Kategorie

Tarcza Finansowa PFR - podstawowe informacje

 Finansowanie oferowane przez Polski Fundusz Rozwoju SA (PFR) jest kolejnym programem rządowym w ramach tarczy antykryzysowej, który podstawę znajduje w ustawie z 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju (Dz.U. poz. 1572; dalej: ustawa o s.i.r.). W ustawie o s.i.r. na mocy ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz.U. z 2020 r. poz. 569) katalog zadań PFR rozszerzony został o podejmowanie działań służących zapobieganiu lub łagodzeniu skutków sytuacji kryzysowych, w tym skutków rozprzestrzeniania się COVID-19, w szczególności poprzez udzielanie przedsiębiorcom wsparcia finansowego. Zasadniczym celem Tarczy Finansowej PFR jest zapewnienie stabilności przedsiębiorstw i polskiej gospodarki oraz zapobieżenie masowej upadłości przedsiębiorców i zwalnianiu pracowników z powodu zakłóceń w funkcjonowaniu gospodarki w związku z pandemią choroby COVID-19. W ramach tych zadań PFR wprowadził różne formy finansowania w zależności od sektora przedsiębiorstw, do którego należy dany podmiot.

Tarcza Finansowa PFR składa się z trzech podstawowych segmentów o łącznej wartości 100 mld zł.:

  • do mikroprzedsiębiorców trafić może łącznie 25 mld zł,
  • do małych i średnich przedsiębiorców - 50 mld zł,
  • do dużych przedsiębiorstw - 25 mld zł.
Reklama

O skali finansowania świadczy to, że przygotowane programy wymagały uzgodnienia na szczeblu Komisji Europejskiej, a ze wsparcia oferowanego przez PFR jeden podmiot może otrzymać finansowanie w wysokości nawet do 1 mld zł (taka jest maksymalna kwota dotacji dla dużych firm)!

Wszystkie programy PFR wymagały ponadto współpracy z instytucjami bankowymi, gdyż składanie wniosków o udzielenie finansowania możliwe jest za pośrednictwem systemów bankowości elektronicznej wybranych banków. Również samo finansowanie udzielane jest za pośrednictwem tych instytucji.

Kryteria formalne ubiegania się o wsparcie

Aby uzyskać wsparcie z Tarczy Finansowej PFR, przedsiębiorca, niezależnie, czy jest mikro, małym, średnim czy dużym przedsiębiorcą, musi spełnić wiele warunków formalnych, w tym przede wszystkim:

  • mieć zarejestrowaną działalność gospodarczą w RP - w Krajowym Rejestrze Sądowym lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej,
  • posiadać rezydencję podatkową w krajach należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
  • główny beneficjent rzeczywisty przedsiębiorcy nie może posiadać rezydencji podatkowej w rajach podatkowych, czyli na Kajmanach, Seszelach, Fidżi, Wyspach Dziewiczych Stanów Zjednoczonych, w Panamie, Omanie, Trynidadzie i Tobago, Samoa, Samoa Amerykańskim, Guamie, Palau, Vanuatu.

Uwaga! Jeżeli przedsiębiorca nie spełnia ostatnich dwóch przesłanek, to może ubiegać się o finansowanie pod warunkiem zobowiązania się do przeniesienia rezydencji podatkowej na teren Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz do spowodowania, że główny beneficjent rzeczywisty przeniesie rezydencję podatkową na teren Europejskiego Obszaru Gospodarczego - w obu przypadkach w terminie 9 miesięcy od dnia udzielenia subwencji.

Ponadto przedsiębiorca:

  • musiał prowadzić działalność 31 grudnia 2019 r.,
  • nie może zalegać z płatnościami podatków i składek na ubezpieczenie społeczne na 31 grudnia 2019 r. lub na dzień udzielenia finansowania,
  • wobec przedsiębiorcy nie może być otwarte postępowanie upadłościowe lub likwidacyjne czy też postępowanie restrukturyzacyjne.

Warunki podmiotowe

Po uzyskaniu od Komisji Europejskiej notyfikacji warunków programu Tarcza Finansowa PFR dokonał zmian w stosunku do ogłoszonych wcześniej kryteriów podmiotowych, jakie przedsiębiorca musi spełniać, aby ubiegać się o finansowanie. Zmiana nastąpiła zarówno w zakresie rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę, która wyłącza go z możliwości uzyskania finansowania, jak i, co bardzo istotne, w zakresie kwalifikacji przedsiębiorcy do danego sektora przedsiębiorstw (służącej w konsekwencji ustaleniu, z którego programu przedsiębiorca może skorzystać i w jakiej wysokości otrzyma wsparcie). PFR wprowadził odesłanie do załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.Urz. UE z 2014 r. L 187, s. 1; dalej: rozporządzenie pomocowe), zgodnie z którym, przy kwalifikacji podmiotu do odpowiedniego sektora przedsiębiorstw (mikro, MSP lub dużych), tj. przy obliczaniu liczby pracowników, jak również wysokości obrotów/sumy bilansowej należy mieć na względzie powiązania kapitałowe i partnerskie.

