Kiedy przedsiębiorcę może kontrolować CBA?

Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA) jest to służba specjalna powołana do zwalczania korupcji w życiu publicznym i gospodarczym, a także do zwalczania działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa. Pomimo iż CBA ma uprawnienia głównie do kontroli instytucji państwowych czy samorządowych, to może również kontrolować przedsiębiorcę. Uprawnienia tej służby w kwestii kontrolowania przedsiębiorcy są określone zakresem jej zadań w ustawie z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz.U. 2006 r., Nr 104, poz. 708 z późn. zm.).

Zadania CBA są zawarte w art. 2 Ustawy. Należy do nich:

Ściganie karne przestępstw przeciwko:

• działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego,

• wymiarowi sprawiedliwości, wyborom i referendum, porządkowi publicznemu, wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, jeżeli pozostają w związku z korupcją lub działalnością godzącą w interesy ekonomiczne państwa,

• finansowaniu partii politycznych, jeżeli pozostają w związku z korupcją,

• obowiązkom podatkowym i rozliczeniom z tytułu dotacji i subwencji jeżeli pozostają w związku z korupcją lub działalnością godzącą w interesy ekonomiczne państwa,

Kontrola, mającą na celu:

• ujawnianie i przeciwdziałanie przypadkom nieprzestrzegania przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne;

• dokumentowanie podstaw i inicjowanie realizacji przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 1990 r. o zwrocie korzyści uzyskanych niesłusznie kosztem Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych;

• ujawnianie przypadków nieprzestrzegania określonych przepisami prawa procedur podejmowania i realizacji decyzji w przedmiocie: prywatyzacji i komercjalizacji, wsparcia finansowego, udzielania zamówień publicznych, rozporządzania mieniem jednostek lub przedsiębiorców oraz przyznawania koncesji, zezwoleń, zwolnień podmiotowych i przedmiotowych, ulg, preferencji, kontyngentów, plafonów, poręczeń i gwarancji kredytowych;

• kontrolę prawidłowości i prawdziwości oświadczeń majątkowych lub oświadczeń o prowadzeniu działalności gospodarczej osób pełniących funkcje publiczne.

Przedsiębiorcy z uwagi na powyższe mogą być kontrolowani głównie z uwagi na naruszenie interesów ekonomicznych państwa m.in. wręczenie łapówki, nielegalne finansowanie partii politycznych, nielegalne postępowanie przy przetargach na zamówienia publiczne, przy przyznawaniu koncesji, zezwoleń, ulg, a także przy obowiązkach podatkowych z tytułu dotacji i subwencji.

Polecamy: Kiedy sanepid może kontrolować przedsiębiorcę?

Funkcjonariusze CBA w związku z realizacją swoich zadań mogą wydawać polecenia określonego zachowania się osobom (w tym także wpuszczenia na teren kontrolowanego przedsiębiorcy), legitymować i zatrzymywać osoby, przeszukiwać pomieszczenia, dokonywać kontroli osobistej, żądać niezbędnej pomocy od przedsiębiorców, ale tylko prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej, zwracać się o niezbędną pomoc do innych przedsiębiorców w ramach obowiązujących przepisów prawa.

W pewnych ściśle określonych przypadkach funkcjonariusze mogą używać broni palnej. Gdy środki przymusu wskazane powyżej okazały się nieskuteczne (za wyjątkiem użycia broni palnej), wówczas Sąd Okręgowy w Warszawie, na pisemny wniosek szefa CBA po uzyskaniu zgody Prokuratora Generalnego może zarządzić w drodze postanowienia kontrolę operacyjną.

Kontrola operacyjna jest niejawna (bez wiedzy i zgody osoby, której ona dotyczy) i polega na kontrolowaniu treści korespondencji, kontrolowaniu zawartości przesyłek, stosowaniu środków technicznych umożliwiających uzyskiwanie w sposób niejawny informacji i dowodów oraz ich utrwalenie (m.in. treści rozmów telefonicznych i innych informacji przekazywanych za pomocą sieci telekomunikacyjnych), czyli w szczególności różnego rodzaju podsłuchy, kontrola komunikacji.

Przy kontroli operacyjnej istnieje również możliwość zakupu kontrolowanego przedmiotów pochodzących z przestępstwa.

Polecamy: Kiedy Państwowa Inspekcja Pracy może kontrolować przedsiębiorcę?