Kategorie

Alternatywne metody rozwiązywania sporów konsumenckich (ADR) w praktyce

Kancelaria Wierzbowski Eversheds
Usługi prawne dla biznesu
Alternatywne metody rozwiązywania sporów konsumenckich (ADR) w praktyce
Alternatywne metody rozwiązywania sporów konsumenckich (ADR) w praktyce
ShutterStock
Wdrożenie w Polsce dyrektywy w sprawie alternatywnych metod rozwiązywania sporów konsumenckich (ADR) ma nastąpić poprzez przyjęcie ustawy o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich. Jakie są różnice pomiędzy polskim projektem ustawy a dyrektywą? Jak wygląda stosowanie tych przepisów w praktyce?

W dniu 21 maja 2013 roku Parlament Europejski przyjął dyrektywę 2013/11/UE w sprawie alternatywnych metod rozwiązywania sporów konsumenckich. Jej wdrożenie w Polsce ma nastąpić w wyniku przyjęcia ustawy o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich. Projekt ustawy został już przyjęty przez Radę Ministrów, o czym KPRM poinformowała w dniu 31 maja br. Przeanalizowaliśmy projekt, porównaliśmy z dyrektywą w sprawie ADR w sporach konsumenckich, a poniżej przedstawiamy Wam nasze pierwsze autorskie konkluzje.

Cel regulacji

Zgodnie z założeniami dyrektywy jej celem ma być rozpowszechnienie alternatywnych, pozasądowych sposobów rozwiązywania sporów konsumenckich, tj. takich, które dotyczą umów sprzedaży lub umów o świadczenie usług między przedsiębiorcą a konsumentem. Istotą jest przyczynienie się do należytego funkcjonowania rynku wewnętrznego, dzięki zapewnieniu konsumentom możliwości dobrowolnego składania skarg na działania przedsiębiorców do podmiotów oferujących niezależne, bezstronne, skuteczne, szybkie i uczciwe alternatywne metody rozstrzygania sporów.

Polecamy: Jednolity Plik Kontrolny – praktyczny poradnik

Kto ma być objęty regulacją – pierwszy zgrzyt

Reklama

W myśl dyrektywy znajduje ona zastosowanie w relacjach pomiędzy przedsiębiorcami mającymi siedzibę w UE a konsumentami mającymi miejsce zamieszkania na terytorium Unii. Tymczasem jak wynika z lektury projektu ustawy, jej regulacjami objęte są spory konsumenckie między konsumentem mającym miejsce zamieszkania na terenie państwa członkowskiego UE (i tu nie ma wątpliwości), a przedsiębiorcą mającym siedzibę na terytorium RP. Polski ustawodawca ograniczył zatem „polskiemu konsumentowi” możliwość zastosowania przepisów ustawy do rozstrzygania sporów pomiędzy nim, a na przykład przedsiębiorcą działającym w Hiszpanii.

Takie rozwiązanie wydaje się być chybione. Rolą dyrektywy, a tym samym ustawy, jest ochrona konsumenta poprzez udostępnienie mu wygodnych, szybkich i uczciwych pozasądowych metod rozstrzygania sporów z przedsiębiorcami. Tymczasem konsument mający miejsce zamieszkania w Polsce, który zawarł umowę z przedsiębiorcą europejskim (nie polskim), nie będzie objęty ustawą. Odwrotnie zaś, „europejski konsument”, który pozostawał będzie w sporze z przedsiębiorcą mającym siedzibę w Polsce, będzie podlegał regulacjom ustawy.

Reklama

„Polski konsument”, będąc na wakacjach w Hiszpanii, zawiera umowę przewozu z lokalnym przedsiębiorstwem przewozowym. Pomimo poczynionych ustaleń przewoźnik nie dowiózł „polskiego konsumenta” do umówionego miejsca docelowego. „Polski konsument”, po wyczerpaniu procedury reklamacyjnej, chciałby domagać się odszkodowania od hiszpańskiego przewoźnika; w tym celu „polski konsument” zmuszony jest sięgnąć do hiszpańskiego ustawodawstwa w celu zapoznania się z aktem prawa stanowiącym implementację dyrektywy do hiszpańskiego porządku prawnego.