Choć dla programu Tarcza Antykryzysowa PFR dla Dużych Firm wciąż nie został ogłoszony regulamin, to najprawdopodobniej rozwiązania w tym przypadku będą analogiczne. I tak:

▶ Rodzaje działalności, które wykluczają z udziału w programie. Zgodnie z „Regulaminem ubiegania się o udział w programie rządowym «Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm»” z możliwości ubiegania się o finansowanie z PFR wykluczony jest przedsiębiorca, który prowadzi działalność w zakresie:

- produkcji produktów lub usług, które mogą skutkować ograniczaniem bądź naruszaniem wolności indywidualnych lub/oraz praw człowieka, czy też

Reklama

- obszarów wątpliwych z powodów etyczno-moralnych (chodzi np. o przeprowadzanie eksperymentów na zwierzętach, hazard i powiązane aktywności, produkcję i dystrybucję wyrobów tytoniowych i podobnych używek, produkcję i dystrybucję środków odurzających).

Ponadto o finansowanie z PFR nie mogą ubiegać się: instytucje kredytowe, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, firmy inwestycyjne, instytucje pożyczkowe, zakłady ubezpieczeń, zasady reasekuracji, fundusze emerytalne, fundusze inwestycyjne i inne przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania oraz podmioty zarządzające aktywami, dostawcy usług płatniczych i inne instytucje finansowe oraz agencje ratingowe.

▶ Ustalanie statusu przedsiębiorcy. Przy kwalifikacji danego podmiotu do odpowiedniego sektora przedsiębiorstw (tzn. przy ustalaniu, czy jest mikro, małym, średnim czy dużym przedsiębiorcą) PFR nakazuje uwzględniać jego ewentualne powiązania z innymi przedsiębiorstwami (m.in. w ramach grup kapitałowych lub w ramach przedsiębiorstw partnerskich). W takim przypadku do danych o liczbie pracowników oraz rocznym obrocie i sumie bilansowej należy odpowiednio doliczać dane dotyczące przedsiębiorstw na podstawie ksiąg rachunkowych lub danych pochodzących ze skonsolidowanego sprawozdania finansowego (szerzej piszemy o tym dalej).

Jednocześnie w obowiązującej od 28 maja 2020 r. wersji „Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym «Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm»” wprowadzono zapis, że w przypadku nieuwzględnienia przez przedsiębiorcę ww. zależności w ramach kwalifikacji do danego sektora przedsiębiorstw oświadczenie przedsiębiorcy co do spełnienia warunków kwalifikacyjnych może zostać uznane za nieprawdziwe. W takiej sytuacji przedsiębiorca zobowiązany będzie do zwrotu otrzymanego finansowania.

W odmiennej sytuacji będą przedsiębiorcy, których status spełniania warunków programowych zmienił się już po dacie zawarcia z PFR umowy subwencji finansowej. Taka zmiana nie wpływa na ustalenie spełniania warunków programowych i nie będzie konieczne zawarcie nowej umowy czy złożenie nowego wniosku o przyznanie finansowania.

Kwalifikacja do sektora - kwestie praktyczne

Przy ustaleniu kryteriów kwalifikujących do sektora mikro, małych lub średnich przedsiębiorców (a więc stanu zatrudnienia i rocznego obrotu lub sumy bilansowej) należy brać pod uwagę stan na 31 grudnia 2019 r. (w przypadku dużych przedsiębiorców brak jest jeszcze szczegółowych wytycznych, na jaką datę należy przyjąć stan zatrudnienia).

Ustalając stan zatrudnienia, należy przyjąć definicję pracownika z art. 2 kodeksu pracy, czyli „osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę”. Stan zatrudnienia ustala się w przeliczeniu na pełen etat, nie zaś w przeliczeniu na osoby (wyjątkiem jest sytuacja, gdy przedsiębiorca na 31 grudnia 2019 r. zatrudniał tylko jednego pracownika w niepełnym wymiarze czasu pracy - wówczas należy przyjąć, że zatrudniał jednego pracownika).

Zgodnie z wytycznymi PFR przy ustalaniu stanu zatrudnienia na potrzeby kwalifikacji do sektora przedsiębiorstw nie bierze się pod uwagę pracowników przebywających na urlopach macierzyńskich, ojcowskich, rodzicielskich, wychowawczych i zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego. Należy natomiast uwzględnić pracowników przebywających na urlopach bezpłatnych oraz na zwolnieniu lekarskim czy świadczeniu rehabilitacyjnym.

