Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zmiana warunków umów handlowych w związku z koronawirusem

Adrian Achtelik
Mecenas Adrian Achtelik jest radcą prawnym, partnerem zarządzającym w kancelarii ACHTELIK SIWKA I WSPÓLNICY ADWOKACI I RADCY PRAWNI Sp.p. z Katowic specjalizującej się w kompleksowych rozwiązaniach prawnych dla spółek handlowych, przedsiębiorców, organizacji pozarządowych oraz podmiotów sektora publicznego.
Zmiana warunków umów handlowych w związku z koronawirusem /Fot. Shutterstock
Zmiana warunków umów handlowych w związku z koronawirusem /Fot. Shutterstock
W związku z epidemią koronawirusa i ograniczeniami w życiu publicznym i gospodarczym wynikającymi ze specustawy z dnia 2 marca 2020 roku realizacja zobowiązań wynikających z szeroko rozumianych umów wzajemnych (m.in. umów handlowych, umów dostawy, umów najmu, umów dzierżawy, umów leasingu) staje się zagrożona, a niewykonywanie zobowiązań w łańcuchu dostaw przez poszczególne ogniwa tego łańcucha może przynieść efekt domina.

Czy zatem istnieje możliwość zmiany warunków umów wzajemnych?

Wydaje się, że przy obecnej sytuacji rozwiązania należy szukać klauzuli rebus sic stantibus (Art. 3571 Kodeksu cywilnego), która przewiduje, że jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy. Rozwiązując umowę sąd może w miarę potrzeby orzec o rozliczeniach stron, kierując się zasadami określonymi w zdaniu poprzedzającym.

Polecamy: Uprawnienia rodziców w pracy

Klauzula rebus sic stantibus pozostaje w związku z fundamentalną zasadą pacta sunt servanda i stanowi wyjątek od niej. Klauzula ta, podobnie jak i inne instytucje umożliwiające modyfikację lub rozwiązanie zobowiązania mają nie tylko wyjątkowy, ale i nadzwyczajny charakter. O nadzwyczajnym jej charakterze świadczą użyte do jej opisania sformułowania: "nadzwyczajna zmiana stosunków", "nadmierna trudność" lub "rażąca strata przy spełnieniu świadczenia" oraz nieprzewidywalność tych okoliczności. Poprzez "nadzwyczajną zmianę stosunków" rozumieć należy taki stan rzeczy, który zdarza się rzadko, a jednocześnie jest niezwykły, niebywały, wyjątkowy, normalnie niespotykany. (wyrok sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 7 grudnia 2018, I ACa 649/18).

W innym wyroku (I ACa 644/18) sąd wskazał, że poprzez "nadzwyczajną zmianę stosunków" rozumieć należy taki stan rzeczy, który zdarza się rzadko, a jednocześnie jest niezwykły, niebywały, wyjątkowy, normalnie niespotykany. Nadzwyczajna zmiana stosunków może mieć tło przyrodnicze (nieurodzaj, niezwykle surowa zima), jak i społeczne (wojna, gwałtowna zmiana ustroju politycznego). Jako przykłady zdarzeń powodujących nadzwyczajną zmianę stosunków wskazuje się epidemie, operacje wojenne, strajki generalne, różnego rodzaju klęski żywiołowe, nadzwyczajną, szczególnie głęboką zmianę sytuacji gospodarczej, objawiającą się hiperinflacją, gwałtownym spadkiem dochodu narodowego, masowymi upadłościami przedsiębiorstw.

Sytuacja pandemii COVID-19 wywołanej przez wirusa SARS-CoV-2 stanowi zatem niewątpliwie nadzwyczajną zmianę stosunków, o której mowa w art. 357 1 Kodeksu cywilnego.

O ile sądowe rozstrzyganie o możliwości zastosowania klauzuli rebus sic stantibus wydaje się być ostatecznością, o tyle może stanowić powinno przyczynek do przynajmniej podjęcia negocjacji w obliczu zagrożenia utraty płynności finansowej wielu podmiotów gospodarczych w większości branż.

