Czym jest pierwszeństwo w kontekście prawa własności przemysłowej?

Aby korzystać z ochrony dla nich, konieczne jest zgłoszenie do Urzędu patentowego, który po zbadaniu czy są spełnione warunki wymagane do uzyskania patentu lub innego prawa ochronnego, wydaje decyzje o udzieleniu takiej ochrony.

Możliwa jest sytuacja, w której kilku przedsiębiorców będzie prowadziło podobną działalność, i zgłosi np. takie same wzory użytkowe. Aby zapobiec problemom mogącym wyniknąć z takiej sytuacji przepisy regulują tzw. kwestię pierwszeństwa.

Otóż pierwszeństwo do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji oznacza się, co do zasady, według daty zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego w Urzędzie Patentowym. Zgłoszenie to uważa się za dokonane w dniu, w którym wpłynęło ono do Urzędu Patentowego z zachowaniem formy pisemnej również za pomocą telefaksu lub w postaci elektronicznej. W przypadku jednak przesłania zgłoszenia telefaksem należy dostarczyć oryginał zgłoszenia w terminie 30 dni od daty nadania zgłoszenia telefaksem. Termin ten nie podlega przywróceniu. Jego przekroczenie skutkuje odrzuceniem zgłoszenia. Jeżeli zgłoszenie przesłane telefaksem byłoby nieczytelne lub niezgodne z dostarczonym później oryginałem, za datę zgłoszenia uznaje się ten dzień 30-sto dniowego terminu, w którym został dostarczony oryginał. Jeżeli zaś nieczytelne są tylko niektóre z części zgłoszenia, uważa się, że nie zostały one złożone.

Przesłanie wniosku drogą elektroniczną, czyli przy zastosowaniu sieci telekomunikacyjnej lub na informatycznym nośniku danych, z jednej strony jest dużym ułatwieniem, z drugiej jednak rodzi różnego rodzaju niebezpieczeństwa. W związku z tym gdyby zaistniała sytuacja, w której zgłoszenie przesłane w postaci elektronicznej zawiera szkodliwe oprogramowanie, Urząd Patentowy nie jest zobowiązany do otwierania takiej korespondencji i jej dalszego przetwarzania. 

Polecamy: Serwis Prawo autorskie

W takim przypadku, a także gdy przesłane zgłoszenie jest nieczytelne, nie uznaje się pierwszeństwa zgłoszenia według daty jego wpływu.
Przedsiębiorca zgłaszający zostanie powiadomiony o ewentualnych nieprawidłowościach, ponieważ Urząd Patentowy powiadamia niezwłocznie zgłaszającego, przy użyciu takiego samego środka przekazu, że zgłoszenie przesłane telefaksem jest w całości lub części nieczytelne albo też zaistniał inny problem, pod warunkiem jednak, że możliwe jest ustalenie adresu poczty elektronicznej lub tożsamości zgłaszającego i jego adresu oraz nie zagraża to bezpieczeństwu systemu teleinformatycznego Urzędu i pozwalają na to względy techniczne użytego przez zgłaszającego środka przekazu. Dlatego też warto precyzyjnie podawać wszelkie namiary oraz informacje.

Zasada pierwszeństwa jest zasadą bardzo rozbudowaną. Precyzuje ona jak kształtuje się owo pierwszeństwo w przypadku złożenia wniosku w inny kraju. Regulacja ta jest  istotna i potrzeba, ponieważ bardzo wielu przedsiębiorców prowadzi działalność w wielu krajach, zwłaszcza w Unii Europejskiej. W związku z tym, pierwszeństwo do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji przysługuje w Polsce, na zasadach określonych w umowach międzynarodowych, według daty pierwszego prawidłowego zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego we wskazanym państwie, jeżeli od tej daty zgłoszenie w Urzędzie Patentowym dokonane zostanie w okresie 12 miesięcy – w przypadku zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych oraz 6 miesięcy – w przypadku zgłoszeń wzorów przemysłowych.

Przedsiębiorca dokonujący zgłoszenia w Austrii 10 lutego 2011 roku będzie korzystał z pierwszeństwa, jeżeli wniosek o przyznanie patentu wpłynie do Urzędu Patentowego do 10 lutego 2012 roku.

Pierwszeństwo do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji oznacza się, na zasadach określonych w umowach międzynarodowych, według daty wystawienia wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego w Polsce lub za granicą, na wystawie międzynarodowej oficjalnej lub oficjalnie uznanej, jeżeli zgłoszenie w Urzędzie Patentowym tego wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego dokonane zostanie w okresie 6 miesięcy od tej daty.

Jeżeli wynalazek, wzór użytkowy albo wzór przemysłowy, będący przedmiotem pierwszego prawidłowego zgłoszenia, był wcześniej wystawiony na wystawie i korzystał, od dnia wystawienia do dnia zgłoszenia, z ochrony tymczasowej, pierwszeństwo do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji oraz początek terminów do dokonania zgłoszenia w Urzędzie Patentowym oznacza się według daty wystawienia tego wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego na wystawie.

Przeczytaj koniecznie Jak prawidłowo oznaczyć cechy produktów i usług?

Uzyskiwanie pierwszeństwa za granicą jest skomplikowane. W związku z tym powinno zostać w jakiś sposób oznaczone. W tym celu Urząd Patentowy wydaje, w celu zastrzeżenia owego pierwszeństwa za granicą, dowód dokonania zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego w Urzędzie Patentowym. Jest to tzw. dowód pierwszeństwa. Należy jednak pamiętać, że jest on wydawany jedynie na wniosek zgłaszającego. Podstawą do sporządzenia dowodu pierwszeństwa może być tylko zgłoszenie spełniające wymagania określone w ustawie, jako dające podstawę do uznania go za dokonane.

Wynalazek, wzór użytkowy albo przemysłowy może zostać stworzony przez więcej osób. Jeżeli więc zgłoszenia dokonały niezależnie od siebie co najmniej dwie osoby, które korzystają z pierwszeństwa oznaczonego tą samą datą, prawo do uzyskania patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji przysługuje każdej z tych osób.

Podobnie jak samo prawo do patentu lub prawo ochronne, również owo pierwszeństwo jest zbywalne i podlega dziedziczeniu. Możliwe jest także jego przeniesienie, a umowa o przeniesienie pierwszeństwa wymaga pod rygorem nieważności zachowania formy pisemnej.