reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Firma > Mała firma > Firma za granicą > Osobista rezydencja podatkowa na Malcie

Osobista rezydencja podatkowa na Malcie

Wielu Polaków zastanawia się, jak pozyskać, a także jak obronić maltańską osobistą rezydencję podatkową przed polskimi organami fiskalnymi. Poniżej przybliżam w/w problematykę w oparciu o podobne stany faktyczne, skutkujące podobnymi rozstrzygnięciami prawnymi (podatkowymi). Ramowość Modelowej Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania gwarantuje podatnikom, co do zasady, przewidywalność skutków podatkowych swoich decyzji życiowych, mimo podejmowania decyzji o emigracji do innych, nieraz bardzo odległych od siebie krajów ostatecznej osobistej rezydencji podatkowej. Choć poniżej mowa jest o sytuacji polskiego robotnika w Danii oraz holenderskiego emeryta przebywającego na stałe w Polsce, to można je z powodzeniem wykorzystać do zilustrowania sugerowanych zachowań emigrantów polskich na Maltę.

1. Pojęcie osobistej rezydencji podatkowej

Osobista rezydencja podatkowa, inaczej domicyl podatkowy (ang. residence) to status prawny ustalany według miejsca zamieszkania osoby fizycznej przez państwa dla celów podatkowych, głownie dla celów rozstrzygnięcia kolizji w opodatkowaniu podatkiem dochodowym lub podatkiem majątkowym (od spadków i darowizn) ludzi, którzy mają obywatelstwo inne, niż miejsce pracy czy prowadzenia biznesu.

Prawem kolizyjnym, czyli prawem rozstrzygającym właściwość poszczególnych państw do podatków od takich ludzi są bilateralne (dwustronne), międzypaństwowe konwencje podatkowe, zwane szczegółowo umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania. Polska zawarła dotychczas kilkadziesiąt takich umów, min. z Maltą.

Równocześnie, w zgodzie z w/w konwencjami, w/w opodatkowanie regulują lokalne, krajowe ustawy podatkowe dotyczące poszczególnych typów podatków.

I tak, polska polska ustawa z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych posiada własną, szczegółową definicję rezydencji podatkowych osób fizycznych. Zgodnie z nią, rezydencja podatkowa osoby fizycznej to inaczej nieograniczony obowiązek podatkowy. Nierezydentem jest osoba fizyczna, która podlega ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu lub nie podlega temu podatkowi w ogóle. Osoby fizyczne posiadające nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce (czyli polscy rezydenci podatkowi) rozliczają wszystkie dochody, a zatem zarówno dochody uzyskane w Polsce jak i zagranicą w polskim organie podatkowym. Osoba posiadająca ograniczony obowiązek podatkowy w Polsce (czyli obcy rezydent podatkowy) rozlicza tylko dochody uzyskane w Polsce w polskim organie podatkowym.

W Polsce rezydencję podatkową nabywają osoby, które:

1. posiadają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2. przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Jeżeli osoba fizyczna chce rozliczać podatki poza Polską, to musi zmienić rezydencję podatkową.

2. Nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce

Interpretacja skarbowa w/w definicji polskiej osobistej rezydencji podatkowej jest bardzo restrykcyjna. Według fiskusa, sam fakt dłuższego, niż pół roku zamieszkiwania w Polsce, mimo nie posiadania przez osobę fizyczną ośrodka interesów osobistych w Polsce, uprawnia polskie organy podatkowe do uznania osoby za rezydenta polskiego, a tym samym uprawnia do naliczania polskiego podatku dochodowego od całości jego dochodów w danym roku podatkowym.

Jeżeli   osoba fizyczna ma rodzinę, dom i firmę za granicą, np. na Malcie, ale zapomniała skrócić swój pobyt w danym roku w Polsce, to zostanie uznana za podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. 

Według fiskusa, dla „wyeliminowania” przesłanki zamieszkiwania w Polsce wystarczy, a jednocześnie jest czasami niezwykle trudne, skrócenie pobytu w Polsce poniżej 183 dni w roku podatkowym. Problemów interpretacyjnych nastręczać natomiast może druga przesłanka – ośrodka interesów życiowych, zwłaszcza w kontekście zmiany centrum interesów osobistych, bo jeżeli chodzi o interesy gospodarcze, to z pomocą przychodzi sama ustawa. W art. 3 ust. 2a u.p.d.o.f. zawarta jest definicja tzw. ograniczonego obowiązku podatkowego czyli obejmującego tylko przychody osiągane na terytorium RP przez osoby fizyczne nieposiadające miejsca zamieszkania w Polsce.

Ustęp 2b art. 3 www ustawy wylicza przykładowe źródła przychodów osoby fizycznej, takie jak stosunek pracy,  działalność gospodarcza, przychody z nieruchomości, papierów wartościowych, akcji i inne. Przez przeciwieństwo, nieosiąganie przychodów z w/w źródeł na terytorium RP pozwoli wykluczyć posiadanie centrum interesów gospodarczych, a tym samym skutecznie utracić polską rezydencję podatkową.

Podobne rozróżnienie obowiązków podatkowych wobec Polski stosuje ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (u.p.d.o.p.). Osoby prawne, spółki kapitałowe w organizacji, niektóre jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej i inne podmioty wymienione w ustawie podlegają obowiązkowi podatkowemu:

1. nieograniczonemu (a więc od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania): jeśli mają siedzibę lub zarząd na terytorium RP;

2. ograniczonemu (czyli tylko od dochodów, które osiągają na terytorium RP): jeśli nie mają siedziby lub zarządu w Polsce.

