Kategorie

Skutki braku absolutorium dla członka zarządu spółki kapitałowej

Zarząd spółki kapitałowej./ Fot. Fotolia
Zarząd spółki kapitałowej./ Fot. Fotolia
Fotolia
Uchwała odmawiająca udzielenia absolutorium nie jest rzadkim zjawiskiem zwykle stanowi czarny punkt w karierze członka zarządu. Nieudzielenie absolutorium nie oznacza automatycznego odwołania z funkcji członka zarządu lub rady nadzorczej. Stanowi ono jednak wyraz negatywnej oceny pełnienia przez daną osobę funkcji, czego logiczną konsekwencją powinno być odwołanie.

Kodeks spółek handlowych (dalej w skrócie "ksh") nie zawiera legalnej definicji "absolutorium". Przyjmuje się, iż absolutorium jest pokwitowaniem. Potwierdzeniem, że obowiązki członka zarządu spółki w poprzednim roku obrotowym były pełnione prawidłowo.

Zasadniczo udzielenie absolutorium oznacza zwolnienie członka zarządu z odpowiedzialności wobec spółki z tytułu zdarzeń mających miejsce w danym roku obrotowym i ujawnionych w sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu zarządu. Jednakże z art. 296 Kodeksu spółek handlowych a contrario wynika, że w razie wytoczenia powództwa przez spółkę w trybie art. 293 ksh o odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej spółce członek zarządu spółki może zasłonić się udzielonym mu absolutorium.

Natomiast jeśli na skutek bierności spółki w dochodzeniu odszkodowania od członka organu za szkody wyrządzone spółce to wspólnik zdecyduje się wytoczyć powództwo (art. 295 § 1 ksh), członek zarządu nie może "zasłonić się" udzielonym mu absolutorium (art. 296 ksh).

Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2012 r. (sygn. akt V CSK 439/2011, LexPolonica nr 3984098) "udzielenie członkowi władz spółki absolutorium chroni go przed pozwem spółki o odszkodowania za straty wynikłe z powodu zdarzeń ujawnionych w sprawozdaniach zarządu (rady nadzorczej) z ich działalności przed podjęciem uchwały o absolutorium". Zatem członek zarządu w razie udzielenia mu absolutorium może czuć się bezpieczny tylko ze strony ewentualnych roszczeń dochodzonych przez spółkę, ale nie przez wspólnika. Co do spółki akcyjnej, to art. 487 ksh stanowi, że w przypadku wytoczenia powództwa na podstawie art. 486 § 1 (jeżeli spółka nie wytoczy powództwa o naprawienie wyrządzonej jej szkody w terminie roku od dnia ujawnienia czynu wyrządzającego szkodę, każdy akcjonariusz lub osoba, której służy inny tytuł uczestnictwa w zyskach lub podziale majątku, może wnieść pozew o naprawienie szkody wyrządzonej spółce) oraz w razie upadłości spółki, osoby obowiązane do naprawienia szkody nie mogą powoływać się na uchwałę walnego zgromadzenia udzielającą im absolutorium ani na dokonane przez spółkę zrzeczenie się roszczeń o odszkodowanie.

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Chcesz otrzymywać więcej aktualnych informacji? Zapisz się na nasz Newsletter!


Brak uchwały o udzieleniu absolutorium a odmowa udzielenia absolutorium

Czym innym jest niepodjęcie uchwały w sprawie udzielenia absolutorium, a czym innym podjęcie uchwały odmawiającej udzielenia absolutorium członkowi organu spółki.

Uchwała w sprawie udzielenia absolutorium powinna być podjęta na walnym zgromadzeniu wspólników, na którym następuje m.in. rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy (art. 231 ksh).

Do niepodjęcia uchwały w sprawie udzielenia absolutorium dojdzie, gdy np. poddano pod głosowanie uchwałę o udzieleniu absolutorium, ale z powodu braku wymaganej liczby głosów nie została ona podjęta lub gdy z jakichś względów nie zostało ważnie zwołane walne zgromadzenie wspólników. W doktrynie podnosi się, że wówczas członkowi organu należy przyznać prawo do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o ustalenie, że powód zwolniony jest od odpowiedzialności wobec spółki za zdarzenia mające miejsce w danym roku obrotowym, a ujawnione w sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu zarządu (zob. R. Pabis, Spółka z o.o., s. 283; K. Strzelczyk, w: R. Potrzeszcz, T. Siemiątkowski, Komentarz, t. II, s. 455 i powołana tam literatura).

