Kategorie

Postępowanie grupowe - szanse i zagrożenia dla przedsiębiorcy

Roszczenia wszystkich członków grupy muszą być oparte na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej.
W dniu 19 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym. Polska regulacja stanowi odpowiednik instytucji class action, która funkcjonuje w wielu krajach świata. Od samego początku procesu legislacyjnego, zamysł wprowadzenia przedmiotowej regulacji do polskiego systemu prawnego budził niemałe kontrowersje.

Jakie roszczenia mogą być dochodzone w postępowaniu grupowym?

Reklama

Początkowo ustawodawca przewidywał nieograniczony wachlarz spraw, które mogłyby być rozpoznawane w ramach postępowania grupowego. Jednakże mając na uwadze możliwość nadużywania tego rodzaju instytucji, jak miało to miejsce w Stanach Zjednoczonych, ostatecznie ograniczył zakres jej zastosowania do spraw:
1. o ochronę konsumentów,
2. z tytułu szkody wyrządzonej przez produkt niebezpieczny,
3. z tytułu czynów niedozwolonych, z wyłączeniem roszczeń o ochronę dóbr osobistych.

Zmianom nie uległ zakres przedmiotowy ustawy, który stanowi, że z powództwem w postępowaniu grupowym (powództwem grupowym) może wystąpić reprezentant grupy na rzecz co najmniej 10 osób (członków grupy), za które zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego należy rozumieć wszelkie podmioty, którym przysługuje zdolność sądowa, a więc:
1. osoby fizyczne,
2. osoby prawne,
3. jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, a także
4. organizacje społeczne dopuszczone do działania na podstawie obowiązujących przepisów, choćby nie posiadały osobowości prawnej.

Roszczenia wszystkich członków grupy muszą być oparte na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej. Zatem wymogiem prowadzenia postępowania grupowego jest ponadto tożsamość lub co najmniej jednorodzajowość elementów stanu faktycznego, z którego wynikają roszczenia.

Przytoczone wskazanie jest stwierdzeniem nad wyraz abstrakcyjnym, trudnym do określenia dla osób nie posiadających wiedzy prawniczej, jak również doświadczenia związanego z prawem, dlatego też ustawodawca przewidział zasadę obligatoryjnego zastępstwa reprezentanta grupy przez profesjonalnego pełnomocnika profesjonalnego – adwokata, bądź radcę prawnego.

Wskazać należy, że reprezentant grupy stanowi jedynego powoda. Członkowie grupy nie stanowią zatem strony procesowej, jednakże stosuje się wobec nich określone przepisy dotyczące stron. Są one również objęte wydanym w postępowaniu grupowym wyrokiem.

Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym – szanse i zagrożenia dla przedsiębiorców

Reklama

Powołując przepis z art. 4392 kodeksu postępowania cywilnego, pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.

Poszukując możliwości i zagrożeń wynikających z wprowadzenia do polskiego systemu prawa instytucji postępowania grupowego, kluczowe znaczenie odgrywa zakres spraw, które w jej ramach mogą być prowadzone. Jak wspomniano do tego zakresu należą sprawy:
- o ochronę konsumentów,
- z tytułu szkody wyrządzonej przez produkt niebezpieczny,
- z tytułu czynów niedozwolonych, z wyłączeniem roszczeń o ochronę dóbr osobistych.

Konieczne jest zatem ich przybliżenie.

Sprawy konsumenckie

W celu określenia pierwszej kategorii spraw, przywołać należy definicję pojęcia konsument. Zgodnie z przepisem z art. 221 kodeksu cywilnego za konsumenta uważa się osobę fizyczną, która dokonuje czynności prawnej niezwiązanej z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

Pojęcie konsumenta przeciwstawiane jest zatem pojęciu przedsiębiorcy. Wobec takiego unormowania uznaje się, że sprawami o ochronę konsumentów są sprawy dotyczące roszczeń konsumentów w stosunku do przedsiębiorcy, które mogą wynikać z różnorodnych stosunków prawnych.

Polecamy: Karta podatkowa - poradnik użytkownika

W konsekwencji, w obrębie spraw o ochronę konsumentów, przedsiębiorcy mogą być jedynie pozywani. Nie mogą stanowić członków grupy, która występuje do sądu z żądaniem ochrony prawnej.

