Kategorie

Obowiązek ekonomicznego uzasadnienia procedury konsolidacji spółek kapitałowych

Bartosz Mikołajczyk
ekonomiczne uzasadnienie konsolidacji spółek
Co do zasady połączenia i przejęcia spółek kapitałowych objęte są zasadą neutralności podatkowej, co wynika z implementacji prawa wspólnotowego dotyczącego tej materii. Przewidziany został jednak wymóg, który należy spełnić, aby zasada ta mogła znaleźć zastosowanie. Jest nim obowiązek ekonomicznego uzasadnienia procedury konsolidacji spółek kapitałowych.

Odzwierciedleniem zasady neutralności podatkowej odnoszącej się do procesów fuzji są art. 10 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (updop), wskazujący, że w przypadku połączenia spółek dla spółki przejmującej lub nowo zawiązanej nie stanowi dochodu nadwyżka wartości otrzymanego przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną majątku spółki przejmowanej ponad nominalną wartość udziałów (akcji) przyznanych udziałowcom (akcjonariuszom) spółki przejmowanej oraz art. 12 ust. 4 pkt 12 tej ustawy, na mocy którego nie stanowi przychodu powstały w wyniku połączenia spółek kapitałowych przychód udziałowca (akcjonariusza) spółki przejmowanej stanowiący wartość nominalną udziałów (akcji) przydzielonych przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną. Te dwie normy, na mocy stosownej klauzuli zawartej w art. 10 ust. 4 updop, mogą jednak nie zostać zastosowane przez aparat skarbowy.

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Zgodnie ze wspomnianą klauzulą, nie znajdą one zastosowania w przypadkach, gdy połączenie spółek nie jest przeprowadzane z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, lecz głównym bądź jednym z głównych celów takiej operacji jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania. Artykuł ten jest rezultatem implementacji Dyrektywy 90/434/EWG Rady Unii Europejskiej z dnia 23 lipca 1990 r., która wprowadziła jednolite przepisy odnoszące się do aspektów podatkowych procesów konsolidacyjnych. Klauzula antyabuzywna, będąca podstawą wprowadzenia w polskim systemie art. 10 ust. 4 updop, zawarta została w art. 11 ust. 1 lit. a) tej dyrektywy. Wskazuje on, iż Państwo Członkowskie może odmówić stosowania lub cofnąć przywileje wynikające ze wszystkich lub z części przepisów dyrektywy, w przypadku, gdy łączenie „ma za zasadniczy cel lub za jeden z zasadniczych celów uchylanie się od podatków lub unikanie płacenia podatków” (obecnie przepisem regulującym tę kwestię jest art. 15 ust. 1 lit. a) Dyrektywy Rady 2009/133/WE z dnia 19 października 2009 r., w którym sformułowanie „ma za zasadniczy cel lub za jeden z zasadniczych celów uchylanie się od podatków lub unikanie płacenia podatków” zostało zastąpione sformułowaniem „ma za zasadniczy cel lub za jeden z zasadniczych celów dokonanie oszustwa podatkowego lub unikanie opodatkowania”). Jak wskazuje dyrektywa, jeżeli procesy konsolidacyjne nie są dokonywane w uzasadnionych celach gospodarczych może to stanowić domniemanie, że zasadniczym celem lub jednym z zasadniczych celów tej operacji jest uchylanie się od podatków lub unikanie płacenia podatków.

Zobacz: Test wypłacalności spółki z o.o.

