Kategorie

Stres w pracy - plusy i minusy

Małgorzata Marzec
Małgorzata Marzec
Aplikantka radcowska
stres w pracy, męcząca praca
stres w pracy, męcząca praca
Czy wiesz, czym jest stres w pracy? Jakie objawy i choroby powoduje stres? Odpowiedź na te i inne pytania znajdziesz w dzisiejszym artykule.

Stres to nieodłączny towarzysz naszej codzienności - nie da się go ani uniknąć, ani uciec od skutków jego oddziaływania. Dotyka on w równym stopniu każdego: począwszy od pracodawcy, menedżera, poprzez specjalistę, aż do szeregowego pracownika. Nie skłamię, jeśli powiem, że nie ma na świecie takiego stanowiska, którego wymagania nie postawiłyby przed zatrudnionym na nim pracownikiem jakiejś trudnej sytuacji.

POJĘCIE STRESU

Reklama

Stres to (oprócz kryzysu) chyba jedno z najbardziej popularnych haseł współczesnych czasów. Kontroluje on reakcje naszego ciała, wpływa na wydajność pracy, efektywność działania, inspiruje do życia, a nawet przyczynia się do nagłej śmierci. Istnieje wiele definicji stresu, które odzwierciedlają różne orientacje metodologiczne badaczy: jedni koncentrują się na fizjologicznej reakcji organizmu, inni na bodźcach wywołujących określone reakcje, jeszcze inni natomiast badają relacje między bodźcem, reakcją a interakcją. Jeśli kogoś interesuje zagłębienie się w temat zachęcam do lektury literatury specjalistycznej.

W skrócie: stres to stan ogólnej mobilizacji sił organizmu jako odpowiedzi na silny bodziec fizyczny lub psychiczny (tzw. stresor). Według R.S. Lazarus’a „Stres to rodzaj relacji między wymaganiami otoczenia a możliwościami osoby do sprostania im bez nadmiernych kosztów”.

STRES W PRACY

R. Kalimo stres w pracy zdefiniował jako stan napięcia psychicznego - wywołany rozbieżnością między wymaganiami otoczenia a możliwościami człowieka - tego rodzaju, że subiektywnie spostrzega on tę rozbieżność jako zagrożenie swego zdrowia, życia lub integralności „ja”. Wg niego człowiek jest w stanie dokonać samodzielnej oceny tego, czy określone wydarzenie lub inny bodziec stanowi dla niego zagrożenie czy też nie (dzieje się tak za sprawą posiadanego przez nas doświadczenia związanego z podobnymi sytuacjami, naszego systemu wiedzy i postrzegania oraz osobistych możliwości tj. siła fizyczna, umiejętność rozwiązywania problemów, a także czynniki zewnętrzne, w tym przede wszystkim wsparcie społeczne). W związku z powyższym to my sami decydujemy (przeważnie odbywa się to na gruncie podświadomości) o tym, co jest dla nas stresujące i destrukcyjne a co może oddziaływać na nas motywująco.

Zobacz: Czy pracownik może przełożyć urlop na inny termin?

Według koncepcji Roberta Karaska i Toresa Theorella natomiast w procesie powstawania stresu zawodowego decydujące znaczenie mają następujące czynniki: poziom wymagań, zdolność sprostania tym wymaganiom, oraz wsparcie społeczne lub jego brak. Model ten zakłada, że największe obciążenie stresem zawodowym występuje wówczas, kiedy pracownik w warunkach niskiej kontroli nad pracą musi sprostać dużym oczekiwaniom, nie mając przy tym zapewnionej odpowiedniej pomocy ze strony przełożonych czy organizacji.

STRES? TAK, POPROSZĘ!

Reklama

Wbrew temu, co w pierwszej chwili przychodzi nam na myśl, stres jest potrzebny, gdyż stawia organizm w gotowości do działania, wyostrza zmysły, rozjaśnia umysł. Można by rzec, że jest bodaj najlepszym motywatorem, który najszybciej skłania człowieka do aktywności czy podjęcia ważnych decyzji, często przynosi nowe rozwiązania i ciekawe pomysły. Stres do pewnego poziomu wpływa na nas korzystnie. Ba! Powiem więcej, jest on niezbędny do funkcjonowania. Mobilizuje i utrzymuje nas w ryzach.

