Kategorie

Korupcja gospodarcza - poradnik

Monika Kuś
Korupcja gospodarcza
Korupcja gospodarcza
Korupcja w sektorze prywatnym to realny problem. Formy przekupstwa podmiotów gospodarczych są różnorodne i, co najgorsze, coraz trudniejsze do wykrycia. Co jest dopuszczalne przez polskie prawo, a za co odpowiada się przed sądem? Nasz ekspert podpowiada.

Czym jest korupcja gospodarcza? 

Reklama

Najprostszą odpowiedzią na to pytanie stanowi stwierdzenie, że korupcją gospodarczą są wszelkie akty przekupstwa i sprzedajności, które zmierzają do wywierania wpływu na przebieg i realizację różnych działalności gospodarczych. Istnieje niezliczona ilość form przekupstwa, niektóre z nich jednoznacznie można zakwalifikować jako łapówki, inne zaś bardzo trudno wychwycić. Niekiedy granica pomiędzy omijaniem prawa a legalnymi staraniami o nienaruszenie przepisów jest bardzo płynna.

Głównym narzędziem przekupywania są pieniądze, ale nie tylko – spotykamy się też z innymi formami świadczeń na korzyść. Bardzo popularne są np. ułatwianie pozyskiwania kontraktów publicznych, funduszy, kupowanie udziałów spółek i firm na bardzo korzystnych warunkach. Do często spotykanych działań należy też budowanie apartamentów czy domów w niskiej cenie, umarzanie długów, propozycje członkostwa w radach albo zarządach, kupowanie samochodów, drogich prezentów, fundowanie wycieczek zagranicznych dla rodziny, faworyzowanie jednego z uczestników obrotu gospodarczego,  itp. 

Motywem przewodnim wszystkich powyższych działań jest osiągnięcie korzyści w zamian za pewne określone działania, np. ujawnienie tajemnic gospodarczych, ułatwienie dotarcia do określonych funduszy czy pozyskania intratnego kontraktu.

Chcąc dokładnie zapoznać się z definicją korupcji jako takiej, warto sięgnąć po art.1 ust.3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2006r. Nr 104, poz. 708). Tutaj możemy dowiedzieć się, czym jest korupcja. Jest to bardzo pojemny termin, obejmujący obiecywanie, proponowanie, wręczanie, żądanie, przyjmowanie przez jakąkolwiek osobę, bezpośrednio lub pośrednio, jakiejkolwiek nienależnej korzyści majątkowej, osobistej lub innej, dla niej samej lub jakiejkolwiek innej osoby, lub przyjmowanie propozycji lub obietnicy takich korzyści w zamian za działanie lub zaniechanie działania w wykonywaniu funkcji publicznej lub w toku działalności gospodarczej.

Polecamy: Jak przedsiębiorca może bronić się przed zarzutem przedawnienia?

Różne aspekty przestępstwa sprzedajności

Reklama

Kodeks karny reguluje powyższe zagadnienie w  rozdziale XXXVI, ściślej mówiąc w art. 296a  (Dz. U. 1997 nr 88, poz. 553). Możemy się z niego dowiedzieć, że ten, kto pełniąc funkcję kierowniczą w jednostce organizacyjnej wykonującej działalność gospodarczą lub mając, z racji zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji, istotny wpływ na podejmowanie decyzji związanych z działalnością takiej jednostki, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę, w zamian za zachowanie mogące wyrządzić tej jednostce szkodę majątkową albo za czyn nieuczciwej konkurencji lub za niedopuszczalną czynność preferencyjną na rzecz nabywcy lub odbiorcy towaru, usługi, świadczenia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. 

Biorąc pod uwagę brzmienie powyższego artykułu łatwo możemy sobie uświadomić, że korzyść nie musi być udzielona bezpośrednio osobie m.in. pełniącej funkcję kierowniczą w jednostce wykonującej działalność gospodarczą. Może być wręczona np. żonie osoby będącej prezesem zarządu spółki handlowej – kupowanie futra, pobyt a hotelu Spa w zamian za  oczekiwanie, że wywrze  to wpływ na osobę pełniącą funkcję kierowniczą.  