Reklama

W przypadku zarówno regulacji unijnej, jak i tej z ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, problemem jest brak jednoznacznej interpretacji pojęcia „uzasadnionych przyczyn ekonomicznych”. Jako przykład uzasadnionego działania ekonomicznego ustawodawca unijny wskazuje w dyrektywie, iż są to działania takie jak „restrukturyzacja lub racjonalizacja działalności spółek uczestniczących w operacji”, co jednak nie rozwiewa w jednoznaczny sposób wątpliwości interpretacyjnych. Uregulowanie tej kwestii niejasnymi wyrażeniami rodzi liczne pytania, przykładowo czy zastosowanie zgodnej z prawem optymalizacji podatkowej stanowi tę uzasadnioną przyczynę ekonomiczną, czy zostanie potraktowane jako próba uniknięcia płacenia podatków? Ogólnego znaczenia sformułowań zastosowanych zarówno w dyrektywie, jak i polskiej ustawie, można doszukiwać się poprzez wykładnię celowościową Dyrektywy 90/434/EWG. Jak wskazano w jej preambule niezbędne jest wprowadzenie takich reguł podatkowych, które są neutralne z punktu widzenia konkurencji, aby umożliwić przedsiębiorstwom dostosowanie się do wymagań wspólnego rynku, zwiększyć ich produktywność i poprawić ich siłę konkurencyjną na poziomie międzynarodowym. Jeżeli zatem procesy połączeniowe mają na celu dostosowanie spółki do wymogów wspólnego rynku, wpływają na ich konkurencyjność, pozwalają zwiększyć ich udział w rynku, jakość oferowanych produktów czy usług, czy też zwiększyć ich produktywność – należy uznać takie operacje za uzasadnione ekonomicznie.

W celu wyjaśnienia tego zwrotu pomocne są także orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz interpretacje polskich organów podatkowych. Jednym z istotnych wyroków TSUE dotyczących poruszanej kwestii jest wyrok w sprawie C-28/95 Leur-Bloem z 17 lipca 1997 r. Trybunał w tym orzeczeniu zawarł kilka istotnych wniosków, wskazujących drogę interpretacyjną. Zgodnie z uzasadnieniem, nie stanowi „uzasadnionych przyczyn ekonomicznych” osiągnięcie jedynie korzyści podatkowych w wyniku przeprowadzonej fuzji. Za uzasadniony cel gospodarczy można uznać operację połączenia spółek mającą przynieść różnorodne korzyści, wśród których mogą znajdować się względy o charakterze podatkowym, pod warunkiem, iż nie są one przeważające dla decyzji o przeprowadzeniu operacji.

Rozliczenie VAT przy odwrotnym obciążeniu w praktyce

Reklama

W przypadku polskich organów podatkowych pogląd na tę kwestię daje postanowienie w sprawie interpretacji prawa podatkowego z dnia 20 czerwca 2006 r. wydane przez Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu. Wskazano w nim, że „uzasadnione przyczyny ekonomiczne fuzji spółek obejmują przede wszystkim reorganizację lub racjonalizację działalności spółek, biorących udział w fuzji.” Połączenia spółek mogą być przeprowadzane celem racjonalizacji finansów łączących się spółek (a więc z przyczyn ekonomicznych), których elementem jest planowanie podatkowe, mające na celu racjonalizację opodatkowania.

Należy zatem mieć na uwadze, że przeprowadzanie procesów konsolidacyjnych spółek, których jedynym celem jest uniknięcie bądź uchylenie się od opodatkowania, potraktowane będzie przez ograny podatkowe jako próba obejścia prawa, a zasada neutralności podatkowej połączeń przestanie mieć w takich przypadkach zastosowanie. Kwestia odpowiedniego uzasadnienia przeprowadzanej transakcji jest zatem niezwykle istotna z punktu widzenia spółek biorących w niej udział. Należy podkreślić, iż zgodnie z interpretacjami polskich organów podatkowych ciężar dowodowy i obowiązek ekonomicznego uzasadnienia spoczywa na podatniku. Dlatego też przy podejmowaniu decyzji o połączeniu bądź przejęciu, w celu uniknięcia dodatkowych kosztów podatkowych, konieczne jest przedstawienie racjonalnego uzasadnienia ekonomicznego danej transakcji, poprzez wskazanie powodów takich jak np. obniżenie kosztów administracyjnych, ujednolicenie wewnętrznych procedur, przekazanie majątku, wykorzystanie efektu skali czy chęć minimalizowania kosztów finansowania.

Faktury otrzymane przed dokonaniem dostawy - jak je rozliczyć?

