Jak kara grozi firmie za nielegalne zatrudnianie?

Kodeks pracy zawiera katalog wykroczeń, za które pracodawcy grozi kara (najczęściej grzywna). Art. 281 Kodeksu pracy przewiduje, że jeżeli pracodawca zawiera umowę cywilnoprawną w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę lub nie potwierdza na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę, podlega karze grzywny od 1.000 zł do 30.000 zł. Oprócz kary grzywny możliwe jest także zastosowanie wobec pracodawcy kar uregulowanych w Kodeksie wykroczeń (Dz.U.10.46.275 j.t.).

Do tych kar należą:

• kara nagany (art. 36 k.w.);

• środki oddziaływania społecznego, polegające zwłaszcza na przeproszeniu pokrzywdzonego, uroczystym zapewnieniu niepopełniania więcej takiego czynu albo zobowiązaniu sprawcy do przywrócenia stanu poprzedniego (art. 39 § 4 k.w.);

• środki oddziaływania wychowawczego, takie jak pouczenie, zwrócenie uwagi, ostrzeżenie (art. 41 k.w.).

Sankcje za zatrudnianie cudzoziemców, niebędących obywatelami Unii Europejskiej reguluje Ustawa o promocji zatrudnienia. Zgodnie z tą ustawą cudzoziemiec, niebędący obywatelem Unii Europejskiej, aby wykonywać pracę w Polsce, powinien mieć zezwolenie wydane przez wojewodę. O zezwolenie występuje pracodawca – polski lub zagraniczny (w przypadku delegowania), a nie sam pracownik.

Za nielegalne zatrudnienie cudzoziemca ustawa przewiduje karę grzywny w wysokości 3.000 złotych. W przypadku, jeżeli pracodawca doprowadza cudzoziemca do nielegalnego wykonywania pracy za pomocą wprowadzenia go w błąd, wyzyskania błędu, wykorzystania zależności służbowej lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega on karze grzywny do 10.000 złotych.

Ponadto w przypadku, jeżeli wobec pracodawcy została już prawomocnie orzeczona kara grzywny tytułem nielegalnego zatrudnienia pracownika będącego cudzoziemcem, ustawa przewiduje dodatkową sankcję, która polega na tym, że wojewoda odmawia wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca.

Polecamy: Jak złożyć wniosek o odroczenie terminu płatności do ZUS?

Obecnie trwają prace legislacyjne nad projektem ustawy wdrażającej do polskiego systemu prawa dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/52/WE z 18 czerwca 2009 r., przewidującą minimalne normy w odniesieniu do kar i środków stosowanych wobec pracodawców zatrudniających nielegalnie obywateli spoza Unii Europejskiej. Dyrektywa przewiduje obowiązek implementacji jej przepisów przez kraje członkowskie do dnia 20 lipca 2011 roku.

Projekt ustawy przewiduje dotkliwe kary dla pracodawców zatrudniających nielegalnie cudzoziemców spoza Unii Europejskiej. Należą do nich obowiązek zapłaty grzywny, której wysokość będzie zależna od liczby nielegalnie zatrudnionych pracowników, obciążenie pracodawcy kosztami zaległych składek i podatków, pozbawienie uprawnień do korzystania ze świadczeń pomocy lub dotacji publicznych, w tym funduszy UE na okres do pięciu lat oraz wykluczenie z udziału w zamówieniach publicznych. W ramach sankcji finansowych dla pracodawców ustawa przewiduje również wdrożenie rozwiązania, które nie pozwoli zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów osób prawnych wynagrodzenia wypłacanego nielegalnie zatrudnionemu wraz z podatkiem oraz składkami na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

Ustawa ma wprowadzić również zaostrzoną odpowiedzialność karną za zatrudnianie cudzoziemców. Zgodnie z projektem ustawy, zatrudnianie cudzoziemców spoza Unii Europejskiej będzie zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Polecamy: Czy przedsiębiorcza matka może ubiegać się o umorzenie składek do ZUS?