Kategorie

Korzystanie z referencji w prowadzeniu działalności gospodarczej

Korzystanie z referencji w prowadzeniu działalności gospodarczej. / Fot. Fotolia
Korzystanie z referencji w prowadzeniu działalności gospodarczej. / Fot. Fotolia
Kontrahenci często udzielają przedsiębiorcom pisemnych referencji dotyczących prowadzonej przez nich działalności. Czasem można narazić się jednak na naruszenie praw autorskich poprzez wykorzystywanie cudzej renomy firmy. Jakie są granice prawne korzystania z pisemnych referencji?

Dzisiejszy artykuł jest poświęcony instytucji, która znajduje powszechne zastosowanie w praktyce obrotu gospodarczego – referencjom udzielanym przedsiębiorcy przez jego kontrahentów.Nie tak dawno temu do Naszej Kancelarii zgłosił się przedstawiciel polskiej firmy z zapytaniem,jakie są granice prawne korzystania z pisemnych referencji udzielonych jego firmie przez zadowolonych kontrahentów.

Reklama

W szczególności firma była zainteresowana możliwością wykorzystania uzyskanych referencji w swojej promocji i reklamie, w tym możliwością zamieszczenia skanów referencji na swojej stronie internetowej, względnie wykorzystania w swojej promocji nazwy i logo partnerów, którzy wystawili referencje. Po stronie firmy powstała jednak obawa czy, aby takie działania z pewnością są dopuszczalne i czy przypadkiem pola na których można wykorzystać dokument referencji nie doznaje ograniczeń.

Odpowiadając na tak przywołane wątpliwości należy w pierwszej kolejności wskazać, że przepisy prawa nie definiują ani nie regulują funkcji dokumentu „referencji”. Jest więc to rodzaj dokumentu występującego w praktyce obrotu gospodarczego, który nie doczekał się swoich wyraźnych uregulowań prawnych.

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Przekształcenie działalności gospodarczej w spółkę kapitałową

Istota i cel wystawienia referencji

Reklama

Wobec braku wyraźnych uregulowań prawnych, aby móc właściwie przeanalizować przedstawione zagadnienie, trzeba zwrócić uwagę na istotę i cel wystawiania referencji. Otóż co do zasady celem referencji jest rekomendacja danej osoby (firmy) innej osobie (firmie). Przykładowo jeżeli klient wystawia referencje firmie IKS sp. z o.o. to czyni to w celu zarekomendowania współpracy z tą spółką innym, potencjalnym kontrahentom tejże spółki. Referencje to z założenia dokument, który ma uwiarygodnić spółkę IKS przed jej przyszłym kontrahentem, służyć jako załącznik do oferty lub tym podobne. Z założenia więc referencje są wystawiane, jako dokument który ma trafić do innego podmiotu, nieznanego z góry, jednak co do zasady znajdującego się w kręgu potencjalnych odbiorców usług rekomendowanej firmy.

Wobec takiego ujęcia dokumentu referencji określone wątpliwości może budzić posługiwanie się dokumentem w domenie publicznej (w Internecie, w prasie, w reklamie) tj. wobec nieokreślonego, co do zasady masowego odbiorcy, którym może być dowolny podmiot trzeci. Różnica objawia się w zmianie funkcji, jaką w tym przypadku pełni dokument referencji. Z dokumentu, który ma uwiarygodniać daną firmę wobec potencjalnego kontrahenta, staje się w istocie elementem jej reklamy i promocji w szerszym ujęciu. Dokument referencji udostępniony publicznie mówi każdemu kto chce go przeczytać o tym, jakie podmioty dana firma obsługiwała. Jeżeli niektóre z tych podmiotów są znane i cieszą się uznaną marką ma to dodatkowe znaczenie perswazyjne.

Z punktu widzenia podmiotu, który wystawił referencje, o ile nie zgadzał się wyraźnie na jego upublicznienie (w sieci, w prasie, w reklamie) publikacja referencji może nie być na rękę. Z różnych przyczyn wystawca referencji może nie chcieć ujawniać szerokiej opinii publicznej współpracy z daną firmą lub swojej aktywnej działalności na danym rynku. Czy jednak taki podmiot może podejmować jakiekolwiek działania wobec publikacji referencji, skoro sam wcześniej wystawił i podpisał dokument referencji?

Polecamy: Podatki 2014 - Podatkowa księga przychodów i rozchodów 2014

Niewyrażenie zgody na publikację referencji

W Naszym przekonaniu, jeżeli dany przedsiębiorca nie wyraził jednoznacznie zgody na publikację wystawionego przez siebie dokumentu referencji do masowego odbiorcy, to taki podmiot może podejmować stosowne kroki prawnej względem firmy, która takim dokumentem referencji posługuje się w domenie publicznej w ramach swojej reklamy i promocji. Wniosek taki wyprowadzamy z charakteru referencji, który jak wskazano powyżej co do zasady ma służyć uwiarygodnieniu firmy wobec ograniczonego kręgu podmiotów – potencjalnych kontrahentów, którzy są zainteresowani współpracą z daną firmą lub którym składane są oferty współpracy.