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    22 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    ARiMR: ostatnie dni na złożenie wniosków m.in. ws. premii dla młodych rolników

    Jeszcze do 28 czerwca można składać wnioski na inwestycje w ekosystemy leśne, z kolei do końca czerwca jest czas, aby starać się o premie dla młodych rolników i dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej - przypomina ARiMR.

    Jak branża handlowa może wykorzystać analitykę danych?

    Ponad połowa wiodących producentów oraz dystrybutorów już wykorzystuje analitykę danych i sztuczną inteligencję, a trzy czwarte z nich osiąga dzięki tym działaniom wymierne korzyści. Po co analizować dane w handlu?

    Peugeot 2008 [TEST]: mały, miejski lew dorósł!

    Peugeot 2008 jest miejskim crossoverem. Niech jednak ten tytuł Was nie zmyli. Bo auto jest bardziej dojrzałe, niż mogłoby się wydawać!

    Co może zrobić pracodawca, kiedy pracownik jest dłużnikiem?

    Biorąc pod uwagę statystyki, co dziesiąty Polak ma długi, a większość z nich to osoby w wieku produkcyjnym, które na co dzień pracują. Pracownik dłużnik może być dla firmy dużym problemem. Jak sobie z nim poradzić?

    Niezapłacone faktury wpływają na kondycję firmy

    60 proc. firm w pandemii skarży się, że ich kontrahenci nie płacą w terminie faktur. Dodatkowo 44 proc. wskazuje, że odbiorcy w ostatnich trzech miesiącach w ogóle nie uregulowali należności za otrzymane towary czy wykonane usługi.

    Brak tabliczki znamionowej w przyczepie. No i jest problem...

    Brak tabliczki znamionowej w przyczepie? Kierowcę czeka wizyta w wydziale komunikacji, stacji kontroli pojazdów i znowu wydziale komunikacji.

    Zastaw rejestrowy na samochodzie. Jak sprawdzić auto?

    Zastaw rejestrowy na samochodzie. Jak sprawdzić czy używane auto nie jest obciążone prawami osób trzecich? Są na to tak naprawdę trzy sposoby.

    Jak zgłosić informację o porzuconych odpadach?

    Informację o porzuconych odpadach, niebezpiecznych czy komunalnych może zgłosić przez stronę Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska - poinformował wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba. Zgłoszenia można dokonać anonimowo.

    Jakich pracowników poszukuje branża logistyczna?

    Polski sektor e-commerce należy obecnie do najbardziej dynamicznie rosnących rynków europejskich. Wraz z rozwojem branży widać rosnące zapotrzebowanie na konkretne zawody. Kto jest potrzebny najbardziej?

    Pandemia oszczędziła rynek fundacji

    Fundacje w Polsce wciąż nieźle się trzymają. Rocznie sądy rejestrują ponad 2 tys. nowych organizacji. Eksperci zwracają też uwagę na to, że rynek ten jest u nas dobrze wyważony i nawet pandemia nie zmieniła tego stanu rzeczy.

    280 tys. zł dotacji dla firm na przygotowanie dokumentacji

    Od początku czerwca przyjmowane są wnioski o wsparcie w II rundzie konkursu Granty na Eurogranty. Firmy, które planują realizację projektu z dofinansowaniem mogą otrzymać nawet 280 tys. zł na przygotowanie niezbędnej dokumentacji. Kiedy upływa termin składania wniosków?

    Nawet 100 tys. zł dla rolników poszkodowanych w pożarze

    Minister Grzegorz Puda podjął decyzję o udzieleniu pomocy rolnikom poszkodowanym w pożarze we wsi Nowa Biała w Małopolsce. Jaka pomoc zostanie przyznana? Kto otrzyma wsparcie?

    Zgubiłem numer PKK. Co zrobić w takiej sytuacji?

    Zgubiłem numer PKK. Jak go odzyskać? No i tu pojawia się spory problem, bo kandydata na kierowcę czeka... No właśnie co?

    Deweloperski Fundusz Gwarancyjny - jak wpłynie na ceny mieszkań?