Szkody wyrządzone przez produkt niebezpieczny

Drugą kategorią spraw, które znajdują zastosowanie w postępowaniu grupowym są sprawy z tytułu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Odpowiedzialność za produkt niebezpieczny normują przepisy z art. 4491 - 44911 kodeksu cywilnego.

Wskazać należy, że polski ustawodawca w zakresie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny w całości implementował przepisy dyrektywy 85/374/EWG z dnia 25 lipca 1985 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich dotyczących odpowiedzialności za produkty wadliwe.

Wobec takiego unormowania, odpowiedzialność za produkt niebezpieczny ponoszą zarówno producenci, jak i dystrybutorzy. Przez producenta, zgodnie z ustawą z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów należy rozumieć:
1. przedsiębiorcę prowadzącego w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich EFTA działalność polegającą na wytwarzaniu produktu albo każdą inną osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie, bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróżniające oznaczenie, a także osobę, która naprawia lub regeneruje produkt,
2. przedstawiciela wytwórcy, a jeżeli wytwórca nie wyznaczył przedstawiciela - importera produktu, w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,
3. przedsiębiorcę uczestniczącego w dowolnym etapie procesu dostarczania lub udostępniania produktu, jeżeli jego działanie może wpływać na właściwości produktu związane z jego bezpieczeństwem.

Z kolei dystrybutorem w świetle powoływanej ustawy jest przedsiębiorca uczestniczący w dowolnym etapie procesu dostarczania lub udostępniania produktu, którego działalność nie wpływa na właściwości produktu odnoszące się do jego bezpieczeństwa.

Należy również wskazać, że poza producentem odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, na podstawie przepisów szczególnych ponoszą:
1. wytwórca materiału, surowca albo części składowej produktu, chyba że wyłączną przyczyną szkody była wadliwa konstrukcja produktu lub wskazówki producenta (art. 4495 § 1 k.c.),
2. podmiot podający się za producenta oraz importer (art. 4495 § 2 k.c.)

W oparciu o powyższe wskazać należy, że w obrębie roszczeń z tytułu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, przedsiębiorcy w postępowaniu grupowym będą w każdym wypadku stroną pozwaną.

Co jednak istotne to fakt, że mogą oni również występować w charakterze członków grupy, którzy wystąpili z powództwem grupowym. Podkreślić należy, że przepisy regulujące odpowiedzialność za produkt niebezpieczny nie ograniczają się wyłącznie do szkód powstałych w mieniu konsumentów.

Uznać zatem należy, że w sytuacjach, w których przedsiębiorca zakupił produkt niebezpieczny, który następnie wyrządził szkodę w jego mieniu, będzie on uprawniony do dochodzenia odszkodowania w postępowaniu grupowym.

Delikty, czyli czyny niedozwolone

Ostatnią grupę spraw, które mogą być rozpoznawane w postępowaniu grupowym stanowią sprawy z tytułu czynów niedozwolonych, zwanych inaczej deliktami. Odpowiedzialność deliktowa powstaje co do zasady w sytuacji, gdy określony podmiot ze swej winy (zasada winy) wyrządził drugiemu szkodę. Jednakże, kodeks cywilny dopuszcza wystąpienie omawianej odpowiedzialności również w oparciu o zasadę ryzyka, czy też zasadę słuszności. Istotne jest przy tym, aby pomiędzy wystąpieniem szkody, a zdarzeniem, za które odpowiedzialny jest określony podmiot, istniał adekwatny związek przyczynowo-skutkowy.

Szkodę należy rozumieć jako uszczerbek w dobrach chronionych osoby poszkodowanej. Wyróżnia się dwa rodzaje szkód: na osobie oraz na mieniu. W obrębie szkód na osobie wyróżnić można szkody o charakterze majątkowym oraz niemajątkowym.

Podkreślić jednak należy, że z zakresu zastosowaniu ustawy wyłączone zostały sprawy z tytułu ochrony dóbr osobistych, czyli szkody na osobie o charakterze niemajątkowym. Z kolei szkody na mieniu posiadają charakter szkód majątkowych.

Polecamy: Podatek od spadków i darowizn

W obrębie ostatniej grupy spraw wskazać należy, że przedsiębiorcy występować mogą zarówno po stronie pozwanej, jak również w charakterze członków grupy, która dochodzi roszczeń z tytułu odpowiedzialności deliktowej w ramach postępowania grupowego. Równie istotny jest fakt, że grupa 10 osób nie musi składać się wyłącznie z przedsiębiorców. Może to być grupa mieszana.

