Kategorie

Odpowiedzialność cywilnoprawna w spółce akcyjnej

Emilia Panufnik
Odpowiedzialność wspólników / Fot. Fotolia
Członkowie zarządu spółki akcyjnej zobowiązani są do należytego wykonywania powierzonych im zadań z korzyścią dla spółki. Za podejmowane działania odpowiadają przed spółką.

Zgłoszenie fałszywych danych

Reklama

W świetle art. 479 Kodeksu spółek handlowych jeżeli członkowie zarządu umyślnie lub przez niedbalstwo podali fałszywe dane w oświadczeniu, o którym mowa w art. 320 § 1 pkt 3 i 4 lub w art. 441 § 2 pkt 5, odpowiadają wobec wierzycieli spółki solidarnie ze spółką przez 3 lata (termin zawity) od dnia zarejestrowania spółki lub zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego. Odpowiedzialność dotyczy zobowiązań powstałych od dnia zarejestrowania spółki lub od zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego.

Powyższa odpowiedzialność powstaje w razie podania fałszywych danych:
1) w oświadczeniu, że wymagane statutem wpłaty na akcje oraz wkłady niepieniężne zostały dokonane zgodnie z prawem (art. 320 § 1 pkt 3),
2) w oświadczeniu, że wniesienie wkładów niepieniężnych po zarejestrowaniu spółki jest zapewnione zgodnie z postanowieniami statutu przed upływem terminu określonego w art. 309 § 3 (art. 320 § 1 pkt 4), składanych wraz ze zgłoszeniem spółki do rejestru,
3) w oświadczeniu, że wkłady na akcje podwyższenia kapitału zakładowego zostały wniesione, a w przypadku gdy wniesienie wkładów ma nastąpić po zarejestrowaniu podwyższenia, że przejście tych wkładów na spółkę jest zapewnione w terminie określonym w uchwale o podwyższeniu kapitału.

Zgodnie z tym rozwiązaniem umyślne podanie fałszywych danych w niektórych oświadczeniach składanych sądowi rejestrowemu lub podanie ich poprzez niedbalstwo przez członków zarządu rozciąga ich odpowiedzialność na wszystkie zobowiązania spółki. Nie ma znaczenia czy opisana okoliczność miała wpływ na powstanie tych zobowiązań oraz czy wierzyciel poniósł szkodę. Wniesienie  brakujących wkładów po zarejestrowaniu również nie likwiduje odpowiedzialności członków zarządu.

Rygorystyczna odpowiedzialność powstaje niezależnie od tego czy wkłady w ogóle nie zostały wniesione czy nie zostały wniesione tylko w części.

Nie jest ważne, jaki stosunek prawny łączy członka zarządu ze spółką. Nie obowiązują przepisy Kodeksu pracy o odpowiedzialności pracowniczej.

Warto wspomnieć, że zdania dotyczące zastosowania powyższego przepisu do likwidatorów spółki oraz członków rady nadzorczej delegowanych do czasowego wykonywania czynności członka zarządu są podzielone.

Polecamy serwis: ABC spółek

Naruszenie zasad tworzenia spółki

Kto, biorąc udział w tworzeniu spółki, wbrew przepisom prawa z winy swojej wyrządził spółce szkodę, zobowiązany jest do jej naprawienia.

Reklama

Odpowiada w szczególności ten, kto:
1)  zamieścił lub współdziałał w zamieszczeniu w statucie, sprawozdaniach, opiniach, ogłoszeniach i zapisach fałszywych danych lub dane te w inny sposób rozpowszechniał bądź też pominął lub współdziałał w pominięciu w tych dokumentach danych istotnych dla powstania spółki, w szczególności dotyczących wkładów niepieniężnych, nabycia mienia oraz przyznania akcjonariuszom lub innym osobom wynagrodzenia lub szczególnych korzyści, albo
2)  współdziałał w czynnościach prowadzących do zarejestrowania spółki na podstawie dokumentu zawierającego fałszywe dane.

Dla powstania odpowiedzialności z art. 480 Kodeksu spółek handlowych niezbędne jest zawinione działanie niezgodne z przepisami prawa (działanie i zaniechanie) oraz powstanie szkody po stronie spółki (odpowiedzialność odszkodowawcza). Między działaniem i powstaniem szkody musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Odpowiedzialność ta rodzi obowiązek naprawnienia szkody ciążący na osobach biorących udział w tworzeniu spółki (przede wszystkim założyciele spółki oraz członkowie jej zarządu i rady nadzorczej).

