Branża HoReCa w Polsce pod presją. Restauracje toną w długach, hotele radzą sobie lepiej [GOŚĆ INFOR.PL]

• Zadłużenie HoReCa sięga 1,8 mld zł
• Dlaczego hotele radzą sobie lepiej?
• Wysokie koszty nadal obciążają branżę HoReCa
• Restauracje odczuwają zmianę zachowań klientów
• Średnia półka znika z rynku
• Catering korzysta z innego modelu biznesowego
• Geopolityka może ponownie podnieść ceny
• Przedsiębiorcy muszą nauczyć się funkcjonować w świecie niepewności

O tym, co dzieje się w branży oraz jakie konsekwencje mogą mieć zmieniające się zachowania konsumentów, rosnące koszty działalności i napięcia geopolityczne, w programie „Gość INFOR.PL” rozmawiali Szymon Glonek i prof. Waldemar Rogowski z grupy BIK,  BIG InfoMonitor oraz Szkoły Głównej Handlowej.

Zadłużenie HoReCa sięga 1,8 mld zł

Według danych przedstawionych przez prof. Waldemara Rogowskiego, łączne przeterminowane zobowiązania całego sektora HoReCa wynoszą już około 1,8 mld zł. W tej kwocie ponad 902 mln zł przypada na gastronomię, około 690 mln zł na hotele, a pozostała część na firmy cateringowe. Co istotne, sytuacja obu największych segmentów rozwija się w przeciwnych kierunkach.

– „Wyraźnie widzimy dwie prędkości w tym sektorze. Gastronomia dużo gorzej sobie radzi niż hotele” – podkreśla prof. Waldemar Rogowski.
O ile zadłużenie hoteli zaczęło spadać, o tyle zaległości restauracji wciąż rosną.

Dlaczego hotele radzą sobie lepiej?

Ekspert wskazuje, że na poprawę sytuacji hoteli wpływa kilka czynników. Coraz więcej Polaków spędza urlopy w kraju, a napięcia geopolityczne dodatkowo skłaniają część turystów do rezygnacji z zagranicznych wyjazdów.
Nie wszystkie obiekty korzystają jednak na tych zmianach w równym stopniu.

Najlepiej radzą sobie luksusowe hotele oraz obiekty nastawione na turystykę wypoczynkową. Z kolei coraz większą presję odczuwają hotele trzygwiazdkowe oraz obiekty biznesowe, których działalność mocno ograniczyły rozwój pracy zdalnej i spadek liczby podróży służbowych. Duże znaczenie ma również lokalizacja – hotele górskie mogą liczyć na niemal całoroczny sezon, podczas gdy wiele obiektów nad morzem zarabia głównie przez kilka letnich tygodni.

Wysokie koszty nadal obciążają branżę HoReCa

Nawet poprawiająca się sytuacja hoteli nie oznacza końca problemów. Obiekty hotelowe są bardzo kapitałochłonne, dlatego wysokie stopy procentowe w ostatnich latach znacząco zwiększyły koszty obsługi kredytów.

Do tego dochodzą stale wysokie ceny energii oraz rosnące koszty pracy.
– „Dwa podstawowe czynniki kosztowe to energia i pracownicy” – przypomina prof. Rogowski.

Branża coraz częściej zmaga się również z niedoborem pracowników. Coraz mniej Polaków chce wykonywać ciężką fizyczną pracę w hotelarstwie, dlatego przedsiębiorcy coraz częściej zatrudniają pracowników z zagranicy, między innymi z Filipin.

Restauracje odczuwają zmianę zachowań klientów

Choć wynagrodzenia Polaków rosną, właściciele restauracji nie obserwują równie dynamicznego wzrostu liczby klientów.
Zdaniem profesora coraz większe znaczenie ma odpowiedzialność finansowa konsumentów. Po doświadczeniach pandemii, wysokiej inflacji i wojny wiele osób zaczęło budować finansową poduszkę bezpieczeństwa.

– „Coraz bardziej idziemy w kierunku oszczędzania” – zauważa ekspert.
Efektem jest ograniczanie wydatków na jedzenie poza domem. Wiele restauracji największy ruch notuje jedynie od czwartku do niedzieli, podczas gdy początek tygodnia pozostaje znacznie słabszy.

Średnia półka znika z rynku

Jednym z najciekawszych wniosków płynących z analizy rynku jest postępująca polaryzacja.
Z jednej strony dobrze radzą sobie lokale premium, wybierane przez zamożniejszych klientów i biznes. Z drugiej strony rośnie popularność barów mlecznych i tańszych lokali, które przyciągają osoby szukające dobrego stosunku jakości do ceny.

Najtrudniejszą sytuację mają restauracje ze średniej półki cenowej.
Podobny proces zachodzi również w hotelarstwie.
– „Bronią się te dwa skrajne segmenty. Nie ma przestrzeni na średnią półkę” – ocenia prof. Rogowski.

Catering korzysta z innego modelu biznesowego

Znacznie lepiej wygląda sytuacja firm cateringowych.
Ich przewagą są zdecydowanie niższe koszty stałe. Nie muszą utrzymywać atrakcyjnych lokali w drogich lokalizacjach, dzięki czemu mogą skoncentrować się na jakości produktów i efektywności produkcji.
Dodatkowym impulsem rozwoju pozostaje rosnąca popularność diet pudełkowych oraz cateringu dla firm i wydarzeń biznesowych, choć również ten segment pozostaje w dużej mierze sezonowy.

Geopolityka może ponownie podnieść ceny

Rozmowa nie ograniczała się wyłącznie do kondycji HoReCa. Profesor zwrócił uwagę, że sytuacja na światowych rynkach surowców może w najbliższych miesiącach ponownie wpłynąć na koszty prowadzenia działalności.

Rosnące ceny ropy oznaczają wyższe koszty transportu, energii oraz produkcji praktycznie wszystkich towarów.
Z badań BIG InfoMonitor wynika, że aż 30 proc. przedsiębiorców rozważa przeniesienie rosnących kosztów na klientów poprzez podwyżki cen. Według szacunków profesora mogłoby to zwiększyć inflację o około 0,5–0,75 punktu procentowego.

Przedsiębiorcy muszą nauczyć się funkcjonować w świecie niepewności

Zdaniem prof. Waldemara Rogowskiego największym wyzwaniem staje się dziś nie sama wysokość kosztów, lecz nieprzewidywalność otoczenia gospodarczego.

Niepewność związana z geopolityką, cenami energii, rozwojem sztucznej inteligencji czy przyszłością unijnych funduszy sprawia, że zarówno przedsiębiorcy, jak i konsumenci muszą nauczyć się podejmować decyzje w warunkach ciągłych zmian.
To właśnie ten wątek stanowi jedno z najważniejszych przesłań całej rozmowy. Wywiad pokazuje nie tylko aktualną kondycję branży HoReCa, ale także szerszy obraz wyzwań stojących przed polską gospodarką w najbliższych latach.