Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zmiana warunków umów handlowych w związku z koronawirusem

Adrian Achtelik
Mecenas Adrian Achtelik jest radcą prawnym, partnerem zarządzającym w kancelarii ACHTELIK SIWKA I WSPÓLNICY ADWOKACI I RADCY PRAWNI Sp.p. z Katowic specjalizującej się w kompleksowych rozwiązaniach prawnych dla spółek handlowych, przedsiębiorców, organizacji pozarządowych oraz podmiotów sektora publicznego.
Zmiana warunków umów handlowych w związku z koronawirusem /Fot. Shutterstock
Zmiana warunków umów handlowych w związku z koronawirusem /Fot. Shutterstock
W związku z epidemią koronawirusa i ograniczeniami w życiu publicznym i gospodarczym wynikającymi ze specustawy z dnia 2 marca 2020 roku realizacja zobowiązań wynikających z szeroko rozumianych umów wzajemnych (m.in. umów handlowych, umów dostawy, umów najmu, umów dzierżawy, umów leasingu) staje się zagrożona, a niewykonywanie zobowiązań w łańcuchu dostaw przez poszczególne ogniwa tego łańcucha może przynieść efekt domina.

Czy zatem istnieje możliwość zmiany warunków umów wzajemnych?

Wydaje się, że przy obecnej sytuacji rozwiązania należy szukać klauzuli rebus sic stantibus (Art. 3571 Kodeksu cywilnego), która przewiduje, że jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy. Rozwiązując umowę sąd może w miarę potrzeby orzec o rozliczeniach stron, kierując się zasadami określonymi w zdaniu poprzedzającym.

Polecamy: Uprawnienia rodziców w pracy

Klauzula rebus sic stantibus pozostaje w związku z fundamentalną zasadą pacta sunt servanda i stanowi wyjątek od niej. Klauzula ta, podobnie jak i inne instytucje umożliwiające modyfikację lub rozwiązanie zobowiązania mają nie tylko wyjątkowy, ale i nadzwyczajny charakter. O nadzwyczajnym jej charakterze świadczą użyte do jej opisania sformułowania: "nadzwyczajna zmiana stosunków", "nadmierna trudność" lub "rażąca strata przy spełnieniu świadczenia" oraz nieprzewidywalność tych okoliczności. Poprzez "nadzwyczajną zmianę stosunków" rozumieć należy taki stan rzeczy, który zdarza się rzadko, a jednocześnie jest niezwykły, niebywały, wyjątkowy, normalnie niespotykany. (wyrok sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 7 grudnia 2018, I ACa 649/18).

W innym wyroku (I ACa 644/18) sąd wskazał, że poprzez "nadzwyczajną zmianę stosunków" rozumieć należy taki stan rzeczy, który zdarza się rzadko, a jednocześnie jest niezwykły, niebywały, wyjątkowy, normalnie niespotykany. Nadzwyczajna zmiana stosunków może mieć tło przyrodnicze (nieurodzaj, niezwykle surowa zima), jak i społeczne (wojna, gwałtowna zmiana ustroju politycznego). Jako przykłady zdarzeń powodujących nadzwyczajną zmianę stosunków wskazuje się epidemie, operacje wojenne, strajki generalne, różnego rodzaju klęski żywiołowe, nadzwyczajną, szczególnie głęboką zmianę sytuacji gospodarczej, objawiającą się hiperinflacją, gwałtownym spadkiem dochodu narodowego, masowymi upadłościami przedsiębiorstw.

Sytuacja pandemii COVID-19 wywołanej przez wirusa SARS-CoV-2 stanowi zatem niewątpliwie nadzwyczajną zmianę stosunków, o której mowa w art. 357 1 Kodeksu cywilnego.

O ile sądowe rozstrzyganie o możliwości zastosowania klauzuli rebus sic stantibus wydaje się być ostatecznością, o tyle może stanowić powinno przyczynek do przynajmniej podjęcia negocjacji w obliczu zagrożenia utraty płynności finansowej wielu podmiotów gospodarczych w większości branż.

Jak doprowadzić do zmiany warunków umów handlowych?

W obecnej sytuacji konieczne jest odwołanie się do solidarnego społeczeństwa obywatelskiego oraz mądrego i dalekowzrocznego myślenia biznesowego. To czy teraz w ramach renegocjacji warunków umownych pójdziesz na ustępstwa kontrahentowi, zawieszając lub ograniczając zobowiązania umowne, które nie są do udźwignięcia w związku z pandemią czy też, kierując się wolą zabezpieczenia swojego interesu i zysku, twardo będziesz się trzymał warunków umownych, może skutkować tym, że w niedalekiej przyszłości, Ty sam będziesz musiał zabiegać o nowego klienta/odbiorcę/kontrahenta. Tym samym krótkotrwałe korzyści wiązać się będą w dłuższej perspektywie ze stratą, powodując efekt domina.