Strona, która domaga się odszkodowania, powinna wykazać istnienie wszystkich przesłanek, w tym także związek przyczynowy pomiędzy szkodą a zawinionym zachowaniem biorącego udział w tworzeniu spółki polegającym na zachowaniu sprzecznym z prawem, przy czym zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynika szkoda (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 14 listopada 2001 r. II CKN 459/99).

Odpowiedzialność powstaje, gdy doszło do zarejestrowania spółki, jak i wtedy, gdy spółka nie została zarejestrowana.

Uzyskanie nadmiernych korzyści

Kto w związku z powstaniem spółki akcyjnej lub podwyższeniem jej kapitału zakładowego z winy swojej zapewnia sobie albo osobie trzeciej zapłatę nadmiernie wygórowaną ponad wartość zbywczą wkładów niepieniężnych albo nabywanego mienia lub też wynagrodzenie albo korzyści szczególne, niewspółmierne z oddanymi usługami, obowiązany jest do naprawienia szkody wyrządzonej spółce.

Powyższy przepis dotyczy wyłącznie spółki akcyjnej. To również odpowiedzialność odszkodowawcza oparta na zasadzie winy.

Na podstawie art. 481 Kodeksu spółek handlowych odpowiedzialność mogą ponosić:

1) członkowie zarządu,

2) założyciele,

3) akcjonariusze, wnoszący wkłady niepieniężne,

4) osoby zbywające spółce mienie,

4) osoby świadczące usługi spółce.

Zobacz także: Formularze KRS potrzebne do rejestracji spółki akcyjnej

Wina rewidenta

Kolejny przepis dotyczy członków rady nadzorczej i biegłych rewidentów. Odpowiedzialność w nim uregulowana ma charakter odpowiedzialności odszkodowawczej i opiera się za zasadzie winy (umyślna i nieumyślna).

Kto przy badaniu sprawozdania finansowego spółki z winy swojej dopuścił do wyrządzenia spółce szkody, obowiązany jest do jej naprawienia.

Ciężar dowodu ciąży na spółce.

Zawinione czyny członków władz

Członek zarządu, rady nadzorczej oraz likwidator powinien przy wykonywaniu swoich obowiązków dołożyć staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności. W stosunku do tych podmiotów został podwyższony miernik staranności.

Jeżeli członek zarządu, rady nadzorczej oraz likwidator wyrządzi działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem (wszystkie źródła prawa wskazane w art. 87 Konstytucji RP) lub postanowieniami statutu spółki szkodę, odpowiada wobec spółki, chyba że nie ponosi winy.

To odpowiedzialność odszkodowawcza oparta na zasadzie winy. Ciężar udowodnienia braku winy ciąży na członku zarządu, rady nadzorczej lub likwidatorze.

Rozpowszechnianie fałszywych danych

Kto współdziałał w wydaniu przez spółkę bezpośrednio lub za pośrednictwem osób trzecich akcji, obligacji lub innych tytułów uczestnictwa w zyskach albo podziale majątku, obowiązany jest do naprawienia wyrządzonej szkody, jeżeli zamieścił w ogłoszeniach lub zapisach fałszywe dane lub w inny sposób dane te rozpowszechniał albo, podając dane o stanie majątkowym spółki, zataił okoliczności, które powinny być ujawnione zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Jest to odpowiedzialność odszkodowawcza zarówno wobec spółki jak i osób trzecich, które poniosły szkodę. Mimo wątpliwości, należy uznać, że jest to także odpowiedzialność oparta na zasadzie winy.

Odpowiedzialność solidarna

Szkoda, o której mowa w wyżej opisanych przepisach może zostać wspólnie wyrządzona przez kilka osób. W takiej sytuacji odpowiadają one wobec spółki solidarnie.

Nie dotyczy to art. 479 Kodeksu spółek handlowych.

Powództwo akcjonariusza; ochrona pozwanego

Nie tylko spółka może wnieść powództwo o naprawienie szkody. Jeżeli spółka tego nie uczyni w terminie 1 roku od dnia ujawnienia czynu wyrządzającego szkodę (data ujawnienia a nie powstania szkody), każdy akcjonariusz lub osoba, której służy inny tytuł uczestnictwa w zyskach lub podziale majątku (powód działa w imieniu własnym, ale na rzecz spółki, której przypada zasądzone odszkodowanie), może wnieść pozew o naprawienie szkody wyrządzonej spółce.

Pozwany może przy pierwszej czynności procesowej zażądać złożenia kaucji na zabezpieczenie pokrycia szkody grożącej pozwanemu. Wysokość i rodzaj kaucji sąd określa według swojego uznania. W przypadku niezłożenia kaucji w wyznaczonym przez sąd terminie pozew zostaje odrzucony.

Na kaucji służy pozwanemu pierwszeństwo przed wszystkimi wierzycielami powoda.