Aby uzyskać dostęp do całego artykułu zamów abonament INFORLEX Twój Biznes. PROMOCJA! Teraz dwa dostępy w cenie 98 zł za miesiąc. Kup dostęp >>

Podstawa prawna:

  • załącznik nr 1 do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.Urz. UE z 2014 r. L 187, s. 1),

  • art. 11 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1572 ze zm.),

  • art. 15g ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.),

  • art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz.U. z 2020 r. poz. 569).

Eksperci z Kancelarii Raczkowski sp.k.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
Ustawa o rachunkowości z komentarzem do zmian
Ustawa o rachunkowości z komentarzem do zmian
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    25 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?

    Jak firmy MŚP oceniają wpływ pandemii na ich branże? [BADANIE]

    Co czwarta firma MŚP uważa, że pandemia pomoże rozwinąć ich branżę, a w produkcji – co druga. Tak wynika z 8. edycji Barometru COVID-19, realizowanego przez EFL.

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku – rekordowe 6 miesięcy

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku. Pierwsze półrocze 2021 roku było dla deweloperów najlepszym półroczem w historii. Notują oni rekordową sprzedaż i budują najwięcej mieszkań. Potężny popyt na mieszkania powoduje, że chociaż deweloperzy budują najwięcej w historii, to i tak ceny mieszkań idą w górę. Bardzo prawdopodobne, że deweloperów czeka najlepszy rok w historii.

    Lokalizacja mieszkania - co warto sprawdzić przed zakupem?

    Lokalizacja mieszkania. Tak naprawdę nie ma jednej definicji dobrej lokalizacji. W zależności od naszych potrzeb, miejsca pracy, etapu życia, na którym się znajdujemy czy jego stylu, sami możemy zdefiniować, czym jest tak naprawdę dobra lokalizacja. Nie ma jednego rozwiązania. Zupełnie inne potrzeby będą miały rodziny z małymi dziećmi, inne – ludzie już dojrzali, a jeszcze inne młodzi single. Jest jednak kilka czynników, które warto wziąć pod uwagę. Czym się kierować, szukając idealnego miejsca do zamieszkania?

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę - założenia projektu

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę. W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, którego celem ma być umożliwienie budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m2 (do 90 m2 powierzchni użytkowej) bez konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (ale w procedurze zgłoszenia), bez konieczności ustanawiania kierownika budowy oraz prowadzenia dziennika budowy. Nowe przepisy mają wejść w życie w IV kwartale 2021 roku.

    Zmiana pozwolenia na budowę po 19 września 2020 r. - skutki

    Zmiana pozwolenia na budowę. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego udzielił wyjaśnień odnośnie stosowania dotychczasowych przepisów Prawa budowlanego (obowiązujących przed nowelizacją, która weszła w życie 19 września 2020 r.) w zakresie zmiany pozwolenia na budowę.

    Kompleksowa informacja o wyrobach budowlanych

    Główny Urząd Nadzoru Budowlanego zaprasza do odwiedzenia nowej strony internetowej Punktu kontaktowego do spraw wyrobów budowlanych pod adresem punkt-kontaktowy.gunb.gov.pl. Jak zadać pytanie?

    E-commerce wpływa na rozwój transakcji bezgotówkowych

    Co sprawia, że rynek płatności bezgotówkowych stale rośnie? Odpowiedź jest prosta: e-commerce.

    Audyt energetyczny przedsiębiorstwa - kto i jak powinien go przeprowadzić?

    Audyt energetyczny przedsiębiorstwa to procedura mającą na celu przeprowadzenie szczegółowych i potwierdzonych obliczeń dotyczących przedsięwzięć realizowanych na terytorium Polski, służących poprawie efektywności energetycznej oraz dostarczenie informacji o potencjalnych oszczędnościach energii osiągniętych w wyniku ich realizacji. Kto ma obowiązek przeprowadzić audyt energetyczny przedsiębiorstwa? Jaki jest zakres i termin tego audytu i jakie obowiązki informacyjne ciążą na obowiązanych przedsiębiorcach? Jakie kary grożą za brak audytu energetycznego przedsiębiorstwa?

    Tomasz Sętowski: W Polsce jest boom na sztukę [PODCAST]

    Czy pandemia zachwiała rynkiem dóbr luksusowych? Jak wygląda sytuacja na rynku dzieł sztuki? Czy Polacy chętnie w nią inwestują? W rozmowie z Agnieszką Gorczycą (Infor.pl), malarz Tomasz Sętowski wyjaśnia te kwestie i tłumaczy dlaczego udział w aukcjach młodej sztuki to dobry pomysł na inwestycje. Zapraszamy do wysłuchania podcastu!

    Branża turystyczna - długi i obawa przed lockdownem

    Branża turystyczna wciąż z długami obawia się kolejnego lockdownu. Przed wyjazdem na wakacje sprawdź organizatora wycieczki. Czy grozi mu opadłość?

