REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak korzystać z prawa cytatu?

Małgorzata Kryda
ochrona praw autorskich, prawa autorskie osobiste i majątkowe
ochrona praw autorskich, prawa autorskie osobiste i majątkowe

REKLAMA

REKLAMA

Konstrukcja prawa cytatu pozwala, pod pewnymi warunkami, na korzystanie z cudzego utworu. Cytat musi być odpowiednio oznaczony i spełniać określony cel. Zapoznanie się z ustawowymi zasadami cytowania uchroni nas przed naruszeniem praw twórcy.

Artykuł 29 ustawy prawo autorskie zezwala na przytaczanie fragmentów utworów lub drobnych utworów w całości w utworach stanowiących samoistną całość. By wykorzystanie cudzego dzieła było zgodne z prawem, cytat musi spełnić pewne wymagania. Po pierwsze utwory, które chcemy zacytować we własnym dziele, muszą być już rozpowszechnione, to znaczy legalnie i publicznie udostępnione. Nie jest konieczne, by utwór przez nas cytowany był opublikowany – wystarczy, że publiczność ma do niego dostęp, na przykład w Internecie[1].  Ważne, by zamieścić cytat w dziele samoistnym, czyli w utworze stanowiącym odrębną całość, przejawiającym indywidualny i oryginalny charakter. Nie wolno nam więc użyć cytatu w pracy, która nie jest utworem[2].

REKLAMA

Opublikowanie kilku cudzych wierszy z kilkoma zdaniami własnego podsumowania. Wiersze nie mogą zostać uznane za cytat, ponieważ nie będą zawarte w samoistnym utworze.

Jak obliczyć czas trwania ochrony prawnoautorskiej?

Przeznaczenie cytatu

Po drugie, istotny jest cel, dla którego chcemy zawrzeć fragment cudzego dzieła w naszym.

Zgodnie z ustawą użycie cudzego utworu musi być uzasadnione wyjaśnieniem, analizą krytyczną, nauczaniem lub prawami gatunku twórczości (na przykład w kabarecie albo wariacji muzycznej). Chodzi o to, aby wykorzystanie cytatu prowadziło do pełniejszego zobrazowania prezentowanych teorii i lepszego zrozumienia naszego dzieła przez odbiorców.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zamieszczenie w pracy magisterskiej cytatu z książki.

Z nauczaniem jako celem cytatu będziemy mieli natomiast do czynienia w podręcznikach i materiałach dydaktycznych.

Prawa autorskie w grach komputerowych

Oznaczenie twórcy i źródła cytatu

Konieczne jest także wymienienie imienia i nazwiska twórcy oraz źródła cytatu, z uwzględnieniem istniejących możliwości. Oznacza to na przykład, że utwory, których autor nie jest znany, mogą być, wyjątkowo, oznaczone jako anonimowe.

Bogurodzica

Co więcej, nie wystarczy umieszczenie źródła cytatu i nazwiska autora w bibliografii. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego, musimy wyraźnie wskazać w jakim stopniu wykorzystaliśmy cudzy utwór, w szczególności, jeśli przenosimy dosłowne brzmienie jego treści (orzeczenie SN z dnia 29 grudnia 1971 r., I CR 191/71, OSNC 1972, nr 7–8, poz. 133, z glosą A. Wiśniewskiego, NP 1973, nr 5, s. 781.). Za bycie cytowanym twórcy nie przysługuje wynagrodzenie.

Porozmawiaj o tym na naszym forum!

Naruszenie prawa cytatu

Zakres uprawnionego wykorzystania cytatu wyznacza jego cel. W każdym przypadku dopuszczalność  cytatu będzie oceniana indywidualnie. Jeżeli zamieszczony przez nas cytat okaże się zbyt długi w odniesieniu do funkcji, którą ma spełnić, albo użyliśmy go w celu innym niż ustawowo wymieniony, dopuścimy się naruszenia autorskiego prawa majątkowego, zwykle prawa do reprodukcji albo nadania[3].

Domniemania w prawie autorskim

Z kolei nieprawidłowe oznaczenie autora cytowanego utworu, może stanowić naruszenie autorskich praw osobistych, między innymi prawa do autorstwa utworu czy prawa do oznaczenia utworu swoim imieniem i nazwiskiem lub pseudonimem. Przeinaczenie myśli autora albo wypaczenie jego intencji poprzez, na przykład, umieszczenie fragmentu utworu w innym kontekście, może naruszyć dobra osobiste z art. 23 kodeksu cywilnego [4].



[1] Janina Preussner-Zamorska; System Prawa Prywatnego, tom 13, Prawo autorskie; Wydawnictwo C. H. Beck, 2007, str. 425.