Podsumowując powyższe rozważania wskazać należy, że ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym umożliwia przedsiębiorcom ochronę ich praw, choć w ograniczonym zakresie. Należy jednak podkreślić, że w większości przypadków, przedsiębiorcy stanowić będą stronę bierną procesu (stronę pozwaną), z uwagi na fakt, że instytucja postępowania grupowego umożliwia dojście do głosu większej liczbie osób, co sprzyja przede wszystkim podjęciu decyzji na wszczęcie postępowania sądowego, zebraniu obfitego materiału dowodowego, jak również obniżeniu kosztów postępowania poprzez ich podział na grupę kilku osób.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    14 cze 2021
    Zakres dat:

    Zdjęcie samochodu z rejestracją nie narusza RODO

    Zdjęcie samochodu z rejestracją spokojnie można publikować. Powód? Numer rejestracyjny pojazdu nie stanowi danych osobowych.

    Cupra Ateca [TEST]: w 4,9 sek. do setki w... rodzinnym SUV-ie

    Cupra Ateca choć ma typowo rodzinne ubranie, oferuje kierowcy aż 300 koni. Czy takie połączenie sprawdza się na drodze?

    Jak sprawdzić numer PKK? Kierowcę czeka wizyta w urzędzie...

    Jak sprawdzić numer PKK? Niestety, ale ustawodawca nie przewidział możliwości sprawdzenia online. To oznacza, że kierowca musi zawitać w urzędzie.

    Co zawiera pakiet dla zagranicznych inwestorów?

    Proponowany pakiet dla zagranicznych inwestorów to m.in.: "jedno okienko", w którym firma będzie mogła ustalić wszystkie podatkowe aspekty inwestycji, czy możliwość odliczania VAT od usług finansowych.

    Rynek nieruchomości biurowych w Europie

    Rynek nieruchomości biurowych. Z powodu pandemii Covid-19 spadło zapotrzebowanie na biura w Europie i inwestycje w nowe nieruchomości. W Londynie ten trend zaczyna się odwracać. We Francji wzrasta zapotrzebowanie na zielone dachy i tarasy. W Szwecji myśli się o "biurach przyszłości". Nadal puste pozostają biura we Włoszech, Hiszpanii i Portugalii.

    Kasa fiskalna 2021 - rejestracja i zwolnienie

    Bez względu na rodzaj kasy przedsiębiorca ma obowiązek dokonania jej fiskalizacji i uzyskać numer ewidencyjny. Jak zarejestrować kasę fiskalną? Kto może to zrobić? Ile to kosztuje?

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym: jak wygląda, jakie dokumenty do niego dołączyć i ile kosztuje załatwienie sprawy?

    Dlaczego pracownicy wolą model hybrydowy?

    Aż 61 proc. pracowników chce pracować w modelu hybrydowym, pracę wyłącznie z domu chciałoby świadczyć zaledwie 15 proc. Jak ten trend wpływa na rynek nieruchomości biurowych?

    Dlaczego ciągłość IT jest numerem 1 dla firm?

    Zdolność firm do szybkiego odtworzenia środowiska pracy w wyniku awarii lub cyberataku jest dziś wystawiana na bardzo trudną próbę. Bardzo wiele biznes „zawdzięcza” tutaj pandemii i powszechnemu przejściu na pracę zdalną.

    Ile czasu jest ważny numer PKK?

    Ile czasu jest ważny numer PKK? To pytanie, które mogą zadać kandydaci na kierowców. A więc? Postaramy się odpowiedzieć na nie w naszym materiale.

    Backup w firmie - dlaczego jest taki ważny?

    Backup w firmie powinien być obowiązkowy. Przypadkowo usunięty dokument, złośliwe oprogramowanie lub uszkodzenie sprzętu – przyczyn utraty danych może być co najmniej kilka. W każdym przypadku konsekwencje są jednak takie same. Jak można ich uniknąć?

    Wakacje 2021 - jakie są trendy turystyczne?

    Gdzie wyjedziemy na tegoroczne wakacje? Wybierzemy urlop w kraju czy za granicą? Jakie kierunki są popularne? Czy biura podróży mają szansę w tym sezonie na odrobienie strat?

    Dotacja na założenie firmy - zabezpieczenie środków [VIDEO]

    Jedną z najpopularniejszych form wsparcia z urzędu pracy, dostępną dla zarejestrowanych osób bezrobotnych, jest dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej. Jak zabezpieczyć zwrot dofinansowania?