Jakie kroki prawne może podjąć podmiot, jeżeli wystawiony przez niego dokument referencji, lub jego nazwa lub logo zostały upublicznione przez inną firmę w celu reklamy lub promocji, bez wyraźnej zgody na takie działania?

Zawieranie umowy na odległość - obowiązki przedsiębiorcy


W pierwszej kolejności należy wskazać, że dokument referencji wystawiony przez kontrahenta, zawiera zazwyczaj jego firmę (jako nazwę przedsiębiorcy), wobec czego znajdzie zastosowanie art. 4310 k.c., który stanowi samodzielną podstawę roszczeń przysługujących przedsiębiorcy w przypadku zagrożenia prawa do firmy cudzym bezprawnym działaniem. Wynika to z ogólnej zasady, że firma stanowi dobro osobiste przedsiębiorcy i jako takie podlega ochronie. Warto dodać, że przytaczany przepis k.c. wprowadza domniemanie bezprawności czynu ujętego w art. 4310 k.c. „Naruszenie prawa do firmy najczęściej polega na zawłaszczeniu cudzej firmy poprzez używanie jej przez innego przedsiębiorcę w celu wykorzystania renomy tej firmy”.

Ponadto możliwe byłoby zastosowanie przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: PrAut) w odniesieniu do nazwy i logotypu przedsiębiorstwa, które mogą widnieć na upublicznionych referencjach lub obok referencji. Wynika to bezpośrednio z brzmienia art. 1 ust. 1 PrAut stanowiącego, iż „przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenie i sposobu wyrażenia”.

Roszczenia twórcy za naruszenie praw autorskich

Ochrona znaku towarowego

Niewykluczona jest sytuacja, w której logotyp przedsiębiorstwa podlega ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz.U. 2013, poz. 1410), zwanej dalej: „p.w.p.”. W przypadku, gdy dany logotyp, będący znakiem towarowym, posiada znak ochronny, uprawnionemu, na mocy art. 285 p.w.p., przysługuje upoważnienie do żądania zaprzestania działań grożących naruszeniem prawa, czyli de facto umieszczania danego znaku towarowego na materiałach promocyjnych cudzego przedsiębiorstwa.  Powyższego może on dochodzić także na drodze postępowania cywilnego.

Na gruncie wykorzystywania referencji wystawionych przez przedsiębiorców i opatrzonych ich nazwą oraz logotypem możemy również zwrócić uwagę na ustawę z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.), zwaną dalej: „u.z.n.k.”. Umieszczenie logotypu i nazwy cudzego przedsiębiorstwa na swoich materiałach promocyjnych może być uznane przez danego kontrahenta za czyn nieuczciwej konkurencji jako naruszający jego interes, zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 1 u.z.n.k. W razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji przysługuje poszkodowanemu szereg uprawnień względem sprawcy, których katalog zawarty jest w art. 18 u.z.n.k. , jak choćby zaniechania niedozwolonych działań czy też ich usunięcia skutków lub naprawienia wyrządzonej szkody.

Jakie podejmować działania?

 Wobec wyżej wyszczególnionych ryzyk podmiotom, które w ramach swojej promocji lub reklamy zamierzają wykorzystywać w domenie publicznej dokumenty referencji lub nazwy lub logotypy swoich klientów należy doradzać, aby podjęły one następujące działania:

  1. w pierwszej kolejności należy zasugerować uzyskanie wyraźnej zgody swoich kontrahentów na wykorzystanie dokumentów referencji w szerszych działaniach marketingowych, tj. działaniach skierowanych do nieoznaczonych adresatów, w folderach reklamowych, na stronie internetowej itp.;
  2. jeżeli jesteśmy zainteresowani wykorzystywaniem marki kontrahenta lub jego logotypu na swoich materiałach promocyjnych  konieczne jest uzyskanie na takie działanie odrębnej zgody. Prawo posługiwania się dokumentem referencji nie obejmuje bowiem prawa do posługiwania się w sposób samodzielny marką lub logiem przedsiębiorstwa wystawiającego referencje;
  3. dla pełnego bezpieczeństwa prawnego sugerowane jest, aby taka zgoda miała charakter pisemny, niemniej w praktyce obrotu gospodarczego przyjęło się, że zgoda tego typu wyrażona w formie mailowej jest wystarczająca;
  4. w relacjach z nowymi kontrahentami sugeruje się włączenie do zawieranych umów klauzuli o możliwości posługiwania się nazwą klienta i jego logotypem w celu promocji usług własnego przedsiębiorstwa. Takie rozwiązanie wydaje się być najprostszym zabezpieczeniem ewentualnych roszczeń ze strony kontrahentów, jak również będzie ono czyniło zadość dobrym obyczajom;
  5. należy zwracać szczególną uwagę, czy publikacja informacji o współpracy z danym kontrahentem nie będzie naruszała umownej klauzuli poufności, co nierzadko zagrożone jest istotnymi karami umownymi.  