[2] Janusz Barta (red.), Ryszard Markiewicz (red.), Monika Czajkowska-Dąbrowska, Zbigniew Ćwiąkalski, Krzysztof Felchner, Elżbieta Traple, Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, wyd. V, LEX/el., 2011, 8557

[3] Janusz Barta (red.), Ryszard Markiewicz (red.), Monika Czajkowska-Dąbrowska, Zbigniew Ćwiąkalski, Krzysztof Felchner, Elżbieta Traple, Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, wyd. V, LEX/el., 2011, 8557

[4] Ibidem.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    "DGP": Ceneo wygrywa z Google. Sąd zakazał wyszukiwarce Google faworyzowania własnej porównywarki cenowej

    Warszawski sąd zakazał wyszukiwarce Google faworyzowania własnej porównywarki cenowej. Nie wolno mu też przekierowywać ruchu do Google Shopping kosztem Ceneo ani utrudniać dostępu do polskiej porównywarki przez usuwanie prowadzących do niej wyników wyszukiwania – pisze we wtorek "Dziennik Gazeta Prawna".

    Drogie podróże zarządu Orlenu. Nowe "porażające" informacje

    "Tylko w 2022 roku zarząd Orlenu wydał ponad pół miliona euro na loty prywatnymi samolotami" - poinformował w poniedziałek minister aktywów państwowych Borys Budka. Dodał, że w listopadzie ub.r. wdano też 400 tys. zł na wyjazd na wyścig Formuły 1 w USA.

    Cable pooling - nowy model inwestycji w OZE. Warunki przyłączenia, umowa

    W wyniku ostatniej nowelizacji ustawy Prawo energetyczne, która weszła w życie 1 października 2023 roku, do polskiego porządku prawnego wprowadzono długo wyczekiwane przez polską branżę energetyczną przepisy regulujące instytucję zbiorczego przyłącza, tzw. cable poolingu. Co warto wiedzieć o tej instytucji i przepisach jej dotyczących?

    Wakacje składkowe. Od kiedy, jakie kryteria trzeba spełnić?

    12 kwietnia 2024 r. w Sejmie odbyło się I czytanie projektu nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Projekt nowelizacji przewiduje zwolnienie z opłacania składek ZUS (tzw. wakacje składkowe) dla małych przedsiębiorców. 

    REKLAMA

    Sprzedaż miodu - nowe przepisy od 18 kwietnia 2024 r.

    Nowe przepisy dotyczące sprzedaży miodu wchodzą w życie 18 kwietnia 2024 r. O czym muszą wiedzieć producenci miodu?

    Branża HoReCa nie jest w najlepszej kondycji. Restauracja z Wrocławia ma 4,2 mln zł długów

    Branża HoReCa od pandemii nie ma się najlepiej. Prawie 13,6 tys. obiektów noclegowych, restauracji i firm cateringowych w Polsce ma przeterminowane zaległości finansowe na ponad 352 mln zł. 

    Branża handlu detalicznego liczy w 2024 roku na uzyskanie wyższych marż – i to mimo presji na obniżanie cen

    Choć od pandemii upłynęło już sporo czasu, dla firm handlu detalicznego dalej największym wyzwaniem jest zarządzanie kosztami w warunkach wciąż wysokiej inflacji oraz presji na obniżkę cen. Do tego dochodzi w dalszym ciągu staranie o ustabilizowanie łańcucha dostaw. Jednak coraz więcej przedsiębiorstw patrzy z optymizmem w przyszłość i liczy na możliwość uzyskania wyższej marzy.

    Coraz więcej firm ma w planach inwestycje – najwięcej wśród średnich, co trzecia. Co to oznacza dla gospodarki

    Czwarty kwartał z rzędu rośnie optymizm wśród przedsiębiorców, co oznacza powrót do normalności jakiego nie było od czasów pandemii. Stabilność w pozytywnych nastrojach właścicieli i kadry zarządzającej firmy dobrze rokuje dla tempa wzrostu polskiej gospodarki.

    REKLAMA

    KPO: Od 6 maja 2024 r. można składać wnioski na dotacje dla branży HoReCa - hotelarskiej, gastronomicznej, cateringowej, turystycznej i hotelarskiej

    Nabór wniosków na dotacje dla branży hotelarskiej, gastronomicznej i cateringowej oraz turystycznej i kulturalnej w ramach Krajowego Planu Odbudowy ogłoszono w kwietniu 2024 r. Wnioski będzie można składać od 6 maja 2024 r. do 5 czerwca 2024 r.

    Ile pracuje mikro- i mały przedsiębiorca? 40-60 godzin tygodniowo, bez zwolnień lekarskich i urlopów

    Przeciętny mikroprzedsiębiorca poświęca dużo więcej czasu na pracę niż przeciętny pracownik etatowy. Wielu przedsiębiorców nie korzysta ze zwolnień lekarskich i nie było na żadnym urlopie. Chociaż mikroprzedsiębiorcy zwykle zarabiają na poziomie średniej krajowej albo trochę więcej, to są zdecydowanie bardziej oszczędni niż większość Polaków.

    REKLAMA