Odwrócona hipoteka – co należy o niej wiedzieć

Umowy świadczeń dożywotnich w potocznym języku są określane mianem „odwróconej hipoteki”. Nazwa ta jest nieprecyzyjna, ale utrwaliła się i jest powszechnie używana. Trzeba wyjaśniać, że termin „odwrócona hipoteka” funkcjonuje w dwóch znaczeniach. Po pierwsze, używa się go jako skrót pojęcia „odwrócony kredyt hipoteczny”. „Odwrócony kredyt hipoteczny” polega na tym, że właściciele nieruchomości (domów, mieszkań) zawierają z bankiem umowę, na mocy której uzyskują comiesięczną wypłatę (zwaną rentą), linię kredytową albo też jednorazową kwotę pieniędzy, w zamian za ustanowienie na rzecz banku hipoteki na tej nieruchomości. Główną cechą umów o „odwrócony kredyt hipoteczny” jest to, że właściciele nieruchomości, zawierając umowę, nie pozbywają się własności mieszkania.

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Odwrócony kredyt hipoteczny - założenia ustawy

Odwrócony kredyt hipoteczny

Jest to tzw. model kredytowy odwróconej hipoteki. „Odwrócony kredyt hipoteczny”, w przedstawionym rozumieniu, nie jest jeszcze uregulowany w polskim prawie. Jest jednak przygotowany przez Rząd projekt ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym i nadal trwają nad nim prace legislacyjne. Jest zatem nadzieja na objęcie tego ważnego i trudnego zagadnienia szczególną regulacją ustawową. Pomimo braku ustawy o „odwróconym kredycie hipotecznym”, polski rynek znalazł sposób, aby zawierać umowy świadczeń dożywotnich, wykorzystując w tym celu przepisy kodeksu cywilnego, dotyczące umowy dożywocia i umowy renty. Pojawiło się na rynku kilku przedsiębiorców, którzy sięgnęli po rozwiązania dostępne w polskim prawie, tworząc z nich konstrukcje prawne, które mają spełniać funkcję zbliżoną do „odwróconego kredytu hipotecznego”. Z tych przyczyn również te umowy zwykło się określać mianem „odwróconej hipoteki”. Zaakcentować trzeba jednak, że jest podstawowa różnica między nimi, a umowami klasycznego „odwróconego kredytu hipotecznego” – w umowach zawieranych obecnie na polskim rynku konsument przenosi na przedsiębiorcę własność swojej nieruchomości w zamian za dożywotnie świadczenia w pieniądzu, już z chwilą jej zawarcia. Jest to tzw. model sprzedażowy odwróconej hipoteki. Przy komercyjnym zawieraniu umów świadczeń dożywotnich, regulacje kodeksu cywilnego nie zapewniają dostatecznej ochrony konsumentom, w szczególności z uwagi na ryzyko utraty prawa do mieszkania w nieruchomości objętej umową w przypadku objęcia tej nieruchomości egzekucją bądź w przypadku upadłości właściciela zamieszkiwanej przez konsumenta nieruchomości obciążonej służebnością mieszkania bądź użytkowaniem. Pojawił się zatem projekt ustawowego uregulowania umów przeniesienia własności nieruchomości w zamian za dożywotnie świadczenia (jako funkcjonującej niezależnie od regulacji kodeksu cywilnego), w którym umowy te nazwano umowami renty dożywotniej.

Konsumencie pamiętaj, że:

• obecnie w Polsce nie ma przepisów regulujących „odwrócony kredyt hipoteczny”,
• aktualnie na polskim rynku działają przedsiębiorcy, oferujący zawieranie umów na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Na podstawie tych umów uzyskuje się dożywotnie, okresowe świadczenia w pieniądzu w zamian za mieszkanie, którego właścicielem staje się ten przedsiębiorca - już z chwilą zawarcia umowy,
• trwają prace legislacyjne nad projektem ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym i rencie dożywotniej.

Renta dożywotnia a odwrócony kredyt hipoteczny

Źródło: Poradnik dla konsumentów zainteresowanych zawarciem umowy świadczeń dożywotnich