    Nowa polityka klimatyczna UE (Fit for 55) to wyższe ceny energii

    Komisja Europejska przyjęła pakiet Fit for 55, aby dostosować politykę unijną do obniżenia emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 proc. do 2030 roku w porównaniu z poziomami z 1990 roku. Efektem zmian w polityce klimatycznej UE będzie dalszy wzrost cen energii. Według Polskiego Instytutu Ekonomicznego dla najuboższych gospodarstw unijnych koszty emisji w transporcie i budynkach wzrosną średnio o 4,3 proc., w Polsce – aż o 14,3 proc. – Ceny wzrosną tym bardziej, im wolniej i bardziej ospale będziemy prowadzić transformację energetyczną – ocenia Izabela Zygmunt, starsza analityczka ds. energii i klimatu z WiseEuropa.

    Membrana dachowa na krokwiach czy papa na pełnym deskowaniu?

    Membrana dachowa na krokwiach czy papa na pełnym deskowaniu? Ten budowlany dylemat dyskutowany był już wielokrotnie. Przede wszystkim od strony technicznej. Zagadnieniu warto jednak przyjrzeć się bliżej, także pod kątem finansowym i skalkulować rzeczywiste koszty jednego i drugiego rozwiązania. Zwłaszcza, że obecna sytuacja rynkowa zmusza do tego, by na nowo przeliczyć wydatki związane z konstrukcją dachu. Kluczowe są tu zwłaszcza dwie kwestie: rosnące ceny drewna oraz usług dekarskich.

    Ceny rosną, Polacy chcą ograniczać wydatki

    Ceny rosną. Jednocześnie ponad 40 procent Polaków chce ograniczać wydatki. Tak wynika z badania dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor.

    Jak sprawdzić poziom natężenia pola elektromagnetycznego w okolicy? Ruszył system SI2PEM

    Poziom natężenia pola elektromagnetycznego - system SI2PEM. Każdy zainteresowany może już sprawdzić poziom natężenia pola elektromagnetycznego w swojej okolicy – szybko, wygodnie i za darmo, przez internet, z dokładnością do 1 metra kwadratowego. Ruszył SI2PEM, czyli System Informacyjny o Instalacjach wytwarzających Promieniowanie Elektromagnetyczne (www.si2pem.gov.pl) - poinformowała 20 lipca 2021 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. System będzie aktualizowany wraz z kolejnymi danymi przekazywanymi przez podmioty obowiązane.

    Dlaczego mieszkania drożeją? Kiedy zaczną tanieć?

    Dlaczego mieszkania drożeją? Główną przyczyną wzrostu cen mieszkań jest malejąca ich podaż i wyższe koszty budowy - powiedział PAP wiceprezes JLL Kazimierz Kirejczyk. Dodał, że jest mało prawdopodobne, aby ceny mogły w niedalekiej przyszłości zacząć spadać. Nie widać ryzyka bańki spekulacyjnej na rynku mieszkaniowym, nawet w obliczu niskich stóp procentowych - ocenia ekspert Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Wyjaśnia, że koszt zakupu nieruchomości rośnie nieco szybciej niż inne ceny konsumenckie, ale jest on niższy niż wzrost wynagrodzeń.

    Społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM) podobne do TBS-ów

    Społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM). Społeczne inicjatywy mieszkaniowe w wielu kwestiach są podobne do TBS-ów, które działają w Polsce już od 25 lat. Sporą nowością ma być możliwość rozliczenia partycypacji albo dojścia do własności mieszkania. Będzie to możliwe jednak dopiero po spłacie kredytu na budowę. Rząd chce mocno wspierać społeczne inicjatywy mieszkaniowe. Świadczy o tym m.in. kwota dofinansowania dla gmin uruchamiających takie instytucje (aż 1,5 mld zł).

    Prosta spółka akcyjna - nowy podmiot od 1 lipca 2021 r.

    W ramach pakietu Ministerstwa Rozwoju „100 zmian dla firm - Pakiet ułatwień dla przedsiębiorców” w Kodeksie spółek handlowych wprowadzono przepisy regulujące nowy typ spółki kapitałowej. Jest to prosta spółka akcyjna. Nowe przepisy weszły w życie 1 lipca 2021 r.

    Polskie firmy muszą być obecne w Google, jeśli chcą przetrwać

    Wg danych zebranych przez firmę Senuto, w polskim Internecie jest obecnych blisko 90 tysięcy sklepów online i tylko w 2020 roku w czasie pandemii, powstało ponad 6 tysięcy nowych. Generują one miesięcznie prawie 400 milionów odwiedzin tylko z samych wyszukiwarek. Oznacza to, że statystycznie, każdy dorosły Polak, każdego miesiąca, odwiedza sklepy internetowe z użyciem Google 13 razy. Czyli niemal co drugi dzień.