Zobacz również: Odpowiedzialność zarządu spółki akcyjnej


Odmowa udzielenia absolutorium

Uchwała odmawiająca udzielenia absolutorium nie jest rzadkim zjawiskiem, i należy stwierdzić, że zwykle stanowi czarny punkt w karierze członka zarządu. Nieudzielenie absolutorium nie oznacza automatycznego odwołania z funkcji członka zarządu lub rady nadzorczej (komisji rewizyjnej). Stanowi ono jednak wyraz negatywnej oceny pełnienia przez daną osobę funkcji, czego logiczną konsekwencją powinno być odwołanie.

Uchwała ta ma istotne znaczenie dla osoby, której bezpośrednio dotyczy, ponieważ protokoły z walnych zgromadzeń spółek są składane w sądzie rejestrowym, do którego każdy ma dostęp (por. art. 8a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym rejestrze sądowym, tekst jednolity: Dz. U. 2007 r. Nr 168 poz. 1186). Odmowa udzielenia absolutorium może mieć zatem negatywne skutki dla osoby będącej adresatem uchwały, gdyż po zapoznaniu się z aktami w sądzie rejestrowym każdy może uznać, iż zachowanie osoby, której odmówiono udzielenia absolutorium, było naganne, a ponad wszystko szkodliwe dla spółki, skoro ta zdecydowała się na odmowę udzielenia absolutorium.

Uchwała odmawiająca udzielenia absolutorium członkowi organu spółki nie wymaga uzasadnienia, co nie oznacza iż cechuje ją dowolność. Brak jej pisemnego uzasadnienia nie jest równoznaczne wadą prawną, a przez to nie stanowi podstawy do żądania jej uchylenia lub unieważnienia.

W doktrynie podkreśla się, że uchwała w przedmiocie nieudzielenia absolutorium powinna być uzasadniona (tak: Michał Romanowski, Przegląd Prawa Handlowego, styczeń 2002, str. 26) i trzeba przyznać, iż takie uzasadnienie ułatwi dochodzenie swoich praw przez członka zarządu któremu odmówiono udzielenia absolutorium.

W razie sporu na jej tle uzasadnienie stanowi przecież wskazanie przyczyn odmowy udzielenia pokwitowania Ponadto z praktycznego punktu widzenia chociażby ustne uzasadnienie w rzeczywistości musi istnieć - na jakiejś podstawie wspólnicy (lub akcjonariusze) biorącym udział w głosowaniu musieli podjąć decyzję.

Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2 czerwca 2009 r. (sygn. akt SK 31/08, LexPolonica nr 2037781) "uchwała w przedmiocie udzielenia absolutorium dotyka też materii dóbr osobistych. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 29 października 1971 r. II CR 455/71 (OSNCP 1972/4 poz. 77), cześć, dobre imię, dobra sława są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny życia człowieka. Naruszenie czci może więc nastąpić także przez zarzucenie niewłaściwego postępowania mogącego narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności. Osoba naruszona w swych dobrach osobistych uchwałą w przedmiocie udzielenia absolutorium może wprawdzie w niektórych sytuacjach - jak wyżej wspomniano - uzyskać stosowną ochronę także bez ingerowania w treść tej uchwały, jednakże jest ze wszech miar pożądane, aby uchwała w przedmiocie udzielenia absolutorium godząca w dobra osobiste mogła zostać wyeliminowana w trybie przewidzianym w art. 425 k.s.h."

Zobacz również: Absolutorium w spółce z o.o. - czy można indywidualnie ocenić poszczególnych członków zarządu?


Kiedy wystąpi brak możliwości zaskarżenia uchwały?

Niestety, często bywa i tak, że członek zarządu, któremu odmówiono udzielenia absolutorium nie będzie miał prawa zaskarżyć takiej uchwały. Zgodnie bowiem z przepisami Kodeksu spółek handlowych taką możliwość mają tylko wymienieni w art. 250 i 252 ksh aktualni, a nie byli członkowie organów spółki (w przypadku spółki akcyjnej - art. 422 § 2 i art. 425 § 1 ksh).