Łapownictwo gospodarcze

Nie tylko przyjmowanie łapówek jest karalne. Wręczanie ich również, o czym traktuje artykuł 296a§2 – tej samej karze podlega, kto w wypadkach określonych w §1 udziela albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej lub osobistej. W zależności więc od wagi przestępstwa sąd może orzec o karze pozbawienia wolności w przedziale od 3 miesięcy do 5 lat.

Sprawcą może być każdy, najczęściej jednak w grę wchodzi osoba reprezentująca podmiot gospodarczy zainteresowany korzyściami, które mogą wynikać z zachowania w związku, z którym została udzielona korzyść lub złożona jej obietnica (np. gdy przekupiona osoba ujawnia tajemnice przedsiębiorstwa).

Charakterystyczną cechą tego przestępstwa jest to, że można je popełnić tylko przez działanie umyślne i w zamiarze bezpośrednim.  Mamy tutaj na myśli udzielenie korzyści, albo tylko złożenie takiej propozycji. Co szczególnie ważne – obietnica udzielenia łapówki (czyli obietnica udzielenia korzyści majątkowej lub osobistej) może być wyrażona w dowolnej formie, a nie jak by się wydawało – tylko słownej.

Polecamy: Jak chronić dobra osobiste przedsiębiorcy w mediach – część 1

Pomocny jest tutaj wyrok Sądu Najwyższego, który w stwierdził, że obietnica nie musi być precyzyjnie określona, a wystarczające jest uzewnętrznienie zamiaru udzielenia takiej korzyści. Ważne, aby z treści obietnicy wynikało bezspornie, że chodzi o zachowanie określone w art. 269a§1 kk. Może być ona wyrażona w sposób bezpośredni przez słowne zaoferowanie lub w sposób rozumiany, np. gestem (Wyrok SN z 5 listopada 1997r, V KKN 105/97 (OSP 1998, nr 3).

Korupcja gospodarcza a jej okoliczności

O tym, czy korzyść stanowi znamię przestępstwa łapownictwa stanowią jednak okoliczności. Od sądu jednak zależy w jaki sposób zinterpretuje, czy ma do czynienia z legalnymi staraniami przedsiębiorców, czy już z przestępstwem. Sąd badając daną sprawę ocenia sytuację faktyczną i wszystkie okoliczności towarzyszące danej sprawie(post. SN z 26.02.1988r., VI KZP 34/87, OSNKW 1988, nr 5 – 6, poz. 40).

Kryterium stanowi stopień szkodliwości popełnionego czynu. Spośród wielu czynników, które są sprawdzane na największą uwagę zasługuje m.in. oszacowanie rozmiaru popełnionej krzywdy albo grożącej przedsiębiorstwu szkody, charakter udzielanej lub przyjmowanej korzyści, pozycja, jaką zajmuje osoba przyjmująca czy też wręczająca łapówkę (rzecz oczywista, że osoby na wyższych stanowiskach odpowiadają w bardziej surowy sposób). 

Tym sposobem możemy wyróżnić :

  • Wypadek mniejszej wagi – za który grozi kara grzywny, ograniczenia wolności, albo pozbawienia wolności do lat 2. 

Jeśli więc wystąpią odpowiednie okoliczności udzielenia korzyści majątkowych, albo ich przyjęcia, np. gdy przyniosły niską szkodliwość społeczną, to można spodziewać się, że wpłynie to łagodząco na wyrok sądu.

  • Typ kwalifikowany – za wyrządzenie znacznej szkody majątkowej podlega pozbawieniu wolności od 6 miesięcy do 8 lat. 

Znamienne jest tutaj pojęcie szkody, czyli wysokości straty wyrządzonej przedsiębiorstwu (bądź też innej jednostce gospodarczej), w której sprawca reprezentował, pełnił ważne funkcje albo po prostu zajmował stanowisko. Przypominamy, że w chwili obecnej znaczna szkoda majątkowa to kwota przekraczająca 152.000zł.

Kiedy nie podlega się karze w przypadku korupcji gospodarczej?

Nie w każdym przypadku zostaniemy ukarani za przyjęcie lub wręczenie łapówki. Kodeks karny wprowadza klauzulę niepodlegania karze, co zasadniczo ma na celu zlikwidowanie solidarności pomiędzy osobą, która udziela i przyjmuje korzyści. Ma również przyczynić się do zwiększania wykrywalności tego typu przestępstwa.

