Na jakie zapisy należy zwrócić uwagę w umowie kredytowej?

Niestety nieliczni klienci podejmują starania skrupulatnej analizy zapisów umowy kredytowej. Najczęściej są to osoby, posiadające wykształcenie prawnicze lub ekonomiczne. Fakt ten naraża duże grono kredytobiorców na nieprzyjemne niespodzianki w czasie spłaty kredytu. Nierzadko atrakcyjna cenowo oferta, poprzez niekorzystne zapisy w umowie okazuje się być powodem bolesnych dla naszego portfela i nieplanowanych wydatków. Zbyt często zdarza się, że kredytobiorcy opierają się na informacjach, podanych przez pracownika banku podczas pierwszego spotkaniu. Tymczasem należy wziąć pod uwagę, że jest on „sprzedawcą” kredytów i może się zdarzyć, że pewne ważne warunki umowy zostaną celowo przemilczane. Trudno mieć jednak pretensje do pracowników instytucji finansowej – stronami umowy są bank i kredytobiorca, a wszystkie prawa i powinności muszą być zapisane w umowie. Niemiłe niespodzianki wynikają więc przede wszystkim z braku zrozumienia lub niedoczytania tego właśnie dokumentu.

Na co więc warto zwrócić szczególną uwagę, analizując treść przyszłej umowy kredytowej?

Oprocentowanie kredytu

Przede wszystkim należy zapoznać się z rozdziałem, dotyczącym konstrukcji oprocentowania kredytu i porównać go z ofertą, zaprezentowaną przez pracownika banku. Większość obecnie stosowanych przez instytucje finansowe rozwiązań składa się ze zmiennej oraz stałej części oprocentowania. Zmienną część oprocentowania stanowi rynkowa stopa procentowa. Dla złotówek jest to WIBOR, natomiast dla walut obcych – LIBOR lub EURIBOR. Drugim składnikiem oprocentowania kredytu jest marża kredytowa. Nie zmienia się ona przez cały okres spłaty kredytu hipotecznego. Trzeba również zwrócić uwagę na to, jak często bank będzie dostosowywał stopę procentową do warunków rynkowych – co miesiąc, raz na trzy czy raz na sześć miesięcy. Ma to znaczenie szczególnie w przypadku częstych zmian poziomu rynkowych stóp procentowych. Przykładowo, jeśli bank dokonuje aktualizacji zmiennych stóp bazowych tylko dwa razy w roku, podwyżkę oprocentowania odczuje się dopiero np. za sześć miesięcy. Ważna jest również „długość” stopy procentowej, będącej rynkową stopą bazową, przyjętą przez kredytodawcę. Bank najczęściej stosuje 3 (WIBOR 3M ) lub 6-miesięczną stopę (WIBOR 6M). Im krótszy okres stopy procentowej obowiązuje, tym niższe jest zwyczajowo oprocentowanie.

Dowiedz się także: Jaki wpływ na zdolność kredytową mają dochody z wynajmu mieszkania?

Spread walutowy

Spread ma duże znaczenie w przypadku kredytów, zaciąganych w walucie obcej . Jest on różnicą pomiędzy kursem kupna a kursem sprzedaży danej pary walut, np. euro i złotych. Kurs kupna to cena, po jakiej bank może kupić daną walutę od klienta, kurs sprzedaży określa natomiast, za ile daną walutę możemy kupić od banku. Kurs sprzedaży zawsze jest wyższy od kursu kupna i stanowi „zarobek” kredytodawcy. W przypadku kredytów hipotecznych to o tyle istotne, że kredyt w walucie obcej wypłaca się po kursie kupna (niższym), a spłaca – po kursie sprzedaży (wyższym).

Prowizja

Prowizja bankowa jest jednorazowym kosztem kredytu, płaconym od kwoty kredytu przed jego uruchomieniem. Istnieją dwa sposoby na zapłacenie prowizji: można ją przekazać do banku gotówką bądź, jeśli zdolność kredytowa na to pozwala, doliczyć do kwoty kredytu.
Zdarza się, że banki, w zamian za niższą stawkę prowizji, proponują ubezpieczenie od utraty pracy lub od następstw nieszczęśliwych wypadków. Warto takie rozwiązanie dokładnie przeanalizować, gdyż prowizję zapłacimy jednorazowo, a ubezpieczenie trzeba uiszczać przez kilka lat lub nawet przez cały okres kredytowania. Koszt ubezpieczenia może okazać się nieporównywalnie wyższy niż wartość prowizji.

Polecamy serwis: Kredyty

Wcześniejsza spłata

W większości instytucji opłaty za wcześniejszą spłatę kredytu wahają się od 1 do 2 proc. od kwoty nadpłacanej. Należy jednak dobrze wczytać się w część umowy, poświęconą temu zagadnieniu, ponieważ niektóre banki naliczą taksę od wartości całego kredytu, a nie od jego części. Często instytucje finansowe pobierają są też dodatkowe opłaty w przypadku nadpłaty w pierwszych latach trwania umowy. W przypadku czołowych banków jest to okres 2-5 lat – później wcześniejsza spłata jest darmowa

Zdarza się również, że banki nie pobierają opłat za częściową spłatę kredytu, ale pod warunkiem, że spłacana część kredytu nie jest znacząca. Najczęściej za częściową spłatę, nie podlegającą dodatkowej opłacie, banki uznają spłatę nie przekraczającą 20-30% kapitału kredytu .

Warunki wypowiedzenia umowy

Warunki wypowiedzenia umowy kredytowej przez bank zostały uregulowane w ustawie Prawo bankowe. Do przesłanek, mogących stanowić podstawę wypowiedzenia, należy zaliczyć niedotrzymanie przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu i utratę zdolności kredytowej. Większość banków podchodzi do tych kwestii jeszcze bardziej skrupulatnie niż ustawa, dlatego warto dokładnie wczytać się w zapisy, dotyczące tego właśnie zagadnienia. Może okazać się, że bank ma prawo do wypowiedzenia umowy wówczas, gdy wartość nieruchomości znacząco spadła lub znajdujemy się w okresie wypowiedzenia umowy przez pracodawcę. Z większości zapisów z tego paragrafu da się wybrnąć, warto jednak świadomym ich istnienia.

Umowa kredytowa zawiera wiele ważnych ustaleń, które mają duży wpływ na spłatę kredytu. Znajomość ich jest bardzo przydatna i może uchronić nas przed niemiłymi konsekwencjami. W związku z tym, należy zawsze bardzo dokładnie czytać umowy kredytowe, a najlepiej – poprosić o jej wzór na kilka dni przed datą jej podpisania, aby dogłębnie zapoznać się z zawartymi w niej zapisami i rozwiać ewentualne wątpliwości podczas rozmowy z pracownikiem banku, doradcą kredytowym lub prawnikiem.