Jak widać na powyższym przykładzie, ustawa nie chroni polskiego konsumenta a raczej europejskiego przedsiębiorcę, gdyż to „polski konsument” będzie zmuszony do zapoznania się z hiszpańskimi regulacjami o ADR-ach, aby móc skorzystać z tej drogi rozwiązywania sporów. Wydaje się, że intencją prawodawcy europejskiego była ochrona konsumenta, tym bardziej dziwi taka regulacja zawarta w polskiej ustawie.

Co więcej, zgodnie z pkt. 26 preambuły dyrektywy powinna ona pozwalać, by przedsiębiorcy mający siedzibę w państwie członkowskim podlegali podmiotowi ADR zlokalizowanemu w innym państwie członkowskim. Tymczasem rozwiązanie zaproponowane w ustawie jest dokładnie odwrotne.

Wpływ na przedawnienie – potrzebne doprecyzowanie

Zgodnie z rozwiązaniem przyjętym w projekcie ustawy wszczęcie postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązania sporu konsumenckiego przerywa (UWAGA: nie zawiesza) bieg terminu przedawnienia roszczenia będącego przedmiotem sporu. Wszczęcie takie następuje – jak stanowi art. 9 projektu Ustawy – na wniosek konsumenta, zaś jego datą jest data doręczenia podmiotowi uprawnionemu poprawnego formalnie wniosku.

Innymi słowy, konsument posiadający roszczenie względem przedsiębiorcy, którego 10-letni termin przedawnienia zbliża się do końca, będzie uprawniony do złożenia (poprawnego formalnie) wniosku o pozasądowe rozwiązanie sporu, czym przerwie uciekający termin przedawnienia. Konsekwencją przerwania biegu takiego terminu jest rozpoczęcie jego biegu od początku po zakończeniu postępowania. Konsument będzie miał zatem znowu 10 lat na dochodzenie swojego roszczenia.

Gdzie tu więc jest „ale”? Otóż w myśl dyspozycji art. 10 projektu ustawy podmiot uprawniony do prowadzenia sporu jest uprawniony do odmowy jego prowadzenia, jeśli ziści się którakolwiek z enumeratywnie wyliczonych w ustawie lub regulaminie tego podmiotu przesłanek. Do takich przesłanek należy na przykład brak inicjatywy wnioskodawcy do podjęcia próby kontaktu z drugą stroną i bezpośredniego rozwiązania sporu.

Odmowa prowadzenia sporu nie wpływa jednak na przerwanie biegu terminu przedawnienia, ten bowiem został przerwany już samym złożeniem wniosku. Taka sytuacja grozi nadużyciami w zakresie instytucji przedawnienia. Można bowiem wyobrazić sobie następującą sytuację:

Pan Iksiński, jako konsument, doznał szkody wywołanej nieprawidłowym zachowaniem przedsiębiorcy. Jego roszczenie przedawnia się 1 grudnia, po upływie 10 lat od dnia zdarzenia. Przez ostatnie 10 lat Pan Iksiński nie występował do przedsiębiorcy o zapłatę, chciał bowiem – instrumentalnie traktując swoje roszczenie – „nabić odsetki”. Pan Iksiński w dniu 29 listopada składa do uprawnionego organu poprawny formalnie wniosek, ale organ ten uznaje, że nie podjęto wcześniej próby kontaktu i odmawia rozpatrzenia sporu. Spór nie jest zatem rozpatrywany, niemniej termin przedawnienia uległ przerwaniu i biegnie na nowo, a Pan Iksiński znów przez kolejne 10 lat może „nabijać odsetki”.

Gwoli wyjaśnienia, powyższy przykład odnosi się do nielojalnego zachowania konsumenta, co nie wyklucza analogicznego zachowania przedsiębiorcy.

Konkludując, bez odpowiedniej zmiany – na przykład poprzez przeniesienie momentu przerwania biegu terminu przedawnienia na moment rozpoczęcia postępowania przez właściwy organ po przyjęciu wniosku, albo wprowadzenie regulacji, że odrzucenie wniosku wywołuje skutek analogiczny do zwrotu lub odrzucenia pozwu – przepisy Ustawy w zakresie przedawnienia mogą prowadzić do licznych nadużyć, niekorzystnych tak dla konsumentów, jak i przedsiębiorców.

