Kontrola przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą

Czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organów kontroli po okazaniu (bądź to przedsiębiorcy bądź osobie przez niego upoważnionej) legitymacji służbowej, upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Może jednak wystąpić sytuacja, w której przepisy szczególne przewidują możliwość podjęci kontroli jedynie po okazaniu legitymacji. Wówczas upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy nie później niż trzeciego dnia od dnia wszczęcia kontroli. Sytuacja taka może wystąpić jedynie wtedy, gdy czynności kontrolne są niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodu jego popełnienia, w sprawach dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów, a także gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego.

Upoważnienie

Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli ma duże znaczenie. Dokument, który nie spełnia wymagań przedstawionych poniżej nie stanowi podstawy do przeprowadzenia kontroli.
Upoważnienie musi zawierać co najmniej: wskazanie podstawy prawnej, oznaczenie organu kontroli, datę i miejsce wystawienia, imię i nazwisko pracownika organu kontroli uprawnionego do wykonywania kontroli oraz numer jego legitymacji służbowej, oznaczenie przedsiębiorcy objętego kontrolą, określenie zakresu przedmiotowego kontroli, wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli, podpis osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji oraz pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy.

Zakres kontroli nie może wykraczać poza zakres wskazany w upoważnieniu.

W razie nieobecności kontrolowanego lub osoby upoważnionej, czynności kontrolne mogą być wszczęte po okazaniu legitymacji służbowej pracownikowi kontrolowanego przedsiębiorcy, lub w obecności świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę. Przed podjęciem pierwszej czynności kontrolnej kontrolujący ma obowiązek poinformować kontrolowanego o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli. Czynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego z wyjątkiem spraw, co do których zachodzi prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa, konieczność zabezpieczenia dowodu, zagrożenia życia, zdrowia lub środowiska a także w sprawach dotyczących ochronny konkurencji i konsumentów.

Kontrole przeprowadza się w siedzibie kontrolowanego lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej oraz w godzinach pracy lub w czasie faktycznego jej wykonywania. Za zgodą kontrolowanego może być ona przeprowadzona również w siedzibie organu kontroli jeżeli może to usprawnić przeprowadzenia kontroli. Czynności powinny być przeprowadzone w sposób sprawny i nie zakłócający funkcjonowania pracy przedsiębiorstwa.

Obowiązki przedsiębiorcy

Przedsiębiorca jest obowiązany prowadzić i przechowywać w swojej siedzibie książkę kontroli oraz upoważnienia i protokoły kontroli. Książka kontroli służy przedsiębiorcy do dokumentowania liczby i czasu trwania kontroli jego działalności. Książka kontroli zawiera wpisy dokonywane przez organy kontroli. W przypadku wszczęcia kontroli przedsiębiorca jest obowiązany niezwłocznie okazać kontrolującemu książkę kontroli, chyba że jej okazanie jest niemożliwe ze względu na udostępnienie jej innemu organowi kontroli.
Nie można równocześnie podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli u przedsiębiorcy z wyjątkiem tych sytuacji, w których organ kontroli upoważniony jest do dokonania kontroli bez doręczenia upoważnienia.

Przeczytaj także: Kontrola prowadzenia działalności? Sprawdź jak powinna ona wyglądać!

Czas trwania kontroli

Czas trwania wszystkich kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekroczyć 12 dni roboczych w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców, 18 dni – małych przedsiębiorców, 24 dni – średnich przedsiębiorców i 48 dni dla pozostałych przedsiębiorców. Czasu ograniczeń nie stosuje się w tych samych sytuacjach, w których organ kontroli upoważniony jest do dokonania kontroli bez doręczenia upoważnienia. Przedłużenia czasu kontroli jest możliwe jedynie z przyczyn niezależnych od organu kontroli i wymaga uzasadnienia na piśmie. Uzasadnienie doręcza się przedsiębiorcy i wpisuje do księgi kontroli. Przedłużenie czasu trwania kontroli nie może przekraczać maksymalnych dopuszczalnych terminów kontroli w ciągu roku.

Polecamy serwis Zakładam firmę

Sprzeciw

Przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem wskazanych wyżej zasad. Sprzeciw wnosi się na piśmie do organu podejmującego i wykonującego kontrolę. O wniesieniu sprzeciwu przedsiębiorca zawiadamia na piśmie również kontrolującego.

Sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli.

Przedsiębiorca musi uzasadnić wniesienie sprzeciwu. Wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych. W przypadku wniesienia sprzeciwu organ kontroli może w drodze postanowienia dokonać zabezpieczenia dowodów. Zabezpieczeniu podlegają dokumenty, informacje, próbki wyrobów i inne nośniki informacji. Organ kontroli terminie 3 dni roboczych od dnia jego otrzymania rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o odstąpieniu od czynności kontrolnych lub o kontynuowaniu tych czynności. Na takie postanowienie przedsiębiorcy przysługuje zażalenie, które przedsiębiorca wnosi w terminie 3 dni od dnia jego otrzymania. Rozstrzygnięcie zażalenia następuje w drodze postanowienia, nie później niż w terminie 7 dnia od dnia jego wniesienia. Nie rozpatrzenie zażalenia w tym terminie poczytuje się jego uznanie i odstępuje się od czynności kontrolnych.