REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Porada Infor.pl

Inspiracje i pomysły w reklamie czyli jak reklamować w zgodzie z prawem

Monika Brzozowska
Monika Brzozowska
Adwokat, dziennikarz, politolog, doradca i trener. Ekspert z zakresu prawa własności przemysłowej, prawa reklamy, znawca problematyki z zakresu prawa prasowego, prawa mediów, prawa autorskiego.
Reklama zgodna z prawem.
Reklama zgodna z prawem.

REKLAMA

REKLAMA

Nieodzownym warunkiem sprzedaży produktów czy usług są dziś zarówno reklama jak i promocja czy wszelkiego rodzaju działania marketingowe.

Przedsiębiorcy poszukując nowych form promocji często zleca wyspecjalizowane Agencji stworzenie utworów reklamowych ( takich jak np. plakaty, bilbordy, ulotki) lub wręcz przeprowadzenie czy wykreowanie całych kampanii reklamowych bądź informacyjnych. Niezwykle ważne jest by zarówno owi przedsiębiorcy jak również Agencje reklamowe i ich pracownicy mieli choćby podstawowa wiedzę z zakresu prawa autorskiego przy opracowaniu takich zleceń.

REKLAMA

Przede wszystkim wiedzieć trzeba, że prawo autorskie (ustawa z 1994 r.) chroni utwór tj. każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

Zobacz: Kopiowanie artykułów z sieci

REKLAMA

Ponieważ kryteria zastosowane w ustawie są nieostre na tym tle często może dochodzić do powstania wątpliwości lub wręcz sporów sądowych. Dość powiedzieć, że tej pory za utwory uznano m.in. instrukcje BHP (!), kalendarze, książki kucharskie, informatory (np. o porcie morskim), instrukcje kompozycje kwiatowe (ikebany), autorskie programy nauczania, ekspertyzy ekonomiczne czy nagrobki.

Co więcej, ostatnimi czasy wśród orzeczeń sądowych dominuje podejście iż wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść twórcy. W pracy Agencji reklamowej tych wątpliwości nie brakuje.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przede wszystkim jak chronić pomysł na reklamę…

Prawo autorskie stanowi, że procedury, idee (koncepcje, teorie), patenty nie korzystają z ochrony prawnoautorskiej.
Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 21 prawa autorskiego ochroną objęty może być wyłącznie sposób wyrażenia; nie są objęte ochroną odkrycia, idee, procedury, metody i zasady działania oraz koncepcje matematyczne. Oznacza to iż „czyste idee” nie będą chronione.

Do tej pory uznawano, że pomysł (w tym pomysł na reklamę) nie jest chroniony – co wynika wprost z ustawy. Trzeba jednak zaznaczyć, że w przypadku reklamy pomysł czy koncepcja ma zasadnicze i kluczowe znaczenie, posiada również wartość gospodarczą.

Zobacz: Jakie są zasady ochrony własności intelektualnej na portalach społecznościowych?

REKLAMA

W tym miejscu warto podkreślić niezwykle istotny fakt. Pomysł/idea w rozumieniu prawnym często odbiega od pomysłu w potocznym rozumieniu. Tam gdzie bowiem nastąpi konkretyzacja pomysłu tj. przedstawienie pewnych twórczych, oryginalnych zagadnień, uszczegółowienie scenariusza kampanii reklamowej, wizualizacja reklamy czy też wstępna prezentacja kampanii nie będziemy już mieć do czynienia z pomysłem (choć nadal wydaje się nam, iż opracowaliśmy „pomysł na kampanię reklamową”) ale z utworem. Dla rozróżnienia pomysłem może być np. zrobienie dywanu kwiatowego na głównym placu miasta, ale utworem będzie to co jest na tym swoistym „obrazie” przedstawione.

Gdzie zatem kończy się pomysł a zaczyna utwór – tutaj niestety zawsze najtrudniej jest odpowiedzieć. Złożoność tej problematyki dostrzega orzecznictwo. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia z dnia 9 maja 2006 r., uznał, że pomysł na produkt ubezpieczeniowy może być utworem, a za jego wykorzystywanie autorowi należy się wynagrodzenie.
Za utwór uznawano również opis pomysłu teleturnieju telewizyjnego, a według sądu niemieckiego również widok opakowanego Reichstagu przez słynnego artystę J. Christo może korzystać z ochrony prawnoautorskiej...