Czy ustawa zachęci do ADR-ów? Słowo ostatnie

Powyższa lista uwag nie wyczerpuje tematyki całej ustawy, dlatego wraz z jej rozwojem legislacyjnym będziemy kontynuowali jej omawianie. Na koniec jednak chciałbym wskazać na ten jej element (wynikający też z dyrektywy), który w moim odczuciu istotnie sparaliżuje jej popularność.

Otóż, jak stanowi art. 14 ust. 2 pkt 2 b) projektu ustawy, udział w postępowaniu w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczeń w postępowaniu sądowym.

Jak należy rozumieć powyższy zapis? Odpowiedzi należy szukać w samej dyrektywie. Jej przepisy rozróżniają dwie podstawowe formy załatwienia sporu: (1) poprzez porozumienie/ugodę, a zatem bez arbitralnego narzucenia rozstrzygnięcia, albo (2) poprzez rozstrzygnięcie narzucające stronom, w tym konsumentowi rozwiązania (swoisty arbitraż).

W tym pierwszym przypadku uzgodnienia poczynione przez strony sporu, o ile nie są wyłączone bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa, są dla stron wiążące. Jeśli zaś strony nie mogą dojść do porozumienia, droga sądowa pozostaje przed nimi otwarta.

Inaczej jednak sytuacja przedstawia się w przypadku rozstrzygnięć narzuconych. Tu konsument nie jest związany rozstrzygnięciem narzuconym i nadal przysługuje mu droga sądowa do dochodzenia swoich roszczeń. I znów najłatwiej przybliżyć tę tematykę na przykładzie.

Pan Iksiński ma do przedsiębiorcy roszczenie o 100 zł, więc wystąpił z wnioskiem w postępowaniu w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich do właściwego organu uprawnionego. Sprawa poddana ma zostać rozstrzygnięciu, które będzie rozstrzygnięciem narzuconym. Właściwy organ, po zapoznaniu się ze sprawą i przeprowadzeniu postępowania uznał, że panu Iksińskiemu należy się 50 zł. Pan Iksiński nie jest zadowolony z tego rozstrzygnięcia. Będzie on zatem uprawniony do wstąpienia na drogę sądową (do sądu powszechnego) w celu dochodzenia pozostałej części roszczenia (pozostałych 50 zł).

Zestawiając powyższe z brakiem obowiązku przedsiębiorców do przystępowania do procedur ADR, trzeba się zastanawiać, który z reprezentantów biznesu podejmie ryzyko i dobrowolnie podda się procedurze nieprowadzącej do pewnego rozstrzygnięcia.

Autor: Maciej Jóźwiak

Dołącz do nas na Facebooku!

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    30 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego? Jest kilka zasad, o których kierowca powinien pamiętać podczas zdarzenia drogowego. Dziś je przypomnimy.

    30% Club Poland: „Różnorodność we władzach to wymierne korzyści spółki” [PODCAST]

    Dane dowodzą, że zróżnicowane zespoły są bardziej efektywne. Ale czy faktycznie tak jest? Czy firma, która w swojej strategii stawia na różnorodność może liczyć na wymierne korzyści?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego: co oznacza?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego nie zawsze jest łatwy. Szczególnie że sprzedający ukrywają informacje, a kupujący mają ograniczone zaufanie.

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?

    Jak firmy MŚP oceniają wpływ pandemii na ich branże? [BADANIE]

    Co czwarta firma MŚP uważa, że pandemia pomoże rozwinąć ich branżę, a w produkcji – co druga. Tak wynika z 8. edycji Barometru COVID-19, realizowanego przez EFL.

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku – rekordowe 6 miesięcy

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku. Pierwsze półrocze 2021 roku było dla deweloperów najlepszym półroczem w historii. Notują oni rekordową sprzedaż i budują najwięcej mieszkań. Potężny popyt na mieszkania powoduje, że chociaż deweloperzy budują najwięcej w historii, to i tak ceny mieszkań idą w górę. Bardzo prawdopodobne, że deweloperów czeka najlepszy rok w historii.