Uwolniony od kary jest sprawca przestępstwa określonego w §2 albo §3 w związku z §2, jeżeli korzyść majątkowa lub osobista albo ich obietnica zostały przyjęte, a sprawca zawiadomił o tym fakcie organ powołany do ścigania przestępstw i ujawnił wszystkie istotne okoliczności przestępstwa, zanim organ ten o nim się dowiedział (art. 296a§4 kk).
Wniosek jest prosty – jeśli powiadomimy policję, prokuraturę o zaistniałym fakcie, wówczas nie zostaniemy uznani winnymi korupcji gospodarczej

Czy korupcja gospodarcza to problem?

Zadając sobie to pytanie warto wiedzieć, że rocznie bajońskie sumy przekazywane są z rąk do rąk w zamian za określone korzyści. Skutki takich działań, niestety, ostatecznie dotyczą nas wszystkich. Korupcja gospodarcza jest główną przeszkodą w rozwoju ekonomicznym naszego kraju, wiąże się to ze zubożeniem oferty handlowej na rynku, cenami, których wzrosty nie są ekonomicznie w żaden sposób uzasadnione, godzi w zasadę wolnej konkurencji, co paraliżuje funkcjonowanie wielu przedsiębiorstw. Osłabienie i w efekcie tego – niszczenie wolnego handlu doprowadza do kryzysów społecznych i ekonomicznych (nie wspominając o kwestiach etycznych, które w tym momencie mają marginalne znaczenie).

Korupcja jest jedną z najpowszechniejszych plag współczesności, bardzo trudną do wyplenienia. Kary za udzielanie, czy branie łapówek są wysokie, ale bardzo wielu przedsiębiorców nadal stosuje takie praktyki, wychodząc z założenia, że w Polsce „nie można inaczej załatwić interesów”. W efekcie sami doprowadzamy do tego, że na skutek ograniczenia wolnej konkurencji ponosimy coraz większe koszty.

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    27 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?

    Jak firmy MŚP oceniają wpływ pandemii na ich branże? [BADANIE]

    Co czwarta firma MŚP uważa, że pandemia pomoże rozwinąć ich branżę, a w produkcji – co druga. Tak wynika z 8. edycji Barometru COVID-19, realizowanego przez EFL.

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku – rekordowe 6 miesięcy

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku. Pierwsze półrocze 2021 roku było dla deweloperów najlepszym półroczem w historii. Notują oni rekordową sprzedaż i budują najwięcej mieszkań. Potężny popyt na mieszkania powoduje, że chociaż deweloperzy budują najwięcej w historii, to i tak ceny mieszkań idą w górę. Bardzo prawdopodobne, że deweloperów czeka najlepszy rok w historii.

    Lokalizacja mieszkania - co warto sprawdzić przed zakupem?

    Lokalizacja mieszkania. Tak naprawdę nie ma jednej definicji dobrej lokalizacji. W zależności od naszych potrzeb, miejsca pracy, etapu życia, na którym się znajdujemy czy jego stylu, sami możemy zdefiniować, czym jest tak naprawdę dobra lokalizacja. Nie ma jednego rozwiązania. Zupełnie inne potrzeby będą miały rodziny z małymi dziećmi, inne – ludzie już dojrzali, a jeszcze inne młodzi single. Jest jednak kilka czynników, które warto wziąć pod uwagę. Czym się kierować, szukając idealnego miejsca do zamieszkania?

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę - założenia projektu

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę. W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, którego celem ma być umożliwienie budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m2 (do 90 m2 powierzchni użytkowej) bez konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (ale w procedurze zgłoszenia), bez konieczności ustanawiania kierownika budowy oraz prowadzenia dziennika budowy. Nowe przepisy mają wejść w życie w IV kwartale 2021 roku.

    Zmiana pozwolenia na budowę po 19 września 2020 r. - skutki

    Zmiana pozwolenia na budowę. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego udzielił wyjaśnień odnośnie stosowania dotychczasowych przepisów Prawa budowlanego (obowiązujących przed nowelizacją, która weszła w życie 19 września 2020 r.) w zakresie zmiany pozwolenia na budowę.

    Kompleksowa informacja o wyrobach budowlanych

    Główny Urząd Nadzoru Budowlanego zaprasza do odwiedzenia nowej strony internetowej Punktu kontaktowego do spraw wyrobów budowlanych pod adresem punkt-kontaktowy.gunb.gov.pl. Jak zadać pytanie?