3. Ośrodek interesów życiowych osoby fizycznej w Polsce

Zgodnie z ww polską ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów), bez względu na miejsce położenia ich źródeł, podlegają osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a więc osoby fizyczne, które spełniają choćby jedne z poniższych warunków, a mianowicie:

1) przebywają na terytorium RP dłużej niż 183 dni w roku podatkowym lub

2) posiadają na terytorium RP centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych).

Co niezwykle ciekawe, zupełnie przeciwstawną do stanowiska fiskusa, interpretację definicji osobistej rezydencji podatkowej dla Polaków – emigrantów zawierają wyroki tzw. Sądów administracyjnych.  Zgodnie np. z wyrokiem WSA w Gdańsku z 09.04.2013 r, (sygn. akt: I SA/Gd 254/13): „użyty w ustawie spójnik «lub» wyraża alternatywę nierozłączną, co prowadzi do wniosku, iż dla uznania, że osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w Polsce wystarczające jest ustalenie jednej z wymienionych przesłanek”.

Według w/w organu interpretacyjnego, okres pobytu w Polsce nie jest warunkiem koniecznym, a jedynie warunkiem wystarczającym, zamiennie z ośrodkiem interesów życiowych. Zdaniem w/w ośrodka interpretacyjnego, jeżeli Polak ma biznes (spółkę) za granicą oraz stamtąd zarabia na życie, to nie musi tam stale przebywać.

4. Definicja miejsca zamieszkania osoby fizycznej w art. 4 Międzynarodowej Konwencji OECD

Istotnym warunkiem określonej rezydencji podatkowej jest miejsce zamieszkania osoby fizycznej. Konwencja Modelowa Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) jest wzorem dla ustawodawcy polskiego do zawierania  dwustronnych umów o unikaniu podwójnego  opodatkowania, w tym umowy z Maltą. Art.4 ust.2 cyt. Konwencji określa, co decyduje o miejscu zamieszkania osoby fizycznej będącym istotą osobistej rezydencji podatkowej: „osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym państwie, w którym ma stałe ognisko domowe; jeżeli ma ona stałe ognisko domowe w obu umawiających się państwach, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym państwie, z którym ma ona ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze”.

Komentarz do w/w art.4 Konwencji stanowi, że pojęcie powiązań osobistych i gospodarczych definiują zarówno powiązania osobiste, jak i ekonomiczne, stosunki rodzinne i towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczna i kulturalna, a także miejsce prowadzonej działalności gospodarczej i miejsce, z którego dana osoba zarządza swoim majątkiem.

Tak więc również w/w interpretacja prawa międzynarodowego opowiada się za materialnym, a nie za formalnym (jak polski fiskus) związaniem osoby fizycznej z danym państwem (suzerenem podatkowym). Sama natura rezydencji wskazuje na taką interpretację. Jeżeli zatem, jak wskazuje na to i prawo, i sądy i literatura naukowa, fiskus polski manipuluje przepisami o rezydencji podatkowej to wiadomo jedno – chodzi mu tylko o pieniądze.

5. Osobista rezydencja podatkowa na Malcie

Malta oferuje osobom fizycznym cztery rodzaje osobistej rezydencji  podatkowej:

1. rezydencja czasowa (ang. temporary residence),
2. rezydencja zwykła (ang. ordinary residence),
3. rezydencja długoterminowa (ang. long-term residence) i
4. rezydencja stała (ang. permanent residence).

Najatrakcyjniejszą finansowo jest rezydencja zwykła. Zapewnia ona:

1. ograniczone opodatkowanie, co do zasady, tylko dochodów uzyskanych na terenie Malty,
2. zwolnienie zysków kapitałowych (np. dywidend, odsetek, należności licencyjnych) otrzymanych przez rezydentów zwykłych spoza Malty z opodatkowania na Malcie,
3. po rezygnacji z rezydencji podatkowej rezydent ma prawo do wszelkich dochodów uzyskanych na Malcie, także ze sprzedaży nieruchomości.

Osobista rezydencja podatkowa na Malcie jest korzystna także w świetle interpretacji wydanych przez polskie organy skarbowe dotyczących spółek maltańskich, których udziałowcami są przedsiębiorcy polscy. Dla przykładu Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 10 marca 2016 r. (ITPB4/4511-648/15/KW) wskazał, że: „(…) dochody (…) uzyskiwane przez Wnioskodawcę z tytułu uczestnictwa w spółce osobowej z siedzibą na terytorium Malty, stanowić będą dla niego dochody uzyskiwane poprzez położony na terytorium Malty zakład (…). Jednocześnie, w celu eliminacji podwójnego opodatkowania (…) dochody uzyskiwane przez Wnioskodawcę ze spółki osobowej z siedzibą na Malcie będą w Polsce zwolnione z opodatkowania zarówno na etapie ich powstania, podziału, jak i faktycznej wypłaty Wnioskodawcy”.

Co do zasady, maltański podatek dochodowy od osób prawnych jest wysoki, gdyż wynosi  35%, ale z uwagi na obowiązujący tam system tzw. pełnej refundacji  - pełnego przypisania (ang. Imputation system) efektywna stawka opodatkowania wspólników/ a zatem i spółek kapitałowych podatkiem CIT może zostać zredukowana nawet do 5% czy 0%.

reklama

Czytaj także

Narzędzia przedsiębiorcy

reklama
reklama

POLECANE

reklama

Koronawirus a przedsiębiorcy

reklama

Ostatnio na forum

reklama

Pomysł na biznes

reklama

Eksperci portalu infor.pl

Business Tax Professionals Sp. z o.o. sp. k.

Doradztwo podatkowe, przeglądy i szkolenia podatkowe, ceny transferowe

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama