Sprzedaż pojazdu - ubezpieczeniowe prawa i obowiązki stron

W dniu 11 lutego 2012 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, która wprowadziła szereg nowych regulacji.  Zmiany w powyższej ustawie dotyczą, m. in., kwestii związanych ze sprzedażą pojazdu mechanicznego.

Istotne dokumenty przy podpisywaniu umowy sprzedaży

Sprzedający po podpisaniu umowy sprzedaży pojazdu mechanicznego obowiązany jest przekazać nowemu nabywcy następujące dokumenty:

- obowiązkowe ubezpieczenie OC;

- dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany;

- kartę pojazdu, jeżeli była wydana;

- zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane.

Sprzedający w związku ze sprzedażą samochodu ma prawo domagać się zwrotu niewykorzystanej składki ubezpieczeniowej tylko i wyłącznie w przypadku wypowiedzenia przez nabywcę umowy OC.

Do nabywcy pojazdu należy wybór, czy rezygnuje, czy nie z polisy ubezpieczenia OC poprzedniego właściciela. Często jednak zdarza się taka sytuacja, że zbywca przy podpisywaniu umowy podsuwa kupującemu wypowiedzenie umowy ubezpieczenia OC komunikacyjnego.

Stawki maksymalne podatków i opłat lokalnych na 2013 rok

PIT-2 i inne oświadczenia, które zmniejszają zaliczki na PIT

Czasami zdarza się również, iż strony umowy uzgadniają, że nabywca wypowie ubezpieczenie po podpisaniu umowy. Nie jest to dobre rozwiązanie, ponieważ bywa tak,  że nabywcy nie wypowiadają umowy ubezpieczenia OC zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami.

Dlatego warto w treści umowy zawrzeć klauzulę o następującej treści: Strony uzgadniają, że Kupujący wypowie umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych dotyczącą pojazdu będącego przedmiotem umowy  w terminie … dni od dnia nabycia tego pojazdu. Ewentualnie sprzedawca może podnieść cenę samochodu o wysokość niewykorzystanej składki ubezpieczenia OC.

OC byłego właściciela samochodu przechodzi automatycznie na nowego

Zgodnie z art. 31 powyższej ustawy w razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego, którego właściciel zawarł umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, na osobę, na którą przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, przechodzą prawa i obowiązki poprzedniego posiadacza wynikające z tej umowy. Umowa obowiązkowego ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na jaki została zawarta, w związku z tym nowy właściciel pojazdu ma prawo korzystać z ubezpieczenia OC do czasu jego wygaśnięcia.

We wcześniej obowiązującym stanie prawnym (czyli do dnia 10 lutego 2012 r.) w sytuacji, gdy nowy właściciel pojazdu nie chciał kontynuować ubezpieczenia OC zawartego przez poprzedniego właściciela, miał prawo złożyć pisemne wypowiedzenie ubezpieczycielowi. Jednakże należy pamiętać, że  powyższe wypowiedzenie musi dotrzeć do ubezpieczyciela w terminie 30 dni od dnia sprzedaży samochodu, a umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem 30 dni od dnia sprzedaży pojazdu mechanicznego.

Jeśli wypowiedzenie ubezpieczenia zostało wysłane w tym samym dniu, w którym zakupiono samochód,  to umowa ubezpieczenia będzie obowiązywać jeszcze przez 30 dni.

Co powinien zrobić nabywca pojazdu?

Warto również zapamiętać, że jeżeli nabywca pojazdu nie wypowie umowy ubezpieczenia w powyższym trybie, zakład ubezpieczeń może dokonać ponownej kalkulacji należnej składki z tytułu udzielanej ochrony ubezpieczeniowej, poczynając od dnia przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu, z uwzględnieniem zniżek przysługujących posiadaczowi, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności pojazdu mechanicznego oraz zwyżek go obciążających, w ramach obowiązującej taryfy składek.

W sytuacji gdy nowy nabywca pojazdu, złoży wniosek o dokonanie ponownej kalkulacji należnej składki, zakład ubezpieczeń jest obowiązany do jej dokonania za okres od dnia przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu. Posiadacz, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności pojazdu mechanicznego, jest obowiązany podać do wiadomości zakładu ubezpieczeń wszystkie znane sobie okoliczności, których ujawnienie jest niezbędne do dokonania ponownej kalkulacji składki.

---

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami w stosunku do umów ubezpieczenia zawartych od dnia 11 lutego 2012 r. w razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że posiadacz, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, wypowie ją na piśmie.

Jednakże w przypadku wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC przez nabywcę, ulega ona rozwiązaniu z dniem jej wypowiedzenia.

W nowym stanie prawnym w sytuacji nadania wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC drogą listowną, uważa się je za złożone z chwilą nadania  go w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego.

Nowe zasady, nowe przepisy

Należy zaznaczyć, iż zgodnie z nowymi przepisami nie ma zastosowania zasada automatycznego przedłużenia polisy w momencie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego. W tego rodzaju sytuacji ważne jest, aby nabywca pojazdu zawarł nową polisę ubezpieczenia OC w dniu w którym kończy się okres ochrony ubezpieczeniowej bądź w dniu w którym umowa ulega rozwiązaniu wskutek wypowiedzenia jej.

W sytuacji niewypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC,  tak samo jak w przepisach obowiązujących przed nowelizacją, zakład ubezpieczeń ma prawo dokonać rekalkulacji składki zgodnie z zasadami opisanymi wcześniej.

W razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego zarejestrowanego, którego posiadacz wbrew obowiązkowi nie zawarł umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, osoba, na którą przeszło lub zostało przeniesione prawo własności jest obowiązana zawrzeć umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w dniu przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego, ale nie później niż z chwilą wprowadzenia pojazdu mechanicznego do ruchu.