    E-commerce wpływa na rozwój transakcji bezgotówkowych

    Co sprawia, że rynek płatności bezgotówkowych stale rośnie? Odpowiedź jest prosta: e-commerce.

    Audyt energetyczny przedsiębiorstwa - kto i jak powinien go przeprowadzić?

    Audyt energetyczny przedsiębiorstwa to procedura mającą na celu przeprowadzenie szczegółowych i potwierdzonych obliczeń dotyczących przedsięwzięć realizowanych na terytorium Polski, służących poprawie efektywności energetycznej oraz dostarczenie informacji o potencjalnych oszczędnościach energii osiągniętych w wyniku ich realizacji. Kto ma obowiązek przeprowadzić audyt energetyczny przedsiębiorstwa? Jaki jest zakres i termin tego audytu i jakie obowiązki informacyjne ciążą na obowiązanych przedsiębiorcach? Jakie kary grożą za brak audytu energetycznego przedsiębiorstwa?

    Tomasz Sętowski: W Polsce jest boom na sztukę [PODCAST]

    Czy pandemia zachwiała rynkiem dóbr luksusowych? Jak wygląda sytuacja na rynku dzieł sztuki? Czy Polacy chętnie w nią inwestują? W rozmowie z Agnieszką Gorczycą (Infor.pl), malarz Tomasz Sętowski wyjaśnia te kwestie i tłumaczy dlaczego udział w aukcjach młodej sztuki to dobry pomysł na inwestycje. Zapraszamy do wysłuchania podcastu!

    Branża turystyczna - długi i obawa przed lockdownem

    Branża turystyczna wciąż z długami obawia się kolejnego lockdownu. Przed wyjazdem na wakacje sprawdź organizatora wycieczki. Czy grozi mu opadłość?

    Nowa polityka klimatyczna UE (Fit for 55) to wyższe ceny energii

    Komisja Europejska przyjęła pakiet Fit for 55, aby dostosować politykę unijną do obniżenia emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 proc. do 2030 roku w porównaniu z poziomami z 1990 roku. Efektem zmian w polityce klimatycznej UE będzie dalszy wzrost cen energii. Według Polskiego Instytutu Ekonomicznego dla najuboższych gospodarstw unijnych koszty emisji w transporcie i budynkach wzrosną średnio o 4,3 proc., w Polsce – aż o 14,3 proc. – Ceny wzrosną tym bardziej, im wolniej i bardziej ospale będziemy prowadzić transformację energetyczną – ocenia Izabela Zygmunt, starsza analityczka ds. energii i klimatu z WiseEuropa.

    Membrana dachowa na krokwiach czy papa na pełnym deskowaniu?

    Membrana dachowa na krokwiach czy papa na pełnym deskowaniu? Ten budowlany dylemat dyskutowany był już wielokrotnie. Przede wszystkim od strony technicznej. Zagadnieniu warto jednak przyjrzeć się bliżej, także pod kątem finansowym i skalkulować rzeczywiste koszty jednego i drugiego rozwiązania. Zwłaszcza, że obecna sytuacja rynkowa zmusza do tego, by na nowo przeliczyć wydatki związane z konstrukcją dachu. Kluczowe są tu zwłaszcza dwie kwestie: rosnące ceny drewna oraz usług dekarskich.

    Ceny rosną, Polacy chcą ograniczać wydatki

    Ceny rosną. Jednocześnie ponad 40 procent Polaków chce ograniczać wydatki. Tak wynika z badania dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor.

    Jak sprawdzić poziom natężenia pola elektromagnetycznego w okolicy? Ruszył system SI2PEM

    Poziom natężenia pola elektromagnetycznego - system SI2PEM. Każdy zainteresowany może już sprawdzić poziom natężenia pola elektromagnetycznego w swojej okolicy – szybko, wygodnie i za darmo, przez internet, z dokładnością do 1 metra kwadratowego. Ruszył SI2PEM, czyli System Informacyjny o Instalacjach wytwarzających Promieniowanie Elektromagnetyczne (www.si2pem.gov.pl) - poinformowała 20 lipca 2021 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. System będzie aktualizowany wraz z kolejnymi danymi przekazywanymi przez podmioty obowiązane.