Skutki niezgłoszenia darowizny w urzędzie skarbowym

Po czym poznać darowiznę?

Zgodnie z art. 888 Kodeksu cywilnego darowizna to „forma umowy, w której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego, kosztem swego majątku”. Najważniejszą cechą tego typu świadczenia jest jego nieodpłatność. Co może być przyczyną przekazania darowizny? Wśród powodów można wymienić m.in.: udzielenie wsparcia osobie potrzebującej, chęć okazania dowodu wdzięczności, czy też po prostu sprawienia komuś przyjemności. Co ważne, bez względu na motyw darowizna po stronie obdarowanego będzie wywoływała określone skutki podatkowe.

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Odpowiednich przepisów w zakresie konsekwencji otrzymania darowizny należy szukać w Ustawie z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadku i darowizn. Zgodnie z regulacjami zawartymi w tym akcie prawnym opodatkowaniu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Polski lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Polski tytułem m.in.: darowizny lub polecenia darczyńcy. Co istotne, wspomniana ustawa zawiera również informacje na temat zwolnień od opodatkowania.

Darowizna żywności bez VAT

Darowizny zwolnione z opodatkowania

Zwolnieniu z opodatkowania podlegają otrzymane od określonych grup podatników darowizny, które nie przekroczyły wskazanych wartości. Podatnik nie jest zobowiązany do zgłoszenia otrzymanego świadczenia w urzędzie skarbowym oraz zapłaty podatku w przypadku, gdy w ciągu 5 lat darowizna od jednej osoby nie przekroczyła wskazanych w poniższej tabeli wartości.

Grupa podatkowa	Osoby zaliczane do grupy	Kwota limitu darowizny
Pierwsza	małżonek (obecny, nie były) małżonek w separacji zstępni (np. syn, córka, wnuki, prawnuki) wstępni (np. matka, ojciec, dziadkowie) rodzeństwo pasierb ojczym macocha teściowie zięć synowa	9637 zł
Druga	zstępni rodzeństwa (np. siostrzeniec, bratanek) rodzeństwo rodziców (np. wuj, ciotka), zstępni i małżonkowie pasierbów małżonkowie rodzeństwa (np. mąż siostry) rodzeństwo małżonków (np. brat żony - szwagier) małżonkowie rodzeństwa małżonków (np. mąż siostry męża) małżonkowie innych zstępnych (np. żona wnuka)	7276 zł
Trzecia	wszystkie pozostałe osoby, niezaliczone do pozostałych grup	4902 zł

Kiedy i jak zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego?

Podkreślenia wymaga fakt, iż obowiązek zgłoszenia darowizny w urzędzie występuje jedynie w przypadku przekroczenia wskazanej wyżej kwoty zwolnionej z opodatkowania. W takim wypadku jeżeli otrzymane świadczenie pochodzi od osób najbliższych (I grupa podatkowa), zgłoszenia należy dokonać w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Właściwym formularzem w tej sytuacji jest SD-Z2. Jeżeli zachowane zostaną wskazane terminy i dodatkowo darowizna będzie właściwie udokumentowana, wówczas podlega ona całkowitemu zwolnieniu z opodatkowania.

W przypadku darowizny od osoby z drugiej lub trzeciej grupy podatkowej ww. zwolnienie nie przysługuje. W takim wypadku konieczne jest zgłoszenie otrzymanej darowizny na formularzu SD-3.

Umowa darowizny samochodu

Dokumentowanie darowizny

Jak zostało już wspomniane, darowizna, a raczej jej wartość zgłaszana do urzędu skarbowego za pomocą formularza SD-Z2, powinna zostać właściwie udokumentowana. Jeżeli jej przedmiot stanowią środki pieniężne, wówczas nie powinny wystąpić żadne trudności - wystarczy udokumentować fakt ich otrzymania na rachunek bankowy lub za pomocą przekazu pocztowego.

Więcej komplikacji może pojawić się przy wartościach niepieniężnych stanowiących przedmiot darowizny. W takim wypadku dokumentem potwierdzającym wartość otrzymanego świadczenia stanowi umowa darowizny.

Rozliczanie VAT przy umowach barteru w 2014 roku

Co jeśli nie zgłoszę darowizny?

Niezgłoszenie w urzędzie skarbowym faktu otrzymania darowizny, jeżeli występuje taki obowiązek, wiąże się z określonymi konsekwencjami. Podatnikowi, który nie dopełni tego wymogu, grozi opodatkowanie karną 20 proc. stawką podatku (zwyczajowo podatek wynosi od 3-20 proc. - w zależności od kwoty nadwyżki ponad tę wolną od podatku oraz bliskości związku osoby obdarowanej i obdarowującej). Stanie się tak w przypadku, gdy obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika na okoliczność dokonania tej darowizny przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony.

Co więcej, niezależnie od wskazanej wyżej sankcyjnej stawki podatku podatnik, który nie zgłosił darowizny do urzędu skarbowego, powinien liczyć się z odpowiedzialnością karną skarbową w wysokości zależnej od stopnia narażenia budżetu na uszczuplenie podatku.

Czwarta deregulacja ułatwi prowadzenie firmy

Autor: Andrzej Lazarowicz specjalista ds. prawa podatkowego wfirma.pl