Czy to jest sposób na zahamowanie wzrostu cen?
    Co zrobić, gdy klient prosi o dłuższy termin płatności?
    Co zrobić, gdy klient chce zapłacić później? Jakie środki stosują polskie przedsiębiorstwa, by chronić się przed opóźnionymi płatnościami?
    Rejestracje przedsiębiorstw w II kw. 2022 r. - dane GUS
    W II kwartale 2022 roku odnotowano 93 tys. 660 rejestracji przedsiębiorstw, tj. o 1,3 proc. więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, oraz 80 upadłości, tj. o 4,8 proc. mniej niż w II kwartale 2021 roku – podał GUS we wtorek.
    Jakie sklepy obejmie system kaucyjny?
    Na jakim etapie obecnie są prace nad projektem ustawy, mającej wdrożyć system kaucyjny w Polsce? Czy zwiększy się powierzchnia sklepów, które będą zobowiązane do odbierania opakowań od klientów?
    Rozbieżne stawki podatku od podziemnych miejsc garażowych. MF nie planuje zmian
    Nadal wpływają skargi do RPO na odmienne stawki podatku od podziemnych stanowisk garażowych w budynkach wielorodzinnych. Podatek zależy od tego, czy jest to odrębna własność, czy tzw. pomieszczenie przynależne do lokalu mieszkalnego. Marcin Wiącek zwraca uwagę na ten problem minister finansów Magdalenie Rzeczkowskiej.
    Najważniejsze języki świata - teraz i w przyszłości
    O ile w czasach starożytnego Rzymu łacina jako lingua franca używana była w kulturze i biznesie, to teraz angielski zajął jej miejsce, mimo że jest na trzecim miejscu pod względem ilości native speakerów. Ale czy zawsze tak będzie? Jakie języki będą dominować w 2050 roku?
    Handel w niedzielę przywrócony na jasnych zasadach?
    W opinii Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie należy wrócić do tematu przywrócenia handlu w niedzielę na pełnych zasadach. Co z omijaniem prawa?
    Ceny mieszkań używanych wzrosły w ciągu roku ponad 15%
    Mieszkania z drugiej ręki w największych miastach są aż o 15,1% droższe niż przed rokiem – wynika z najnowszych danych NBP. Wzrost cen w przypadku lokali deweloperskich jest jeszcze większy, na co wpłynąć mogły rosnące koszty budowy.
    Płatność za paliwo przy dystrybutorze... jest możliwa!
    Płatność za paliwo przy dystrybutorze? To możliwe. Podjeżdżasz na stację, tankujesz paliwo, naciskasz przycisk w telefonie i odjeżdżasz.
    Kara za brak OC 2023. Podwyżka i to dwukrotna!
    Kara za brak OC w roku 2023 wzrośnie i to... dwukrotnie. Tak, dwukrotnie. Czemu tak się stanie i jak wysokiego skoku opłaty można się spodziewać?
    Likwidacja spółki jawnej
    Likwidacja spółki jawnej jest procesem skomplikowanym i wymagającym przygotowania wielu dokumentów, jednak istnieje rozwiązanie, które pomoże Ci tego uniknąć!
    Biurowce na rynkach regionalnych – analiza rynku
    W pierwszym półroczu br. popyt na biura w największych miastach regionalnych w kraju był większy niż w całym 2021 roku. Także aktywa biurowe w regionach są teraz jednym z głównych celów inwestorów
    Rynek paliw – UOKiK nie potwierdza opinii o zawyżaniu marż
    Wzrost cen na stacjach benzynowych oraz liczne skargi skłoniły prezesa UOKiK do przeanalizowania rynku poda kątem niedozwolonych praktyk
    Strajk egzaminatorów WORD. Bez egzaminów od 8 sierpnia
    Strajk egzaminatorów WORD? Tak, powracają oni do protestu od poniedziałku 8 sierpnia. To oznacza, że egzaminy na prawo jazdy nie będą się odbywać.
    Benzyna E10. Czym jest i czy jest szkodliwa dla silnika?
    Benzyna E10. Ma się ona stać jednym z rozwiązań problemów paliwowych. Czym jednak tak właściwie jest i czy silniki w autach ją wytrzymają?
    Polski Ład 2.0 od lipca – czy przewoźnicy na nim zyskają?
    Rozliczanie pracowników od nowego roku 2022 przysporzyło problemów niejednemu pracodawcy i księgowemu. Chociaż z założenia Polski Ład miał uprościć dotychczasowy system podatkowy i obniżyć ich wysokość, zmiana przepisów od stycznia jeszcze bardziej go skomplikowała.
    Marketing i reklama wobec różnych grup wiekowych
    Działania marketingowe marek dotychczas koncentrowały się w przeważającej mierze na młodszych użytkownikach. Jednak, jak wynika z raportu GWI, każda grupa wiekowa to potencjalni klienci e-commerce