Pomysł a inspiracja w reklamie…

Od pomysłu należy odróżnić inspirację. Problemem, z którym coraz częściej mierzy się orzecznictwo jest problematyka inspiracji lub też naśladownictwa.

Prawo autorskie przewiduje, że utwór inspirowany to po pierwsze utwór samoistny, po drugie taki, który powstał z podbudowy, podniety dostarczonej przez inny utwór. Tu zaczyna się już dość cienka granica między inspiracją a opracowaniem czy wręcz naśladownictwem/plagiatem. Według prawa autorskiego opracowaniem jest w szczególności tłumaczenie przeróbka czy adaptacja. I o ile przy inspiracji nie jest potrzebna autorowi żadna zgoda (w tym zgoda autora dzieła, z którego czerpiemy „natchnienie”) o tyle taka zgoda jest wymagana przy rozpowszechnianiu opracowania.

Ile procent można przejąć z dzieła pierwotnego by można było mówić jeszcze o inspiracji? Trudno precyzyjnie określić liczbę – w zasadzie będzie to rozstrzygane de casu ad casum (od przypadku do przypadku). W jednym z wyroków sąd uznał np., iż przejęcie 90 % z innego dzieła trudno nazwać inspiracją.

Dla lepszego zrozumienia problematyki inspiracji posłużę się przykładem filmu/powieści „Córka D’Artagnane’a” (pomijając oczywiście kwestie związane upływem czasu dla ochrony prawnoautorskiej, kwestie związane z innym nośnikiem itp) . Jest to opowieść o przygodach córki jednego z trzech/czterech muszkieterów. I choć autor filmu przejął nazwisko znane z powieści A. Dumas, całość utrzymł w podobnym klimacie i siłą rzeczy w tej samej epoce to jednak przeciętny widz obiera ten film jako coś zupełnie nowego, oryginalnego i twórczego i niezależnego od powieści „Trzej muszkieterowie”. Dlatego też utwór stanowiący wynik czy też efekt zainspirowania się przez twórcę powstałym wcześniej dziełem w reklamie jest dopuszczalna (przy oczywiście pełnej świadomości, że nie może ona prowadzić do naśladownictwa).

Cytat w reklamie …

W reklamach często dochodzi do użycia cytatów. Prawo cytatu stanowi, iż można przytaczać w utworach stanowiących samodzielną całość urywki rozpowszechnionych utworów lub drobne utwory w całości w zakresie uzasadnionym wyjaśnieniem, analizą krytyczną, nauczeniem lub prawami gatunku twórczości (art. 29 prawa autorskiego).

W doktrynie oraz orzecznictwie istnieje zgoda iż cytowanie w reklamie można „usprawiedliwić” prawami gatunku twórczości – stąd przyjmuje się, że można cytować również w reklamie. Pamiętać jednak należy o następujących warunkach.

Zobacz: Czy wiesz, że polecając filmiki znajomym na Facebooku łamiesz prawo!

Po pierwsze cytat winien być rozpoznawalny stąd - jak stanowi prawo autorskie - należy wymienić twórcę i źródło (i to bez względu na to czy chodzi o cytat powszechnie rozpoznawalny czy też nie). Jest to warunek sine qua non skorzystania z dozwolonego użytku publicznego tj. prawa cytatu.

Po drugie cytat ma pełnić podrzędną rolę w stosunku do całości tj. musi pozostawać w takiej proporcji w stosunku do całej reklamy by każdy odbiorca nie miał wątpliwości iż powstało dzieło całkiem nowe, własne i samoistne.

Po trzecie wreszcie skorzystanie z prawa cytatu nie może naruszać normalnego korzystania z utworu ani godzić w słuszne interesy twórcy (tak art. 35 prawa autorskiego).

    

Autorka artykułu jest prawnikiem, specjalistą w zakresie prawa prasowego, autorskiego oraz własności przemysłowej - kancelaria@mbrzozowska.pl

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wakacje składkowe dla małych przedsiębiorców. Nowa wersja projektu ustawy z rocznym limitem wydatków

    Ministerstwo Rozwoju i Technologii opublikowało nową wersję projektu ustawy o tzw. wakacjach składkowych. Obniżono w nim szacunek kosztu rozwiązania dla finansów publicznych w 10 lat do 20,4 mld zł z niemal 25 mld zł.