    Deweloperski Fundusz Gwarancyjny (DFG). Czy ceny mieszkań będą nadal rosły? Czy wprowadzenie Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego, postępująca inflacja, rosnące koszty budowy i zakupu gruntów, czy opóźnienia w wydawaniu decyzji administracyjnych przełożą się na dalszy wzrost cen na rynku mieszkaniowym? O ile w tym roku mogą zdrożeć mieszkania?

    Szkody spowodowane przez najemcę - za co odpowiada właściciel mieszkania?

    Szkody spowodowane przez najemcę. Najemcy dość często powodują szkody wykraczające poza lokal. Ucierpieć może mieszkanie sąsiada albo część wspólna budynku. Kto odpowiada za te szkody?

    Sprzedaż części używanych na oku fiskusa. Ruszają kontrole.

    Sprzedaż części używanych na celowniku skarbówki. Powód? Wielu sprzedawców albo nie zarejestrowało nawet firmy, albo zaniża dochody ze sprzedaży.

    Działka rekreacyjna - na co zwracać uwagę przy zakupie

    Działka rekreacyjna. Na rynku nieruchomości zapanował boom na działki rekreacyjne. Warto wiedzieć na co zwracać uwagę przy zakupie, aby się nie naciąć. Wzmożone zainteresowanie sprawiło, że ceny w tym segmencie rynku poszybowały w górę. Duża konkurencja wśród nabywców i presja na szybką decyzję mogą spowodować, że źle ulokujemy swoje oszczędności. Aby ograniczyć ryzyko związane z zakupem działki rekreacyjnej warto się do niego wcześniej przygotować. Przede wszystkim należy wiedzieć na co zwrócić uwagę przy zakupie, aby inwestycja była trafiona.

    Ile elektryk przejedzie na rezerwie?

    Firma Edmunds sprawdziła, jaki dystans może pokonać samochód elektryczny, gdy komputer pokładowy pokazuje, że mają 0 km zasięgu.

    Rzucił korporację, założył start-up, wrócił do niej z płaczem

    Popularnością cieszą się wciąż kolejne historie przedstawiające osoby, które rzuciły pracę w korporacji, założyły własny start-up i osiągnęły sukces. Statystycznie jest to jednak dość niewielki odsetek – reszta kończy na skraju depresji i wraca z podwiniętym ogonem do pracodawcy, by zacząć spłacać długi.

    Modernizacja gospodarstw rolnych - można składać wnioski

    Wnioski o wsparcie modernizacji gospodarstw rolnych będzie można składać do 19 sierpnia - poinformowała Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Chodzi m.in. o rozwój produkcji prosiąt, mleka krowiego, bydła mięsnego i nawadniania w gospodarstwie.

    Zwolnienie ze składek ZUS - wnioski do 30 czerwca br.

    Do 30 czerwca tego roku można składać wnioski o zwolnienie ze składek w ramach Tarczy 9.0. - przypomina Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Kto może złożyć wniosek?

    Jak pandemia wpłynęła na lukę płatniczą w firmach? [BADANIE]

    Paradoksalnie pandemia ma także pozytywny wpływ na przedsiębiorców, którzy zwiększyli swoją świadomość na temat konsekwencji opóźnionych płatności. Widmo zbliżającej się recesji zmotywowało ich, by zająć się nieco bardziej aktywnie problemem zatorów płatniczych.

    Ile pieniędzy trafia do budżetu państwa z branży hazardowej?

    Rynek hazardowy tylko w 2020 roku odprowadził do budżetu z tytułu podatku od gier i dopłat na fundusze celowe ok. 3,5 mld złotych. Czy Państwo jednak w pełni wykorzystuje potencjał polskiej branży?

    Którzy pracodawcy wybiorą hybrydowy model pracy?

    Czynniki, które sprzyjają szybszemu przejściu na system hybrydowy w firmach, to między innymi długość stosowanych standardowo na polskim rynku umów najmu oraz pewien zakres elastyczności, który zaczął być powoli wdrażany w niektórych firmach jeszcze przed pandemią.

    Czym jest project management w firmie?

    Project management to pole działania i odpowiedzialności wielu osób w tym sponsora, kierownika projektu oraz uczestników projektu - mówi Włodzimierz Makowski.