W psychologii wyróżnia się dystres (stres negatywny, destrukcyjny) oraz eustres (stres pozytywny). W pewnych okolicznościach odpowiednio dozowany stres mobilizuje nas do działania (np. gdy przejmując się egzaminem, z wcześniej niż na ostatnią chwilę bierzemy się do nauki).  Warto też zapamiętać, że nie tylko negatywne, ale również i pozytywne wrażenia bywają dla nas stresujące (np. ślub, urodzenie dziecka, pełna wyzwań praca).

Paweł w swojej pracy nieustannie styka się z klientami – przeprowadza z nimi rozmowy, prowadzi dla nich prezentacje. Lubi to napięcie, jakie odczuwa tuż przed i w trakcie prelekcji – nakręca go ono do działania i rozsupłuje zwoje mózgowe, dzięki czemu jego wypowiedzi są merytoryczne, błyskotliwe i okraszone lekką dawką humoru (nie ukrywa, że lubi brylować w otoczeniu). Paweł nie jest jednak ideałem, to skryto-leniwiec i sam przyznaje, że gdyby nie odgórnie narzucone terminy, ciężko byłoby mu zabrać się do pracy nad przygotowaniem kolejnego projektu i prezentacji. Najlepsze pomysły i najwięcej pracy wykonuje pod presją zbliżającego się wielkimi krokami deadline’u.

Asia lubi wyzwania i doskonale sprawdza się w sytuacjach krytycznych. Oprócz tego wiele energii daje jej tzw. „poczucie misji” – czyli praca z wieloma tematami jednocześnie, presja czasu, mnogość obowiązków i odpowiedzialność oraz fakt, że aby wykonać pracę należycie musi trzymać rękę na pulsie i zdobywać nową wiedzę. Im więcej obowiązków, im bardziej skomplikowane i odpowiedzialne funkcje, tym większa mobilizacja i pomysłowość w rozwiązywaniu sytuacji kryzysowych. Asia (podobnie jak Paweł) również lubi to napięcie związane ze stresem. Asia uważa, że bez niego zgnuśniałaby, jeśli zatem zabraknie jej tych wzmocnień w pracy, z całą pewnością poszuka sobie innej będącej dla niej wyzwaniem.

Zobacz: Czy pracodawca może odmówić urlopu na żądanie?

OBJAWY STRESU W PRACY

Najczęściej występującymi objawami stresu w pracy są:

  • myślenie o pracy w domu i ogólne napięcie utrzymujące się po opuszczeniu miejsca pracy, a w skrajnym przypadku ogólne niezadowolenie z życia
  • szukanie okazji, aby „urwać się” z pracy i przebywać w niej możliwie najmniej (urlop na żądanie, częste zwolnienia lekarskie, etc.)
  • spostrzeganie własnego statusu jako niskiego (choć w rzeczywistości może być zupełnie inaczej)
  • zdenerwowanie, zniecierpliwienie, frustracja, niepokój
  • problemy ze snem, bezsenność lub sen bardzo płytki, który nie daje wypoczynku trudności w dostrzeganiu i nazywaniu własnych problemów
  • trudności w koncentracji
  • męczliwość, poczucie braku siły i ochoty do jakiegokolwiek wysiłku fizycznego
  • utrata zainteresowania wykonywanymi czynnościami, nierozmowność, mniejsze zainteresowanie sprawami innych osób w pracy
  • natarczywe i chroniczne bóle głowy, bóle mięśni, bóle brzucha
  • spadek popędu seksualnego lub przeciwnie: wzmożone pragnienie rozładowania skumulowanego napięcia poprzez seks
  • ucieczka w używki (alkohol, narkotyki, leki) - ludzie tacy bardzo często zamykają się w sobie, tak, że nikt nawet nie przypuszcza, w jakim znajdują się stanie psychicznym
  • stany depresyjne lub ogólne poczucie wyczerpania
  • wypalenie zawodowe
  • myśli suicydalne.