Zwrócenia uwagi wymaga także, że banki już deklarują wprowadzenie modyfikacji warunków umownych w związku z pandemią koronawirusa - ułatwią swoim klientom odroczenie spłaty rat kapitałowo-odsetkowych lub rat kapitałowych przez okres do 3 miesięcy (informacja ze strony Związku Banków Polskich: https://www.zbp.pl/Aktualnosci/Wydarzenia/Komunikat-ZBP-w-sprawie-dzialan-pomocowych-podejmowanych-przez-banki)

Reklama
Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Ceny mieszkań w styczniu 2023 - stabilizacja

    Początek 2023 r. przyniósł stabilizację średniej ceny metra kwadratowego mieszkań w największych miastach, i to zarówno na rynku pierwotnym, jak wtórnym. Eksperci portali RynekPierwotny.pl i GetHome.pl zaobserwowali też pierwsze symptomy spadku średniej ceny, na razie w ofercie firm deweloperskich. 

    Cyfryzacja w budownictwie - etapy

    Od 2020 r. budownictwo przechodzi krok po kroku transformację cyfrową. Proces ten wspierają przepisy prawne, które przyspieszają kolejne usprawnienia w tym obszarze. Wśród najnowszych narzędzi cyfrowych GUNB są c-KOB i EDB.

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze - wnioski do 28 lutego 2023

    Rolnicy mogą składać w urzędach gmin lub miast wnioski o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie paliwa zużytego do produkcji rolnej. Limity dofinansowania wzrosły względem roku poprzedniego.

    Premia zalesieniowa w 2023 - wysokość

    Ministerstwo rolnictwa opublikowało projekt rozporządzenia, przewidujący m.in. podniesienie wysokości premii za zalesianie dla beneficjentów Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

    Czy da się przewidzieć trzęsienie ziemi?

    Bardzo trudno jest przewidzieć, gdzie i kiedy nastąpi trzęsienie ziemi - powiedziała w poniedziałek profesor Joanna Faurer Walker, dyrektor Instytutu Ryzyk i Katastrof w Univercity College London (UCL), cytowana przez Sky News.

    Złoty stracił wobec głównych walut

    W poniedziałek  6 lutego ok. 17.45 polska waluta straciła na wartości wobec głównych walut. Euro kosztowało 4,74 zł, czyli 0,76 proc. więcej, dolar zdrożał o 1,39 proc., do 4,42 zł, a frank szwajcarski wyceniano na 4,77 zł, to o 1,21 proc. więcej.

    Gaz na europejskim rynku bez większych zmian

    Ceny gazu w holenderskim hubie TTF w poniedziałek 6 lutego  nie notują większych zmian. Wyceny kontraktów na najbliższe miesiące utrzymują się poniżej 60 euro za MWh.

    Ropa na rynku tanieje w granicach 1 proc.

    Ropa Brent tanieje w poniedziałek 6 lutego na rynku o 0,4 proc., do niecałych 80 dolarów za baryłkę. Cena amerykańskiej ropy WTI spada o 0,8 proc., do niecałych 73 dol. za baryłkę.

    Jak zbudować lojalność konsumenta i zgrany zespół jednocześnie

    Customer Experience to doświadczenie jakie konsumenci mają z marką oraz trwałe wrażenie, jakie wywiera się na nich w trakcie całej podróży kupującego - od poznania marki do dokonania zakupu. To zapewnienie pozytywnych wrażeń klientom w każdym punkcie styczności z brandem. 

    Jakie konto dla działalności gospodarczej?

    Wybór konta dla działalności internetowej warto rozpocząć od analizy potrzeb firmy oraz propozycji różnych banków. W tym drugim zadaniu pomogą internetowe porównywarki lub fachowe rankingi ofert.

    Nissan Juke Hybrid N-Design

    Nissan Juke Hybrid N-Design to nowa hybryda w gamie marki. Układ łączy 1.6-litrowego benzyniaka i silnik elektryczny. Moc systemowa to 143 KM.

    Jakich błędów unikać przy inwestowaniu w mieszkania? WIDEO

    Inwestowanie w mieszkania stało się o wiele trudniejsze. W styczniu 2023 r. o kredyt mieszkaniowy wnioskowało 13,26 tys. kredytobiorców. W porównaniu do 28,02 tys. rok wcześniej oznacza to spadek o 52,7%. Maleje podaż i popyt.