Podsumowując, można stwierdzić, iż samo wykorzystywanie referencji od jednego zadowolonego klienta w celu okazania go innemu potencjalnemu klientowi jest dopuszczalne, co wynika z natury samego dokumentu referencji. Jednocześnie wykorzystanie dokumentu referencji w celu promocji swoich usług, która to promocja skierowana jest do nieoznaczonego potencjalnie masowego adresata wiąże się z ryzykiem prawnym.

Zmiana miejsca prowadzenia działalności jednoosobowej

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    4 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Sprzedaż działki a VAT i PIT – sprzedaż prywatna czy działalność gospodarcza?

    Sprzedaż działki a VAT i PIT. Sprzedaż kilku działek, które należą do majątku prywatnego może zostać uznana przez organy skarbowe za działalność gospodarczą. W takim przypadku sprzedający będzie zobowiązany do zapłaty podatku VAT oraz podatku dochodowego, nawet wtedy, gdy od nabycia nieruchomości upłynęło więcej niż 5 lat.

    Polski Ład: Kredyty hipoteczne bez wkładu własnego do 2030 roku

    Kredyty hipoteczne objęte gwarancją do 100 tys. zł. zastępującą wkład własny wg propozycji z Polskiego Ładu będą udzielane do końca 2030 r. - podano w wykazie prac legislacyjnych rządu. Minimalny okres spłaty takiego kredytu to15 lat, a maksymalny limit ceny finansowanej nieruchomości w przeliczeniu na 1 m. kw. będzie uzależniony od szeregu czynników.

    Pre-pack – korzyść dla dłużnika, ale czy dla wierzycieli?

    Pre-pack, czyli przygotowana likwidacja polega na ogłoszeniu upadłości dłużnika z równoległym wskazaniem przez sąd nabywcy, ceny i innych warunków sprzedaży majątku dłużnika.

    Jakość rozliczeń MŚP [BADANIE]

    Z cyklicznego badania wśród MŚP realizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, iż jakość rozliczeń B2B utrzymała się na podobnym poziomie jak w drugim kwartale.

    Ile m2 mają nasze mieszkania?

    Ile m2 mają nasze mieszkania? Trochę ponad 29 metrów kwadratowych – taka powierzchnia przypada w Polsce na statystycznego obywatela. W Europie standard jest wyższy, czasami nawet ponad dwa razy wyższy – sugerują dane Eurostatu.

    Polski Ład. Zmiany zasad opodatkowania nieruchomości

    Opodatkowanie wynajmu nieruchomości. Zmiany zasad opodatkowania nieruchomości zawarte w programie Polski Ład doprowadzą do wzrostu czynszu za wynajmowane mieszkania. Uderzą również w przedsiębiorców, którzy rejestrują swoje biura czy gabinety w lokalach mieszkalnych.

    Coraz mniej gruntów do zagospodarowania

    Zasoby gruntów państwowych. Tylko ok. 165 tys. hektarów państwowej ziemi nie zostało dotychczas zagospodarowane. Część tych gruntów może być jeszcze sprzedana lub wydzierżawiona na cele rolne, ale większość z nich cechuje niska przydatność rolnicza oraz znaczne rozdrobnienie - informuje Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR).

    Check engine: czy można jeździć?

    Check engine: czy można jeździć? Czasami tak, a czasami nie. To wszystko zależy od tego czy pojawieniu się kontrolki towarzyszą dodatkowe objawy.

    Polski Ład. Zmiany w uldze mieszkaniowej

    Ulga mieszkaniowa. Polski Ład zakłada modyfikację przepisów w zakresie ulgi mieszkaniowej. Zmiany dotyczą wydatków na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na zbywaną nieruchomość. Co ulegnie zmianie?

    Kontrolka silnika: co oznacza?

    Kontrolka silnika: co oznacza? Jej zaświecenie się w czasie jazdy bez wątpienia stanowi ważny sygnał. Ale czy zawsze dalszą podróż należy przerwać?

    Wibracje w samochodzie: skąd się biorą?

    Wibracje w samochodzie, czyli dziś opowiemy o tym, skąd się biorą drgania w kabinie w czasie jazdy. A najczęstszym ich powodem są... opony!

    Ile kosztuje metr kwadratowy mieszkania w Warszawie?