Uwaga: Każdy z nas inaczej reaguje na napięcie tak samo rodzaj i wielkość stresu, z którym bez większych problemów możemy sobie dać radę są dla każdego inne. Niestety każdy z nas, bez wyjątku, posiada tzw. punkt krytyczny, po którego przekroczeniu stres wywołać może nawet chorobę. Schemat jest banalny: narastająca przez dłuższy czas presja prowadzi do kumulowania się napięć a następnie w pewnym momencie dochodzi do kryzysu. 

Pewnym pocieszeniem niech będzie, że większość z nas posiada umiejętność rozpoznania oznak zbliżającego się kryzysu i przeciwdziałania mu w odpowiednim momencie. Jeszcze inni poznali i praktykują techniki rozładowywania stresu na bieżąco.

JAKIE OBJAWY I CHOROBY POWODUJE STRES?

Najczęściej będą to:

  • choroby serca (choroba niedokrwienna, zawał, zaburzenia rytmu serca)
  • nadciśnienie tętnicze
  • choroba wrzodową żołądka i dwunastnicy
  • zwiększona zachorowalność na choroby zakaźne przez obniżenie odporności organizmu
  • zaburzenia miesiączkowania u kobiet i zaburzenia potencji u mężczyzn
  • nerwice, bezsenność
  • załamanie nerwowe i/lub depresja

Zobacz: Jak ustalić wymiar czasu pracy w 2013 roku?

Na szczególną uwagę zasługuje owo ostatnie, czyli załamanie nerwowe i/lub depresja, które – być może nie każdy sobie z tego zdaje sprawę - mogą być przyczyną wielu chorób (zwykłych infekcji wirusowych, angin, zawału serca a nawet śmierci). Nie można ich więc bagatelizować, zwłaszcza, iż dodatkowo wiążą się one również z problemami natury psychicznej (apatia, poczucie beznadziei, rozkojarzenie, napady płaczu, krzyku, wybuchy agresji, próby samookaleczeń, a nawet samobójstwo). Jeśli zaobserwujesz u siebie wymykające się spod kontroli reakcje oraz niespotykane wcześniej zachowania może to świadczyć o załamaniu nerwowym – warto wówczas udać się po wsparcie do specjalisty.

Stresowe sytuacje w pracy mogą powodować problemy z oczami. Naukowcy (dr Francesco Mocci i jego koledzy z Uniwersytetu w Sassari we Włoszech) przeprowadzili ankietę, w której wzięło udział 212 pracowników banku. Wszyscy badani odpowiadali na pytania dotyczące nasilenia stresu, jaki przeżywali w pracy, kontaktów z współpracownikami oraz ich samooceny. Analiza ankiet oraz wyników badań okulistycznych wykazała, że dolegliwości (m.in. problemy okulistyczne w postaci okresowo występujących plamek przed oczami, łzawienia, podwójnego widzenia, swędzenia i bólów oczu) znacznie częściej dotyczyły osób pracujących w stresie. Jedynie u 4% badanych problemy zdrowotne spowodowane były dymem papierosowym i nieprawidłowym oświetleniem.

PODSUMOWANIE

Prawda jest taka, że każdy z nas jest inny i w związku z tym poszukujemy pracy, zgodnej z naszą naturą, naszymi predyspozycjami i naszą indywidualną tolerancją na stres. Jedni tolerują stres bardziej, inni mniej. Tak czy inaczej, jeśli już dotrzemy do granic swojej odporności, nadwyżki stresu odczujemy na własnej skórze (odbije się to na naszym samopoczuciu, koncentracji, kontaktach z innymi i efektywności w pracy). To jak z alkoholem czy zażywaniem słonecznych kąpieli – jeśli przeholujesz, to odchorujesz.

Pamiętaj: obserwuj siebie, swoje reakcje na bodźce i zastanów się, gdzie znajdują się Twoje granice odporności na stres. Nie ignoruj jego skutków, nie czekaj pasywnie aż minie. Niestety efekty długotrwałego funkcjonowania w stresie mogą być katastrofalne. Zaczyna się z pozoru niewinnie: lekkie rozdrażnienie, obniżone samopoczucie, bóle głowy, trochę mniej energii, kłopoty ze snem – któż z nas tego nie przeżywał. Owszem, z tym, że jeśli nie będziesz potrafił nad tym zapanować skończyć się może na depresji, zaburzeniach odżywiania, a nawet poważniejszymi chorobami (np. zawałem).

Stare porzekadło mówi: lepiej zapobiegać, niż leczyć. Miej to na uwadze.

Zobacz serwis: Zarządzanie

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    4 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Check engine: czy można jeździć?

    Check engine: czy można jeździć? Czasami tak, a czasami nie. To wszystko zależy od tego czy pojawieniu się kontrolki towarzyszą dodatkowe objawy.

    Polski Ład. Zmiany w uldze mieszkaniowej

    Ulga mieszkaniowa. Polski Ład zakłada modyfikację przepisów w zakresie ulgi mieszkaniowej. Zmiany dotyczą wydatków na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na zbywaną nieruchomość. Co ulegnie zmianie?

    Kontrolka silnika: co oznacza?

    Kontrolka silnika: co oznacza? Jej zaświecenie się w czasie jazdy bez wątpienia stanowi ważny sygnał. Ale czy zawsze dalszą podróż należy przerwać?

    Wibracje w samochodzie: skąd się biorą?

    Wibracje w samochodzie, czyli dziś opowiemy o tym, skąd się biorą drgania w kabinie w czasie jazdy. A najczęstszym ich powodem są... opony!

    Ile kosztuje metr kwadratowy mieszkania w Warszawie?

    Ceny mieszkań w Warszawie. Na koniec połowy 2021 roku po raz pierwszy w historii cena metra kwadratowego mieszkania pozostającego w ofercie w Warszawie przekroczyła 12 tys. zł i była o 7,8 proc. wyższa niż w końcówce 2020 roku.

    Ostatnie 4 dni na wycofanie się z oferty przedłużenia umowy najmu lokalu w centrum handlowym

    Najemcom lokali w centrach handlowych pozostały ostatnie 4 dni na wycofanie się z oferty przedłużenia umów najmu – termin mija 6 sierpnia 2021 roku.

    Bezpieczeństwo danych w chmurze - certyfikaty bezpieczeństwa

    Pro dostawca usług w chmurze powinien posiadać niezbędne certyfikaty, które są potwierdzeniem, że nasze dane będą całkowicie bezpieczne. Na praktyki bezpieczeństwa składają się również inne czynności, prowadzone przez dostawcę, na przykład kontrole ryzyka czy audyty wewnętrzne oraz zewnętrzne. W jaki sposób zapewnić bezpieczeństwo danych w chmurze? Którzy z usługodawców działających na polskim rynku są godni zaufania? I czy w ogóle chmura może być bezpieczna?

    Przyczyny wypadków na autostradzie. Co mówią statystyki?

    Przyczyny wypadków na autostradzie? Dziś przyjrzymy się statystykom z polskich dróg. Na jakie nieprawidłowe zachowania kierowców wskazują?

    Zaległości branży fitness rosną [BADANIE]

    Wraz ze zniesieniem części ograniczeń, przyrost długów branży sportowej przyhamował. Nie dotyczy to klubów fitness i siłowni, które mają niemal 23 mln zł zaległości.

    Tańsza energia elektryczna. Umowy z cenami dynamicznymi

    Energia elektryczna - ceny. Możliwość uzyskania niższych cen za energię, jako efekt dostosowywania swojego zużycia energii w odpowiedzi na sygnały rynkowe, to najważniejszy dla odbiorców skutek zmian proponowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w projekcie nowelizacji ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii, wprowadzającym umowy z tzw. cenami dynamicznymi.

    Nowy Peugeot 308 SW w Polsce. Znamy cennik francuskiego kombi!

    Nowy Peugeot 308 SW oficjalnie pojawił się w Polsce. Znamy cennik auta. Za francuskie kombi trzeba zapłacić co najmniej 91 800 zł.

