Burza wokół kontroli w pizzerii. Czy skarbówka jest rozliczana z liczby mandatów? [Gość INFOR.PL}

• Zakup kontrolowany jest zapisany w ustawie
• Kontrowersyjne mierniki: liczy się liczba mandatów
• Gastronomia nadal liderem szarej strefy
• Najpierw edukacja, potem kara
• Hejt wymierzony w urzędników
• Potrzeba edukacji podatkowej już od szkoły
• Sztuczna inteligencja może odciążyć KAS

Punktem wyjścia do dyskusji stała się głośna medialna sprawa dotycząca kontroli w jednej z pizzerii. Po ataku słownym Krzysztofa Satanowskiego na urzędniczkę KAS w internecie przetoczyła się fala komentarzy na temat działań urzędników skarbowych.

Zakup kontrolowany jest zapisany w ustawie

Jak podkreśla Agata Jagodzińska, pracownicy KAS wykonują swoje obowiązki na podstawie obowiązujących przepisów.
– Procedura nabycia sprawdzającego, czyli takiego „tajemniczego klienta ze skarbówki”, jest ściśle uregulowana w ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej – wyjaśnia.

Celem takich działań jest sprawdzenie czy przedsiębiorca prawidłowo ewidencjonuje sprzedaż i wydaje paragony fiskalne. To jedno z narzędzi służących ograniczaniu szarej strefy oraz ochronie uczciwej konkurencji.

Po stwierdzeniu nieprawidłowości urzędnik może wszcząć postępowanie mandatowe na podstawie Kodeksu Karnego Skarbowego. Wysokość mandatów może wynosić od kilkuset złotych do nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.

– Każdy przypadek musi być oceniany indywidualnie. Analizujemy, czy naruszenie miało charakter jednorazowy czy powtarzalny, a także sytuację majątkową przedsiębiorcy – tłumaczy Jagodzińska.
Jednocześnie przypomina, że mandat można odmówić przyjęcia, a wtedy sprawa trafia do sądu.

Kontrowersyjne mierniki: liczy się liczba mandatów

Największe zastrzeżenia przewodniczącej budzi jednak sposób rozliczania pracy urzędników.
Jak wskazuje, w ostatnim czasie zmieniono mierniki efektywności związane z nabyciem sprawdzającym. Wcześniej oceniano liczbę przeprowadzonych kontroli, obecnie znaczenie ma liczba wystawionych mandatów.

– Żeby miernik był wykonany i praca za kwartał zaliczona, urząd musi wykazać określoną liczbę mandatów. W mojej ocenie jest to bardzo złe rozwiązanie, bo tworzy presję na karanie nawet tam, gdzie wystarczyłaby rozmowa i edukacja – mówi.

Jej zdaniem głównym celem kontroli powinna być prewencja oraz zwiększanie świadomości podatkowej przedsiębiorców, a nie generowanie określonej liczby kar.
– Celem nie powinna być ilość mandatów ani ich wartość. Chodzi o to, aby podatnicy wiedzieli, jak prawidłowo rozliczać podatki i wystawiać paragony – podkreśla.

Gastronomia nadal liderem szarej strefy

Dlaczego tak wiele kontroli trafia właśnie do restauracji, pizzerii czy punktów gastronomicznych?
Według danych Ministerstwa Finansów przywołanych przez Agatę Jagodzińską, szara strefa w gastronomii nadal pozostaje bardzo wysoka.

– W gastronomii szara strefa wynosi około 25 proc., a w miesiącach letnich nawet ponad 40 proc. – wskazuje.
To właśnie analiza ryzyka oraz wytyczne Ministerstwa Finansów decydują o tym, które branże stają się przedmiotem wzmożonych kontroli. Nie chodzi jednak o konkretne firmy, lecz o całe segmenty rynku, w których występuje zwiększone ryzyko nieprawidłowości.

Najpierw edukacja, potem kara

Przewodnicząca Związkowej Alternatywy uważa, że administracja powinna w większym stopniu stawiać na informowanie przedsiębiorców o zmianach w przepisach.
Jako przykład podaje sytuacje związane z różnymi stawkami VAT dla konkretnych produktów.

– Najpierw powinno się wysłać informację i przypomnienie przedsiębiorcom, jakie przepisy obowiązują. Dopiero później, jeśli mimo tego dochodzi do naruszeń, stosować sankcje – przekonuje.
Jej zdaniem takie podejście byłoby skuteczniejsze zarówno z punktu widzenia budżetu państwa, jak i budowania zaufania obywateli do instytucji publicznych.

Hejt wymierzony w urzędników

Rozmowa dotyczyła również społecznego odbioru pracy urzędników skarbowych. Jak przyznaje Jagodzińska, po nagłośnieniu sprawy dotyczącej kontroli w pizzerii wielu pracowników KAS spotkało się z falą negatywnych komentarzy.
– Niektórzy pracownicy musieli nawet czasowo zrezygnować z korzystania z mediów społecznościowych. Skala hejtu była bardzo duża – mówi.

Jej zdaniem część opinii publicznej nie dostrzega podstawowej różnicy między ustawodawcą tworzącym przepisy a urzędnikiem odpowiedzialnym za ich wykonywanie.
– Przepisy uchwala parlament, a nie urzędnicy. My działamy na podstawie prawa i wytycznych przełożonych – przypomina.

Potrzeba edukacji podatkowej już od szkoły

Zdaniem przewodniczącej jednym z najważniejszych wyzwań pozostaje podnoszenie świadomości podatkowej społeczeństwa.
– Takie działania powinny zaczynać się już w szkołach. Kiedyś prowadzono więcej akcji edukacyjnych, podczas których tłumaczono dzieciom, po co są podatki i jak funkcjonuje państwo – mówi.
Równie istotne jest uproszczenie systemu podatkowego oraz większa przejrzystość wydatkowania środków publicznych.

Sztuczna inteligencja może odciążyć KAS

Jagodzińska zwraca także uwagę na rosnące obciążenie pracowników administracji skarbowej.
KAS zajmuje się dziś nie tylko kontrolami podatkowymi, ale również egzekucją należności, czynnościami sprawdzającymi czy obsługą spraw wierzycielskich.

– Powinniśmy szerzej wykorzystywać sztuczną inteligencję, robotyzację i automatyzację procesów. To pozwoliłoby odciążyć pracowników i skoncentrować ich na najważniejszych zadaniach – ocenia.
Jej zdaniem administracja skarbowa powinna przede wszystkim skupiać się na zwalczaniu poważnej przestępczości ekonomicznej i podatkowej, a nie być kojarzona wyłącznie z mandatami dla drobnych przedsiębiorców.skaróbkwa

Jak podsumowuje przewodnicząca Związkowej Alternatywy, skuteczny system podatkowy wymaga nie tylko kontroli, ale przede wszystkim edukacji, prostych przepisów i zaufania obywateli do państwa.