Poręczenie a przedawnienie roszczeń

Kiedy poręczyciel spełnił świadczenie

Na wstępie należy zauważyć, że dłużnik główny i poręczyciel nie są dłużnikami solidarnymi. Kodeks cywilny w art. 881 kc stanowi, iż poręczyciel (w braku innych ustaleń pomiędzy stronami) odpowiada JAK współdłużnik solidarny, co oznacza że ustawodawca nie uznał ich za wprost dłużników solidarnych. Ma to istotne znaczenie, w związku z tym, że poręczyciel odpowiada za dług cudzy- a nie własny, co ma przełożenie również na kwestię dochodzenia roszczeń w sytuacji spełnienia świadczenia przez poręczyciela.

Otóż nie można uznać, że poręczyciel ma regres w stosunku do dłużnika głównego (jak współdłużnik solidarny- art. 376 kc), ale ze wstąpieniem w miejsce wierzyciela (art. 518 kc). Niesie to za sobą istotne ryzyko w zakresie przedawnienia roszczenia. Otóż poręczyciel, musi zmieścić się w terminie przedawnienia jaki przysługiwał wierzycielowi- samo wstąpienie w jego miejsce nie przerywa bowiem biegu przedawnienia. Należy o tym pamiętać w szczególności w roszczeniach związanych z działalnością gospodarczą w których terminy przedawnień są relatywnie krótkie (2 do 3 lat).

Zobacz: Co powinien zawierać wniosek o zabezpieczenie dowodu?

Powództwo przeciwko poręczycielowi nie przerywa biegu przedawnienia w stosunku do dłużnika

Innym interesującym aspektem związanym z przedawnieniem roszczeń w stosunku do poręczyciela, jest fakt, iż czynność sądowa podjęta przeciwko poręczycielowi nie ma wpływu na zobowiązanie dłużnika. Z uwagi na fakt akcesoryjności zobowiązania poręczyciela ma to istotny wpływ na jego sytuację procesową.
Można bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której pozwanie dłużnika (obok poręczyciela) jest niezasadne np.

Jeśli dłużnik zmarł, nie pozostawiając majątku, rodzina zapewne albo spadek odrzuci, albo przyjmie z dobrodziejstwem inwentarza, tym samym uniemożliwiając wierzycielom spadkodawcy dochodzenie ich roszczeń.

Poręczyciel w takiej sytuacji, nie może powołać się na ograniczenia odpowiedzialności przysługujące spadkobiercom dłużnika w oparciu o przepisy prawa spadkowego (art. 883§3 kc). Wierzycielowi pozostaje więc skierowanie roszczenia do poręczyciela. Jednak jak to było wspomniane, powództwo przeciwko poręczycielowi nie wpływa na bieg przedawnienia roszczenia podstawowego. Z uwagi na akcesoryjność roszczenia (czyli uzależnienie bytu poręczenia o zobowiązania zabezpieczanego)- może to doprowadzić do tego, że poręczycielowi przysługiwał będzie zarzut przedawnienia. Zgodnie z art. 883§1 kc poręczyciel może podnieść przeciwko wierzycielowi wszelkie zarzuty, które przysługują dłużnikowi. Ustawa nie wyłącza tu zarzutu przedawnienia.

Zobacz: Zabezpieczenie dowodu

Jeśli więc nawet w trakcie postępowania (przed jego prawomocnym zakończeniem) –upłynie okres przedawnienia zobowiązania głównego- poręczyciel może podnieść skutecznie odpowiedni zarzut (zakładając, że w stosunkach pomiędzy poręczycielem a wierzycielem nie doszło np. do odnowienia zobowiązania).
Z uwagi bowiem na to, że odpowiedzialność poręczyciela jest każdorazowo kształtowana przez zobowiązanie podstawowe- roszczenie przeciwko niemu ulegnie przedawnieniu wraz z przedawnieniem zobowiązania głównego.