Jeżeli powództwo okaże się nieuzasadnione, a powód, wnosząc je, działał w złej wierze lub dopuścił się rażącego niedbalstwa, obowiązany jest naprawić szkodę wyrządzoną pozwanemu.

Polecamy również: Zasady wykonywania prawa głosu w spółce akcyjnej - uprzywilejowanie, zawieszenie oraz ograniczenie prawa głosu

Nieskuteczność zwolnienia z odpowiedzialności

W przypadku wytoczenia powództwa na podstawie art. 486 § 1 Kodeksu spółek handlowych oraz w razie upadłości spółki, osoby obowiązane do naprawienia szkody nie mogą powoływać się na uchwałę walnego zgromadzenia udzielającą im absolutorium ani na dokonane przez spółkę zrzeczenie się roszczeń o odszkodowanie.

Przedawnienie

Roszczenie o naprawienie szkody przedawnia się z upływem:
- 3 lat od dnia, w którym spółka dowiedziała się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia;
- 5 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę (w każdym przypadku).

Właściwość sądu

Powództwo o odszkodowanie przeciwko członkom organów spółki oraz likwidatorom wytacza się według miejsca siedziby spółki. Jest to właściwość wyłączna, co oznacza, że nie może być zmieniona na podstawie umowy stron.

Odpowiedzialność na zasadach ogólnych

Powyżej opisane przepisy nie stoją na przeszkodzie prawom akcjonariuszy oraz innych osób do dochodzenia naprawienia szkody na zasadach ogólnych.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037)

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma

    Sąd Najwyższy wydał decyzję ws. kredytów frankowych

    Kredyty frankowe. Sąd Najwyższy uznał, że roszczenia banku i konsumenta są niezależne, nie ulegają automatycznie wzajemnej kompensacji. W opinii sądu bank może żądać zwrotu świadczenia od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna, co wyznacza bieg przedawnienia.

    Jaka jest stopa zwrotu z wynajmu mieszkań?

    Wynajem mieszkania. W ostatnich latach popyt na rynku mieszkaniowym istotnie napędzały osoby, które chciały zainwestować w wynajem. Stopy zwrotu z takiego zakupu były znacznie wyższe niż oprocentowanie lokat, a rosnące dynamicznie ceny mieszkań zachęcały do inwestycji.

    Złoto nadal jednym z najbardziej popularnych celów inwestycyjnych

    Zainteresowanie złotem na światowych rynkach jest obecnie ogromne. Samoloty ze złotymi sztabkami latają rzadziej, ale konwoje z cennym ładunkiem mkną autostradami – tak złoto jest transportowane m.in. do Polski. Kruszec stał się popularną alternatywą do inwestowania, także nad Wisłą.

    Od 15 maja bez maseczek na ulicy

    Rząd od 15 maja znosi obowiązek noszenia maseczek na otwartym powietrzu, pod warunkiem że utrzymamy dystans 1,5 metra od innej osoby. Co jeszcze się zmieni w tym zakresie?

    Ponownie otwarte kluby fitness, siłownie i baseny

    Od 29 maja do 5 czerwca przywrócona ma być działalność klubów fitness i siłowni, a także basenów - wynika z opublikowanego rozporządzenia Rady Ministrów.

    Resort sprawiedliwości planuje nowelizację art. 388 k.c. Co to oznacza dla sprzedawców?

    Będą zmiany w przepisach. Prawnicy przerażeni proponowanymi zmianami do art. 388 k.c. Zmiana ma zwiększyć ochronę obywateli przed nieuczciwymi i nieetycznymi praktykami sprzedawców.

    Czy fintech to przyszłość bankowości?

    Mówi się, że spółki fintechowe to przyszłość tradycyjnej bankowości, a niektórzy analitycy ryzykują stwierdzenie, iż biznesy łączące świat finansów z nowymi technologiami to przyszłość, która już nadeszła. Taki wariant potwierdzają nastroje na rynkach światowych, a także w strukturach największych funduszy inwestycyjnych globu. Beneficjentem tego typu zmian będzie przede wszystkim sam klient.

    Drewniane konstrukcje szkieletowe coraz popularniejsze

    Drewniane konstrukcje szkieletowe to coraz popularniejsze rozwiązanie wśród polskich inwestorów. Eksperci nie mają wątpliwości, że drewno na dobre wróciło do łask.

    Wyrok SN ws. kredytów frankowych a sektor bankowy

    Umowy kredytu frankowego. Zdaniem Związku Banków Polskich niekorzystne dla banków rozstrzygnięcia SN ws. kredytów frankowych oznaczałyby upadek części sektora bankowego. Banki nie byłyby w stanie finansować bieżących potrzeb gospodarki.

    Jak ustawić bezpieczne hasło na komputerze firmowym?

    Bezpieczne hasło i ochrona danych to podstawa każdej firmy. Tymczasem oszuści wykorzystują zaawansowane narzędzia IT do masowego łamania haseł dostępów do usług internetowych i w ten sposób pozyskują ogromne wolumeny danych do dokonywania przestępstw.

    MRiRW: blisko 2,2 mld euro z KPO na sektor rolno-spożywczy

    Sektor rolno-spożywczy ma w Krajowym Planie Odbudowy wyodrębnioną pulę na rozwój i wzmocnienie odporności na kryzysy. Jakie inwestycje będą jeszcze wspierane z KPO?

    Codzienie tracimy około 600 milionów zł z polskiego PKB

    Trzecia fala pandemii łagodniejsza dla gospodarki, ale niektóre sektory wciąż dużo tracą. Kto traci, a kto zyskuje na pandemii?

    Pakiet akcyzowy - zmiany dla firm

    Nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym weszła w życie. Szereg zmian już obowiązuje m.in. uzyskiwanie lub cofanie zezwoleń akcyzowych. Co jeszcze się zmieniło?

    Jak powinna wyglądać umowa na dostawy produktów rolniczych?

    Umowa dla rolnika: jak powinny być uregulowane kwestie ceny, terminów płatności, siły wyższej, kontroli jakości czy wypowiedzenia kontraktu?

    Dziedziczenie jednoosobowej działalności gospodarczej – co dalej po śmierci przedsiębiorcy

    Prawnik wyjaśnia, co dzieje się po śmierci przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, wpisanej do CEIDG

    Hotele znów otwarte. Te miejskie na razie są omijane są przez gości

    Od 8 maja hotele znów mogą przyjmować gości. Jednak w przeciwieństwie do hoteli resortowych w tych miejskich nie widać bardzo dużego zainteresowania.

    Ceny mieszkań wzrosły od 7 do 13 proc.

    Ceny mieszkań. W ciągu roku ceny transakcyjne mieszkań na rynku wtórnym wzrosły od 7 do 13 proc., najwyższe wzrosty odnotowano w Gdańsku, Łodzi i Wrocławiu, najniższe w Warszawie - wynika z Barometru Metrohouse i Gold Finance. W dalszym ciągu duży jest udział zakupów w celach inwestycyjnych.

    Instalacja fotowoltaiczna - co warto wiedzieć?

    Fotowoltaika. Jak dobrać moc instalacji fotowoltaicznej? Gdzie montować panele? Jak sprawdza się instalacja w zależności od pogody? Jakie formalności trzeba spełnić, z jakimi kosztami się liczyć?

    Jak uzyskać wyrok w sprawach budowlanych w mniej niż dwa miesiące?

    Brak płatności nawet jednej faktury może zagrozić wypłacalności wykonawcy. W poszukiwaniu wyjścia z tej pułapki, coraz więcej firm budowlanych zwraca się w kierunku e-arbitrażu.

    Ponad 20% przedsiębiorców z branży beauty zapowiada zwolnienia

    Firmy z branży beauty zamierzają zwolnić część swoich pracowników. Planowane redukcje najczęściej mają obejmować ponad 60% kadr. Branża przeżywa stagnację i zapowiada falę upadłości.

    Pieniądze z KPO na termomodernizację budynków na wsi

    Termomodernizacja budynków na wsi. Z budżetu Krajowego Planu Odbudowy (KPO) będą wspierane inwestycje mieszkańców wsi m.in. w zakresie termomodernizacji budynków mieszkalnych, modernizację infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, termomodernizację budynków szkół, bibliotek i domów kultury.

    Jak założyć wyząbkowane opony? Czy się da?

    Jak założyć wyząbkowane opony? To o tyle zasadnicze pytanie, że ząbkowanie oznacza uszkodzenie bieżnika w ogumieniu.

    Dotacje dla firm w maju - lista konkursów

    Dotacje z Funduszy Europejskich czekają na przedsiębiorców. Przedstawiamy listę majowych konkursów i dotacji.

    Tarcza branżowa - zasady wsparcia, nowe kody PKD

    Tarcza branżowa to wsparcie dla firm poszkodowanych przez pandemię COVID-19. Od kiedy i na jakie wsparcie mogą liczyć przedsiębiorcy po zmianach?

    Jak rozwód Gatesów wpłynie na rynek start-upów?

    Rozwód Gatesów. Rozwody najbogatszych obywateli USA to nierzadko wyjątkowo bolesny cios wymierzony m.in. w majątek osobisty oraz portfele inwestycyjne. Czy jest się czego obawiać?