Takie stanowisko jest już w orzecznictwie ugruntowane. Przykładowo, w wyroku z dnia 11 stycznia 2008 r., Sąd Najwyższy orzekł, że odwołanemu członkowi zarządu spółki akcyjnej nie przysługuje powództwo o uchylenie uchwały o odmowie absolutorium (sygn. akt V CSK 363/07, LexPolonica nr 1912174). W wyroku z dnia 29 września 2011 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku stwierdził, iż "regulacja przyjęta w art. 252 § 1 k.s.h. jest szczególną w stosunku do art. 189 k.p.c. w tym znaczeniu, że ogranicza krąg podmiotów uprawnionych do zaskarżenia sprzecznej z prawem uchwały wspólników i wyłącza możliwość jej zaskarżenia w trybie art. 189 k.p.c. z powołaniem się na istnienie interesu prawnego w jej zaskarżeniu" (sygn. akt I ACa 730/2011, LexPolonica nr 3119075). Dodać przy tym należy, że nawet członek organu np. zarządu, czy rady nadzorczej odwołany na mocy nieważnej uchwały jest uważany za byłego członka, któremu nie służy legitymacja czynna do zaskarżenia takiej uchwały.

Zagadnienie to wywołuje na tyle dużo kontrowersji, iż zajął się nim Trybunał Konstytucyjny, który w cytowanym wyżej orzeczeniu z dnia 2 czerwca 2009 r. stwierdził brak prawa byłych członków zarządu do zaskarżenia uchwały odmawiającej im absolutorium.

Jakie są możliwości ochrony dla byłego członka?

Po pierwsze, odwołany członek zarządu, któremu odmówiono udzielenia absolutorium może bronić się występując jako powód w procesie o usunięcie skutków uchwały walnego zgromadzenia w sferze dóbr osobistych (art. 24 § 1 kc). Usunięcie bezprawnego naruszenia może nastąpić np. w drodze nakazu „złożenia oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie” przez spółkę.  Jeżeli zatem były członek zarządu uzna, że nieudzielenie mu absolutorium godzi w jego dobra osobiste, może skorzystać z ochrony przyznanej mu na mocy art. 23 i 24 kc (zob. wyrok TK z 2 czerwca 2009 r., SK 31/08, 83/6/A/2009).

Po drugie, były członek zarządu może wystąpić z powództwem o odszkodowanie, w sytuacji gdy brak udzielenia absolutorium naraził go na szkodę. W takiej sytuacji sąd dokona stosownych ustaleń w zakresie zgodności z prawem uchwały absolutoryjnej. Jednakże członek zarządu taką szkodę musiałby wykazać przed sądem.

Po trzecie, może bronić się jako pozwany - w razie wystąpienia przez spółkę z ewentualnym powództwem przeciwko byłemu członkowi zarządu o odszkodowanie. Może on wówczas podnieść zarzut sprzeczności takiej uchwały z ustawą. Sąd wówczas zbada, czy uchwała została podjęta zgodnie z prawem.

Polecamy serwis: Spółki

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    21 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Jak Zafira z Zafirą, czyli porównanie generacji A i B

    Zafira A i B przypominają ojca i syna. Swoje odpracowali, następców się dorobili, więc czas posiedzieć i pogadać. Jak ojcu i synowi na emeryturze?

    Proekologiczne rozwiązania w nowych osiedlach

    Ekologiczne rozwiązania w budownictwie mieszkaniowym. Jakie rozwiązania służące ekologii wdrażają deweloperzy w realizowanych osiedlach mieszkaniowych?

    Wartość nieruchomości mieszkaniowych w 2020 r. wyniosła 4,9 bln zł

    Szacowana wartość majątku nieruchomości mieszkaniowych w Polsce na koniec 2020 r. wyniosła ok. 4,9 bln zł w stosunku do 4,3 bln zł w 2019 r. – poinformował NBP w raporcie. Nieruchomości mieszkaniowe odpowiadały ok. 211 proc., a komercyjne ok. 13 proc. PKB.

    Kredyty mieszkaniowe (wrzesień 2021 r.) - mniej wniosków kredytowych

    Kredyty mieszkaniowe (hipoteczne). Po kilku miesiącach ponadprzeciętnie wysokiego popytu na kredyty mieszkaniowe (hipoteczne) sytuacja wraca do normy – sugerują napływające we wrześniu 2021 r. dane. Fala nowych wniosków normalizuje się, a banki utrzymują relatywnie stałą ofertę hipoteczną. Do banków trafia wciąż spora liczba wniosków kredytowych. W przeliczeniu na dzień roboczy są to w ostatnim czasie około 2 tysiące nowych aplikacji. Dla porównaniu w maju, kiedy mieliśmy apogeum popytu na hipoteki, do banków trafiało co dzień po 2,5 tys. wniosków kredytowych.

    Rozwój sztucznej inteligencji w Polsce - nabór wniosków

    Celem konkursu ARTIQ jest wzmocnienie potencjału Polski w obszarze badań nad sztuczną inteligencją i wykorzystaniem ich wyników w praktyce poprzez utworzenie trzech Centrów Doskonałości AI (CD AI), w których zespoły naukowców będą realizować projekty obejmujące badania podstawowe, przemysłowe, prace rozwojowe lub przedwdrożeniowe w dziedzinie sztucznej inteligencji, prowadzące do wprowadzenia nowego rozwiązania na rynek.