    Ceny mieszkań w Warszawie. Na koniec połowy 2021 roku po raz pierwszy w historii cena metra kwadratowego mieszkania pozostającego w ofercie w Warszawie przekroczyła 12 tys. zł i była o 7,8 proc. wyższa niż w końcówce 2020 roku.

    Ostatnie 4 dni na wycofanie się z oferty przedłużenia umowy najmu lokalu w centrum handlowym

    Najemcom lokali w centrach handlowych pozostały ostatnie 4 dni na wycofanie się z oferty przedłużenia umów najmu – termin mija 6 sierpnia 2021 roku.

    Bezpieczeństwo danych w chmurze - certyfikaty bezpieczeństwa

    Pro dostawca usług w chmurze powinien posiadać niezbędne certyfikaty, które są potwierdzeniem, że nasze dane będą całkowicie bezpieczne. Na praktyki bezpieczeństwa składają się również inne czynności, prowadzone przez dostawcę, na przykład kontrole ryzyka czy audyty wewnętrzne oraz zewnętrzne. W jaki sposób zapewnić bezpieczeństwo danych w chmurze? Którzy z usługodawców działających na polskim rynku są godni zaufania? I czy w ogóle chmura może być bezpieczna?

    Przyczyny wypadków na autostradzie. Co mówią statystyki?

    Przyczyny wypadków na autostradzie? Dziś przyjrzymy się statystykom z polskich dróg. Na jakie nieprawidłowe zachowania kierowców wskazują?

    Zaległości branży fitness rosną [BADANIE]

    Wraz ze zniesieniem części ograniczeń, przyrost długów branży sportowej przyhamował. Nie dotyczy to klubów fitness i siłowni, które mają niemal 23 mln zł zaległości.

    Tańsza energia elektryczna. Umowy z cenami dynamicznymi

    Energia elektryczna - ceny. Możliwość uzyskania niższych cen za energię, jako efekt dostosowywania swojego zużycia energii w odpowiedzi na sygnały rynkowe, to najważniejszy dla odbiorców skutek zmian proponowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w projekcie nowelizacji ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii, wprowadzającym umowy z tzw. cenami dynamicznymi.

    Nowy Peugeot 308 SW w Polsce. Znamy cennik francuskiego kombi!

    Nowy Peugeot 308 SW oficjalnie pojawił się w Polsce. Znamy cennik auta. Za francuskie kombi trzeba zapłacić co najmniej 91 800 zł.

    Volkswagen Passat GTE: test niemieckiej hybrydy plug-in

    Volkswagen Passat GTE ma przestronną kabinę i duży bagażnik. Czy rodzinne nadwozie uzupełnione hybrydą plug-in sprawdza się w praktyce?

    Content marketing w biznesie – jak to robić dobrze

    Content marketing w biznesie. Gdy na marketingowym horyzoncie pojawia się hasło “content”, naturalnym skojarzeniem jest produkcja, dystrybucja i zarządzanie treścią, która z jednej strony dawałaby wymierną wartość dla odbiorcy, a z drugiej – kreowała pożądany wizerunek danej marki. Tyle i aż tyle? W praktyce działania contentowe to o wiele bardziej złożone przedsięwzięcia, a potencjalni twórcy pożądanych materiałów powinni dwa razy się zastanowić przed postawieniem pierwszego przecinka lub kropki.

    Kredyt na samochód. Jaki wybrać i czym się różnią?

    Kredyt na samochód, czyli kredyt gotówkowy, kredyt samochodowy i leasing konsumencki. Która forma jest najlepsza?

    Wydatki na mieszkanie w budżecie domowym

    Wydatki na mieszkanie. Wydatki na utrzymanie i wyposażenie mieszkania lub domu w Polsce stanowią prawie 25% wydawanych przez nas pieniędzy – wynika z danych Eurostatu. To jeden z najgorszych wyników w Europie. Co ciekawe, jeszcze gorzej jest w Niemczech.

    Rolniczy handel detaliczny - co się zmieni

    Rolniczy handel detaliczny. 30 lipca Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia prowadzenia przez rolników rolniczego handlu detalicznego, przedłożony przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Wejście w życie nowych rozwiązań uzależnione jest od przebiegu procesu notyfikacji projektu ustawy w Komisji Europejskiej i w państwach członkowskich UE.

    Bezpieczne wakacje 2021: o czym pamiętać?

    Bezpieczne wakacje 2021 to pojęcie, o którym w tym roku Policja powtarza do znudzenia. Te zasady naprawdę warto jednak przyswoić. Jak brzmią?

    e-Bilety Morskie Oko. Rezerwacja lub nie zaparkujesz!

    e-Bilety Morskie Oko - to jedyny sposób, aby w najbliższych dniach zostawić auto w Palenicy Białczańskiej. Muszą o tym wiedzieć odwiedzający TPN.