    Kredyt 2% na zakup mieszkania, czyli rządowe dopłaty do kredytu hipotecznego – warunki, założenia, czas wprowadzenia

    Ministerstwo Rozwoju i Technologii przedstawiło projekt ustawy o pomocy państwa w oszczędzaniu na cele mieszkaniowe, w którym został zawarty m.in. projekt dopłat do kredytu hipotecznego, czyli Bezpieczny Kredyt 2%. Jakie są jego założenia? Kto będzie mógł skorzystać? I kiedy wejdzie w życie?

    Sztuczna inteligencja nauczona danymi z Polski, miałaby trochę naszych cech narodowych PODCAST

    Sztuczna inteligencja nauczona danymi z Polski, miałaby trochę naszych cech narodowych - wskazuje Bartosz Baziński, współtwórca SentiOne. PODCAST

    Kto musi wymienić prawo jazdy jeszcze w tym roku?

    Kto musi wymienić prawo jazdy jeszcze w tym roku? Lista przypadków być może nie jest długa, ale warto o niej pamiętać.

    Sprzedaż Lexusa NX? No to mamy nowego lidera w Polsce

    Sprzedaż Lexusa NX? Tylko w styczniu roku 2023 w Polsce salony opuściły 544 egzemplarze. To lider rejestracji samochodów klasy premium.

    Inflacja w Polsce spadnie poniżej 10 proc. w perspektywie 6 miesięcy?

    Inflacja w Polsce może spaść poniżej 10 proc. w perspektywie najbliższych 6 miesięcy, trend dezinflacyjny będzie potężny

    Nissan Ariya od biegu do bieguna. Tak, ma 39-calowe koła!

    Nissan Ariya od biegu do bieguna to nie szalony render. To samochód, który powstał i którym Japończycy mają zamiar pokonać 27 tys. km.

    Elektroniczny System Centralnej Oceny Ryzyka. Co to jest eSCOR?

    Elektroniczny System Centralnej Oceny Ryzyka, czyli eSCOR rozwiązanie stworzone przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG).

    Stop agresji drogowej. Ponad 28 tys. zgłoszeń w roku 2022

    Stop agresji drogowej to policyjne skrzynki mailowe, na które kierowcy mogą zgłaszać wykroczenia. W roku 2022 zgłoszeń takich było ponad 28 tys.

    Bezpieczny kredyt 2% na zakup mieszkania - zabezpieczenia przed nadużyciami

    W projekcie ustawy ws. kredytu 2 proc. przewidzieliśmy rozwiązania, które mają przeciwdziałać nadużyciom - powiedział w piątek minister rozwoju i technologii Waldemar Buda. Zaznaczył, że jeśli kredytobiorca nie będzie mieszkać w nieruchomości zakupionej dzięki temu kredytowi, utraci prawo do dopłaty.

    Kosztowna zima nie tylko dla kierowców. Wysokie mandaty

    Zima – kojarzy się z białym szaleństwem na stoku i bywa, że jej piękno zapiera nam dech w piersiach. Ale stanowi również wyzwanie dla kierowców. Nie chodzi jednak tylko o utrudnione warunki jazdy, za które odpowiadają np. zalegający śnieg lub oblodzone drogi. Zimą kierujący pojazdami narażeni są na „dodatkowe” kary i mandaty. 

    Ryanair: Nie zrezygnowaliśmy z lotniska Modlin, wciąż dostępna oferta na lato 2023. PODCAST

    Ryanair, Alicja Wójcik-Gołębiowska: Nie zrezygnowaliśmy z lotniska Modlin, cały czas latamy, cały czas jest dostępna oferta na lato 2023 [PODCAST].

    Usprawnienie procesu zakupowego. Technologia w e-handlu

    Handel w sieci nadal jest rynkiem przyszłości, który skutecznie wpisuje się w potrzeby e-konsumentów. Już teraz stanowi uzupełnienie tradycyjnej sprzedaży, a w wielu aspektach nawet ją wyprzedza. Jak wynika z badania „Narzędzia i wtyczki w e-commerce 2022”, ponad 80% sklepów internetowych w Polsce sięga po rozwiązania technologiczne, wspierające handel online. 14% planuje natomiast digitalizację procesów sprzedażowych.

    Systemy zarządzania finansowego. Gotówka przed terminem na fakturze

    To nie zysk, a przede wszystkim płynność finansowa decyduje o sukcesie biznesowym przedsiębiorstwa. Dostęp do gotówki staje się coraz ważniejszy. Nowoczesne systemy zarządzania płynnością pozwalają znacząco poprawić kondycję finansową przedsiębiorstw.