    Pracownicy nie chcą wracać do biur

    Ponad 70% pracowników zdalnych i 60% pracowników hybrydowych zadeklarowało, że nie czuje się gotowych na powrót do pracy w biurze. Jednak aż 70% zapytanych firm planuje powrót do pracy stacjonarnej jeszcze w 2021 roku. Czym pracodawcy chcą zachęcić do powrotów? Na jakie benefity mogą liczyć pracownicy?

    Czy paragon w formie faktury uproszczonej tylko z NIP nabywcy jest dowodem księgowym

    Jesteśmy jednostką budżetową (szkoła podstawowa). Czy mogę przyjąć paragon w formie faktury uproszczonej w kwocie 409 zł, gdzie nie ma nabywcy ani odbiorcy, jest tylko NIP nabywcy? Czy pracownik może zapłacić za fakturę vat swoją osobistą kartą płatniczą?

    Czy można dyscyplinarnie zwolnić pracownika palącego papierosy w niedozwolonym miejscu

    Czy pracodawca może zwolnić dyscyplinarnie pracownika, który nie przestrzega regulaminu pracy poprzez palenie papierosów w niedozwolonym miejscu, pomimo iż zostało wyznaczone specjalne miejsce w firmie przeznaczone do tego celu?

    Mieszkania kupowane za gotówkę (bez kredytu)

    Mieszkania kupowane za gotówkę (bez kredytu). W I kwartale 2021 r. Narodowy Bank Polski spytał około 300 pośredników nieruchomości o sytuację panującą na rynku wtórnym. Wyniki tego badania sugerują m.in., że dwie trzecie mieszkań kupowanych w celu odsprzedaży jest finansowanych bez kredytu. W przypadku lokali kupowanych na własne potrzeby, analogiczny wynik spada do zaledwie 25%.

    Czy przedsiębiorca może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych?

    Spory z kontrahentami mogą nie zakończyć się na wezwaniu do zapłaty i konieczne będzie wystąpienie do sądu z pozwem o zapłatę. Jeżeli zaległość z otrzymaniem pieniędzy z przeterminowanej faktury jest dla firmy dotkliwa, zwłaszcza w przypadku młodych przedsiębiorstw, samo poniesienie kosztów sądowych może okazać się blokadą w dochodzeniu należności. Można usłyszeć, że osoby w trudnej sytuacji majątkowej mogą ubiegać się o zwolnienie z kosztów sądowych. Czy firmy także mogą liczyć na takie udogodnienie? Pytanie to jest o tyle aktualne, że wobec pandemii, wcześniejszych lockdownów oraz ograniczeń sytuacja majątkowa wielu firm znacznie się pogorszyła.

    Opel Vectra B: gdzie się podziały tamte pryw… auta?

    Opel Vactra B: w zeszłym roku minęło 25 lat od premiery tego modelu, w przyszłym minie 20 lat od zakończenia jego produkcji. Co warto wiedzieć o nim?

    Pozytywne tendencje w eksporcie artykułów rolno-spożywczych

    Eksport artykułów rolno-spożywczych. Od stycznia do lipca 2021 r. wartość eksportu ogółem polskich towarów rolno-spożywczych wzrosła o 5,2%, do 20,5 mld EUR, w porównaniu z tym samym okresem roku 2020 - poinformowało Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

    Dotacje na wymianę pieców w budynkach wielorodzinnych i Mój Prąd 4.0. - w 2022 roku

    Dotacje na wymianę pieców i Mój Prąd 4.0. Trzecia edycja programu Mój Prąd, z budżetem przekraczającym 530 mln zł, wciąż cieszy się rekordową popularnością. Do tej pory do NFOŚiGW wpłynęło już ok. 150 tys. wniosków o dofinansowanie przydomowej fotowoltaiki. Fundusz szacuje, że budżet programu wystarczy w sumie na sfinansowanie ok. 178 tys. wniosków i przy obecnym tempie za chwilę się wyczerpie. NFOŚiGW pracuje już jednak nad uruchomieniem kolejnej, czwartej edycji, która ma zachęcić prosumentów do autokonsumpcji energii wytwarzanej w gospodarstwach domowych. Trwają też prace nad poszerzeniem kolejnego, popularnego programu Czyste Powietrze o dotacje na wymianę kopciuchów w budynkach wielolokalowych.