    Model pracy w firmie: work-life balance czy work-life integration? Pracować by żyć, czy żyć, by pracować?

    Zacierają się granice między życiem prywatnym i zawodowym. Jednak dla większości pracowników życie osobiste jest ważniejsze niż zawodowe. Pracodawcy powinni wsłuchiwać się w potrzeby i oczekiwania swoich pracowników i w zależności od tego wybierać model pracy w firmie.

    Jak handel wykorzystuje nowe technologie

    Technologia to nieodłączna część funkcjonowania nowoczesnej dystrybucji towarów. Pracownicy sektora sprzedaży nie wyobrażają sobie bez niej pracy. Tak wynika z raportu Slack przygotowanego na bazie ankiety wśród dyrektorów i menadżerów z sektora handlowego. 

    Komisja Europejska wydała wstępną pozytywną ocenę pierwszego wniosku z Krajowego Planu Odbudowy

    Mamy dobrą wiadomość: jest formalna zgoda KE ws. akceptacji pierwszego wniosku z Krajowego Planu Odbudowy, jak też warunku związanego z Kartą Praw Podstawowych UE - poinformowała w czwartek minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.

    REKLAMA

    Ukrainie trzeba pomagać, ale import produktów rolnych do Unii Europejskiej nie może mieć takiej formy jak obecnie

    Po wybuchu wojny doszło do załamania wymiany handlowej Ukrainy. Obecnie głównym kierunkiem ukraińskiej sprzedaży zagranicznej jest Unia Europejska. Otwarcie UE na ukraiński import produktów rolnych nie może mieć takiej formy jak obecnie. Rolnicy polscy i z innych krajów unijnych nie wytrzymają konkurencji.

    Firma źle zarządzająca ryzykiem może pożegnać się z ubezpieczeniem?

    Jedynie 44 proc. firm w Polsce ma sformalizowaną politykę zarządzania ryzykiem. Podejście do zarządzania ryzykiem w biznesie wciąż wymaga jeszcze dużo pracy. Co firmy ubezpieczają najczęściej? 

    Ponad 20 mln zł z tytułu niezapłaconych podatków. Rozbita została zorganizowana grupa przestępcza zajmująca się przestępczością akcyzową

    Zorganizowana grupa przestępcza zajmująca się przestępczością akcyzową została rozbita. Śledczy szacują straty Skarbu Państwa na ponad 20 mln zł.

    Co to jest działalność badawczo-rozwojowa? W teorii i praktyce

    Działalność badawczo-rozwojową definiuje m.in. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. oraz Podręcznik Frascati. Zgodnie z definicją działalność badawczo-rozwojowa to twórcza praca podejmowana w sposób celowy i systematyczny, mająca na celu zwiększenie zasobów wiedzy oraz tworzenie nowych zastosowań dla istniejącej wiedzy. Działalność B+R zawsze ukierunkowana jest na nowe odkrycia, oparte na oryginalnych koncepcjach lub hipotezach. Nie ma pewności co do ostatecznego wyniku, ale jest ona planowana i budżetowana, a jej celem jest osiągnięcie wyników, które mogłyby być swobodnie przenoszone lub sprzedawane na rynku. Co to oznacza w praktyce? 

    REKLAMA

    Każdy projekt finansowany z UE musi uwzględniać zasady horyzontalne. O jakie zasady chodzi?

    Polityka horyzontalna Unii Europejskiej, która powinna być uwzględniona w każdym projekcie dofinansowanym z Funduszy Europejskich, to równe szanse i niedyskryminacja, równość kobiet i mężczyzn, zrównoważony rozwój oraz zasada „nie czyń poważnych szkód”. Ponadto, beneficjenci są zobligowani do przestrzegania Karty Praw Podstawowych UE oraz spełnienia horyzontalnego warunku podstawowego w zakresie wdrażania postanowień Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych.

    Polskie bizneswoman systematycznie przejmują kierowanie firmami z branży hotelarskiej i gastronomicznej

    Już prawie co czwarta firma działająca w branży HoReCa – hotele, restauracje, catering, ma szefową a nie szefa. W firmach mających jednego właściciela ten odsetek jest nawet wyższy i wynosi 48 procent. Biznesy zarządzane przez kobiety z tej branży należą do prowadzonych najlepiej.

    REKLAMA