Jak doprowadzić do zmiany warunków umów handlowych?

W obecnej sytuacji konieczne jest odwołanie się do solidarnego społeczeństwa obywatelskiego oraz mądrego i dalekowzrocznego myślenia biznesowego. To czy teraz w ramach renegocjacji warunków umownych pójdziesz na ustępstwa kontrahentowi, zawieszając lub ograniczając zobowiązania umowne, które nie są do udźwignięcia w związku z pandemią czy też, kierując się wolą zabezpieczenia swojego interesu i zysku, twardo będziesz się trzymał warunków umownych, może skutkować tym, że w niedalekiej przyszłości, Ty sam będziesz musiał zabiegać o nowego klienta/odbiorcę/kontrahenta. Tym samym krótkotrwałe korzyści wiązać się będą w dłuższej perspektywie ze stratą, powodując efekt domina.

Zwrócenia uwagi wymaga także, że banki już deklarują wprowadzenie modyfikacji warunków umownych w związku z pandemią koronawirusa - ułatwią swoim klientom odroczenie spłaty rat kapitałowo-odsetkowych lub rat kapitałowych przez okres do 3 miesięcy (informacja ze strony Związku Banków Polskich: https://www.zbp.pl/Aktualnosci/Wydarzenia/Komunikat-ZBP-w-sprawie-dzialan-pomocowych-podejmowanych-przez-banki)

PODATKI 2023
PODATKI 2023

Praktyczny komplet wiedzy dla księgowych i biur rachunkowych dotyczący wszystkich zmian w podatkach w 2023 r. Na pakiet składa się jedenaście publikacji prezentujących kompleksową informację prawną na temat podatków w 2023 r. oraz rozliczenia PIT za 2022 r. Dodatkowym atutem wersji PREMIUM jest webinarium VAT 2023.