    Duży popyt na mieszkania. Problemem deficyt gruntów

    Popyt na rynku mieszkaniowym nie słabnie, gdyż Polacy chcą kupować nowe mieszkania, a rynek jest chłonny. Powodem jest wysoki deficyt mieszkań, jeden z najniższych, na tle krajów UE, wskaźników liczby mieszkań na tysiąc mieszkańców, a także sprzyjająca sytuacja makro – ocenia członek zarządu Grupy Murapol Iwona Sroka.

    Gaz dla gospodarstw domowych droższy o 7,4% od 1 października

    Cena gazu dla gospodarstw domowych. Od 1 października 2021 r. gospodarstwa domowe korzystające z taryfy PGNiG Obrót Detaliczny zapłacą za gaz więcej o 7,4 proc. PGNiG poinformowało w czwartek 16 września 2021 r., że Prezes URE zaakceptował wniosek o podwyżkę cen w taryfie. Zmiana będzie obowiązywać od października do końca 2021 roku. Stawki opłat abonamentowych oraz stawki za dystrybucję paliw gazowych pozostały bez zmian.

    Continental SportContact 7: sportowa nowość na rynku

    Continental SportContact 7 to opona przeznaczona do sportowych kompaktów, aut sportowych, supersportowych i tuningowanych.

    Branża transportowa... przeżywa renesans

    Branża transportowa jak i mechanicy przeżywają renesans. Usługi w tych dwóch sektorach są obecnie trudniej dostępne i przede wszystkim poszukiwane.

    Roczny koszt utrzymania samochodu? Policz go z... Yanosikiem

    Roczny koszt utrzymania samochodu – ile może wynosić? Yanosik postanowił odpowiedzieć na to pytanie i udostępnił właśnie nową funkcję w aplikacji.

    Ford Mondeo Mk4: Budżetowe auto Bonda

    Ford Mondeo MK4: jeździł nim James Bond, a Top Gear okrzyknął go samochodem roku 2007. W skrócie jest lepszy niż... Ferrari.

    Nieważność decyzji administracyjnych - co się zmienia od 16 września 2021 r.

    Nieważność decyzji administracyjnych. Jeśli od decyzji administracyjnej minęło 30 lat nie wszczyna się postępowania w sprawie jej zakwestionowania - stanowią przepisy, które weszły w życie w czwartek 16 września 2021 r. Niezakończone postępowania ws. nieważności decyzji, wszczęte po 30 latach od ich ogłoszenia, zostają umorzone.

    Katowice. Kolejna edycja programu „Mieszkanie za remont”

    Program „Mieszkanie za remont”. 50 lokali w różnych częściach Katowic znalazło się w tegorocznej edycji miejskiego programu "Mieszkanie za remont", umożliwiającego wynajęcie od miasta mieszkania na preferencyjnych warunkach w zamian za jego odnowienie.

    Zakup uszkodzonego samochodu: 1/3 używek po szkodzie

    Zakup uszkodzonego samochodu? W 2019 roku 1/3 aut na rynku wtórnym miała odnotowaną szkodę. Obecnie odsetek ten zbliża się do połowy.

    Ford Kuga I 2.0 TDCI: Super Użytkowy Vóz

    Dobry SUV musi ładnie wyglądać, być przestronny i oferować poprawne osiągi połączone z niskim spalaniem. To wszystko oferuje Ford Kuga I.

    Toyota RAV4 Adventure: czarne akcenty i napęd 4x4 w standardzie

    Toyota RAV4 Adventure - japoński SUV doczekał się nowej wersji specjalnej. Auto wyróżniają czarne akcenty, srebrny dach i napęd AWD-i w standardzie.

    Większość studentów mieszka u rodziny lub znajomych

    Studenci na rynku nieruchomości. Rynek wynajmu nieruchomości zmienił się istotnie w czasie pandemii. Wzrosła liczba studentów mieszkających u rodziny lub znajomych i nieponoszących opłaty za najem – z poziomu 27% w 2020 r. do 52% w 2021 r. Jednocześnie, spadł odsetek wynajmujących nieruchomości (z 51% do 33%). Centrum AMRON, we współpracy z Warszawskim Instytutem Bankowości i koordynatorami Programu Edukacyjnego „Nowoczesne Zarządzanie Biznesem”, opublikowało raport „Studenci na rynku nieruchomości 2021”. Jednocześnie zapowiedziano, że już w drugiej połowie września 2021 r. zostanie opublikowana kolejna edycja raportu „Portfel studenta” nt. sytuacji finansowej polskich studentów.