    Bitcon i kryptomilionerzy - gdzie zapłacą swoje podatki?

    Na świecie ujawniają się pierwsi miliarderzy, którzy dorobili się tylko na bitconie, a w Polsce jest coraz więcej krypto-milionerów. Czy odprowadzają podatki do polskiej kasy?

    Fabryczny gaz nie wbity w dowód. Co to oznacza?

    Fabryczny gaz nie wbity w dowód tworzy poważny problem dla kierowcy. Powód? Samochód nie przejdzie przeglądu technicznego!

    Koniec systemu opustów od przyszłego roku - co to oznacza dla przedsiębiorców?

    Zapowiedź końca systemu opustów od początku przyszłego roku ogłoszona w projekcie nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne i ustawy o odnawialnych źródłach energii zatrzęsła branżą PV i wywołała burzę wśród osób planujących w najbliższym czasie inwestycję w fotowoltaikę.

    Ponad 6,5 tys. spraw w wydziale dla frankowiczów

    W ostatnich dwóch miesiącach do nowo utworzonego wydziału dla frankowiczów wpłynęło ponad 6,4 tys. pozwów. Z tego prawie 3 tys. przesunięto z innych wydziałów. Z czego wynika wzrost liczby pozwów?

    Wynajem mieszkania - wysokość czynszu w 2021 roku

    Wynajem mieszkania - wysokość czynszu w 2021 roku. Wynajem 50-metrowego mieszkania bez liczników i opłat dodatkowych to wydatek od 800 zł miesięcznie. W drogich zazwyczaj Wrocławiu czy Krakowie można znaleźć oferty oscylujące wokół 1000 zł. Aż 5890 zł to najwyższa stawka w Warszawie. Za tak duże różnice odpowiada m.in. lokalizacja i standard wykończenia.

    Nowy Lexus NX. Wygląda jak stary, ale jest nowy i ma plug-ina

    Nowy Lexus NX został oficjalnie zaprezentowany. Druga odsłona SUV-a segmentu D zdaniem producenta otrzymała aż 95 proc. nowych komponentów.

    Dynamiczny wzrost aktywności deweloperów

    Rynek nowych nieruchomości mieszkaniowych. Obserwujemy dynamiczny wzrost aktywności deweloperów. Znacznie więcej wydanych pozwoleń na budowę i rozpoczętych inwestycji.

    Rzecznik MŚP wnioskuje o rekompensatę za ostatnie miesiące lockdownu

    Jest wniosek rzecznika MŚP o przedłużenie o miesiąc wypłaty rekompensat z tarczy branżowej dla branż, które nie mogły osiągać przychodów w maju, m.in. klubów nocnych i dyskotek.

    Program „Ciepła woda bez piecyka” - do 200 tys. zł dofinansowania

    Program „Ciepła woda bez piecyka”. Do 200 tys. zł dofinansowania mogą otrzymać zarządcy budynków wielorodzinnych, w tym wspólnot mieszkaniowych w Krakowie, którzy przystąpią do programu „Ciepła woda bez piecyka”. Zakłada on zastępowanie piecyków łazienkowych centralną instalacją ciepłej wody.

    Czy pracownik na home office naraża firmę na cyberataki?

    Blisko 80% organizacji doświadczyło cyberataków z powodu zwiększonej liczby pracowników pracujących z domu podczas pandemii. Niestety specjaliści ds. bezpieczeństwa bagatelizują prawdopodobieństwo wystąpienia istotnych incydentów.

    Od czego zależy bezpieczeństwo IT w firmie?

    Bezpieczeństwo IT to podstawa w firmie. Bez odpowiednich regulacji i polityk w tym zakresie, organizacje same narażają się na szereg zagrożeń związanych z bezpieczeństwem wrażliwych danych, ciągłością działania, utratą reputacji a co za tym idzie stratami finansowymi.

    Bieżąca prognoza ekonomiczna - bezrobocie, inflacja, PKB

    Spowolnienie gospodarcze w 2020 roku w Polsce okazało się łagodniejsze niż to na poziomie średniej unijnej. PKB Polski w 2020 roku spadło o zaledwie o 2,8%, podczas gdy PKB strefy euro skurczyło się o 6.6%. Jak wyglądają pozostałe wskaźniki ekonomiczne?