Teraz komplet kupisz z rabatem 100 zł i e-bookiem w PREZENCIE!
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dostawy sprzętu dla energetyki ukraińskiej
    Za pośrednictwem Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych (RARS) w ubiegłym tygodniu uruchomiono dostawy sprzętu dla Ukrainy, niezbędnego dla działania infrastruktury energetycznej - poinformował w środę 30 listopada resort klimatu i środowiska.
    Turystyka sektorem wrażliwym na kryzysy
    Turystyka. Pandemia i wojna w Ukrainie pokazały, że turystyka jest sektorem wrażliwym na kryzysy - powiedział w środę 30 listopada wiceminister sportu i turystyki Andrzej Gut-Mostowy podczas otwarcia w Polsce regionalnego biura Maltańskiej Organizacji Turystycznej dla Europy Wschodniej i w krajów bałtyckich.
    Pranie brudnych pieniędzy, czyli gra pozorów na coraz większą skalę
    Pranie brudnych pieniędzy. Z danych policji wynika, że w Polsce rośnie liczba wykrywanych przypadków prania brudnych pieniędzy. Pomiędzy 2017 a 2020 rokiem odnotowano 65% wzrost liczby wszczętych postępowań dotyczących tego przestępstwa, a liczba stwierdzanych przypadków wzrosła w tym samym czasie o prawie 75%. I choć wolumenowo nie są to zatrważające wartości, to na przestrzeni lat widać wyraźną tendencję wzrostową.
    Pomimo oszustwa, podatki trzeba płacić
    Oszustwo VAT. Spółka, która została oszukana przez osobę podszywającą się pod jej kontrahenta i w efekcie straciła towary wysłane z odroczoną płatnością, będzie musiała wykazać przychód z tytułu ich sprzedaży, do czasu aż nie udowodni, że padła ofiarą oszustwa. W konsekwencji firma jest pozbawiona i towarów, i pieniędzy a dodatkowo jest zobowiązana zapłacić podatek od de facto nie zaistniałego dochodu. Takie wnioski płyną z jednego z ostatnich stanowisk fiskusa wyrażonego w interpretacji z dnia 2022-08-18 nr 0111-KDIB1-3.4010.344.2022.4.JKU.
    Aktualne wskaźniki giełdowe [30 listopada 2022]
    Wskaźniki giełdowe spółek notowanych na GPW z 30 listopada 2022 roku.
    Michał Wójcik: Środki z KPO powinny być przekazane Polsce już rok temu
    Środki z KPO powinny być przekazane Polsce już rok temu; wniosek w tej sprawie powinien być złożony. Jesteśmy za - powiedział PAP minister w KPRM, polityk Solidarnej Polski Michał Wójcik. "Te środki są polskimi środkami. One są bezprawnie przywłaszczone przez Komisję Europejską i niewypłacone Polakom" - dodał.
    DZIEŃ NA GPW: Główne indeksy bez wyraźnego kierunku; ryzyko korekty utrzymuje się
    GPW. Środa nie przyniosła znaczących zmian głównych krajowych indeksów, jednak na rynku uwagę zwracają bardzo duże obroty - powiedział dyrektor zespołu analiz i doradztwa inwestycyjnego DI Xelion, Kamil Cisowski. Jego zdaniem, ryzyko rozwinięcia korekty utrzymuje się, a istotne dla krótkoterminowego sentymentu może być środowe, wieczorne przemówienie prezesa Fed.
    W środę po południu złoty osłabiał się, najbardziej do franka
    Złoty w środę po południu 30 listopada tracił do euro, dolara, a najbardziej osłabiał się do franka. Za jedno euro trzeba było zapłacić 4,67 zł, za dolara - 4,53, a za franka szwajcarskiego 4,77 zł.
    Gaz ziemny drożeje do 144,9 euro za MWh
    W środę 30 listopada po godz. 17.30 gaz ziemny w holenderskim hubie TTF w kontraktach styczniowych drożeje o 6,41 proc., do 144,9 euro za MWh. Rośnie również cena gazu ziemnego w kontraktach na luty - o 6,52 proc., do 145,8 euro za MWh.
    Ropa naftowa drożeje o ok. 2,7 proc.
    W środę 30 listopada ok. godz. 17.30 ropa naftowa Brent na giełdzie w Londynie drożeje o 2,77 proc., do 86,58 dol. za baryłkę. Rośnie też cena ropy naftowej WTI na giełdzie w Nowym Jorku - o 2,67 proc., do 80,29 dol. za baryłkę.
    Osiem ofert w przetargu na budowę obwodnicy Gorajca
    Obwodnica Gorajca. Osiem podmiotów złożyło oferty w przetargu na zaprojektowanie i budowę obwodnicy Gorajca (woj. lubelskie) w ciągu drogi krajowej nr 74. Jak podała w środę GDDKiA, wszystkie propozycje zmieściły się w zaplanowanym budżecie na tę inwestycję, tj. 184 mln zł.