    Volkswagen Passat GTE: test niemieckiej hybrydy plug-in

    Volkswagen Passat GTE ma przestronną kabinę i duży bagażnik. Czy rodzinne nadwozie uzupełnione hybrydą plug-in sprawdza się w praktyce?

    Content marketing w biznesie – jak to robić dobrze

    Content marketing w biznesie. Gdy na marketingowym horyzoncie pojawia się hasło “content”, naturalnym skojarzeniem jest produkcja, dystrybucja i zarządzanie treścią, która z jednej strony dawałaby wymierną wartość dla odbiorcy, a z drugiej – kreowała pożądany wizerunek danej marki. Tyle i aż tyle? W praktyce działania contentowe to o wiele bardziej złożone przedsięwzięcia, a potencjalni twórcy pożądanych materiałów powinni dwa razy się zastanowić przed postawieniem pierwszego przecinka lub kropki.

    Kredyt na samochód. Jaki wybrać i czym się różnią?

    Kredyt na samochód, czyli kredyt gotówkowy, kredyt samochodowy i leasing konsumencki. Która forma jest najlepsza?

    Wydatki na mieszkanie w budżecie domowym

    Wydatki na mieszkanie. Wydatki na utrzymanie i wyposażenie mieszkania lub domu w Polsce stanowią prawie 25% wydawanych przez nas pieniędzy – wynika z danych Eurostatu. To jeden z najgorszych wyników w Europie. Co ciekawe, jeszcze gorzej jest w Niemczech.

    Rolniczy handel detaliczny - co się zmieni

    Rolniczy handel detaliczny. 30 lipca Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia prowadzenia przez rolników rolniczego handlu detalicznego, przedłożony przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Wejście w życie nowych rozwiązań uzależnione jest od przebiegu procesu notyfikacji projektu ustawy w Komisji Europejskiej i w państwach członkowskich UE.

    Bezpieczne wakacje 2021: o czym pamiętać?

    Bezpieczne wakacje 2021 to pojęcie, o którym w tym roku Policja powtarza do znudzenia. Te zasady naprawdę warto jednak przyswoić. Jak brzmią?

    e-Bilety Morskie Oko. Rezerwacja lub nie zaparkujesz!

    e-Bilety Morskie Oko - to jedyny sposób, aby w najbliższych dniach zostawić auto w Palenicy Białczańskiej. Muszą o tym wiedzieć odwiedzający TPN.

    Rynek nieruchomości biurowych w Polsce

    Rynek nieruchomości biurowych. Sytuacja związana z pandemią istotnie wpłynęła na rynek biurowy. Inwestorzy w sektorze biurowym jeszcze mocniej stawiają obecnie, zarówno na rozwiązania energooszczędne, jak również ekologię i udogodnienia z zakresu wellbeingu.

    Trudniej o kredyt hipoteczny - nowa Rekomendacja S

    Kredyty hipoteczne - Rekomendacja S. Od lipca bieżącego roku obowiązują nowe zasady udzielania kredytów mieszkaniowych. Co o „nowej” Rekomendacji S przyszły kredytobiorca wiedzieć powinien?

    Volkswagen Taigo: Niemcy stawiają na SUV-a coupe

    Volkswagen Taigo to nowa propozycja w ofercie marki w Europie. Czym jest Taigo? To tak naprawdę model T-Cross, jednak w wersji coupe.

    Firma w mediach. Na czym polegają skuteczne media relations?

    Firma w mediach. Ogromna konkurencja rynkowa oraz wysokie wymagania ze strony samych konsumentów niejako wymuszają na biznesach cykliczną obecność w mediach. Aby regularnie pojawiać się na łamach prasy, tytułów online czy platformach influencerów należy wyjątkowo poważnie potraktować kwestię kontaktu z poszczególnymi redakcjami. W jaki sposób? Odpowiedzią są skuteczne działania media relations.

    Prawo, a zakłady bukmacherskie!

    2017 rok to przełomowa data w historii polskiej branży zakładów bukmacherskich. Właśnie wtedy weszła w życie nowelizacja ustawy o grach hazardowych, którą wprowadziło Prawo i Sprawiedliwość. Co zmieniło się po tej dacie pod kątem prawnym i jak było wcześniej?

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.