    Nieznaczny wzrost cen ropy
    W środę rano 30 listopada amerykańska ropa WTI drożeje o 0,5 proc., do ok. 79 dolarów za baryłkę, a notowania ropy Brent idą w górę o 0,8 proc., do blisko 84 dolarów za baryłkę.
    Trudna sytuacja na rynku nawozów, bo gaz jest drogi
    Sytuacja na rynku nawozów jest trudna, ze względu na wysokie ceny gazu na rynkach światowych. Cena tego surowca stanowi 80 proc. kosztów produkcji - mówił w środę na posiedzeniu komisji wiceminister aktywów państwowych Karol Rabenda.
    Tauron: w niektórych przypadkach potrzebna zmiana umowy, by skorzystać z Tarczy Solidarnościowej
    Tarcza Solidarnościowa. Skorzystanie z rozwiązań rządowej Tarczy Solidarnościowej, ograniczającej wzrost cen prądu, w niektórych przypadkach wymaga zmiany umowy dotyczącej dostaw energii - wynika z informacji grupy Tauron. Dotyczy to klientów, którzy zawarli umowy z gwarancją stałej ceny prądu.
    WIG 20 na zamknięciu wyniósł 1736,26 pkt (-0,16%)
    WIG 20. GPW SA - Wartość indeksów na zamknięciu sesji 30 listopada.
    Dyrektor PIE: najbardziej w Polsce mogą drożeć żywność i usługi
    Najbardziej w Polsce mogą jeszcze drożeć żywność i usługi - ocenił w środę dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego Piotr Arak, komentując najnowsze dane o inflacji w kraju.
    Polskim startupom brakuje pieniędzy na rozwój [Raport]
    Polskie startupy są niedofinansowane. Na rozwój brakuje im nawet kilkuset miliardów złotych – wynika z raportu „Luki w ekosystemie startupowym”, opracowanym przez Fundację Startup Poland we współpracy z Giełdą Papierów Wartościowych w Warszawie i Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.
    Gaz-System: gazociąg Baltic Pipe osiągnął pełną przepustowość
    30 listopada tego roku gazociąg podmorski Baltic Pipe uzyskał docelową moc przesyłową w kierunku Polski, czyli 10 mld m sześciennych gazu rocznie - poinformował w środowym komunikacie Gaz-System.
    Lexus RX 500h to chyba najmocniejsza hybryda w historii marki!
    Lexus RX 500h łączy silnik elektryczny i spalinowy. Tyle że spalinowy w tym przypadku dysponuje turbodoładowaniem. Moc? Ta sięga 371 koni.
    Ile kosztuje Mercedes klasy A 2022? Dyskretny lifting. Ceny solidne
    Ile kosztuje Mercedes klasy A 2022? Za najtańszy model trzeba zapłacić dokładnie 154 tys. zł. Tak, nadal mówimy o segmencie C!
    Wiatr mógłby obniżać rosnące ceny prądu jednak przepisy nie ułatwiają
    Gdańsk – zimą generowanie energii elektrycznej z wiatru bije rekordy. W szczytowym momencie w lutym tego roku wiatraki produkowały nawet 6718 MWh. Według analiz, energii z wiatru moglibyśmy produkować nawet cztery razy więcej, gdyby zmienione zostały restrykcyjne przepisy dotyczące rozmieszczenia wiatraków na lądzie. Pozwoliłoby to też zmniejszyć ryzyko blackoutu i wzrostu rachunków za energię.
    Sadzenie drzew w zamian za emisję CO2. Oto pomysł LeasePlan
    Sadzenie drzew w zamian za emisję CO2? W ten sposób LeasePlan, SKANSKA i Pfizer posadzili w sumie 100 tys. drzew.
    Spadek inflacji wskutek m.in. niższych cen paliw i wyhamowania tempa wzrostu cen żywności
    Do pierwszego od roku spadku inflacji przyczyniły się m.in. niższe ceny paliw i wyhamowanie tempa wzrostu cen żywności - podali w środowym komentarzu analitycy PKO Banku Polskiego, odnosząc się do danych GUS. Dodali, że na koniec roku CPI spadnie do poziomów jednocyfrowych.
    Ekspert o danych GUS: konsumpcja prywatna "praktycznie otarła się o stagnację"
    W końcówce roku i na początku 2023 dynamika PKB będzie się obniżać, odzwierciedlając recesję w sektorze konsumenta; konsumpcja prywatna "praktycznie otarła się o stagnację" - wskazało w środę PKO BP komentując dane GUS. Jak dodano, struktura PKB staje się mniej inflacjogenna.
    Jak wspierać MŚP na rynku zamówień publicznych?
    Krajowy rynek zamówień publicznych. Jak wspierać MŚP na rynku zamówień publicznych? Nie zmarnujmy tej szansy!