Czy niedozwolone zmowy cenowe muszą osiągnąć zamierzony skutek?

Porozumienia cenowe

Zgodnie z art. 6 ust. 1 Ustawy o Ochronie Konkurencji i Konsumentów zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym, polegające w szczególności na ustalaniu, bezpośrednio lub pośrednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzedaży towarów.

Porozumienia cenowe są szczególnie szkodliwą praktyka rynkową. Takie działania w sposób bezpośredni wpływają na sytuację konsumentów i pozbawiają ich możliwości zakupu towarów po cenie niższej niż ustalona w zmowie.

Przedsiębiorcy biorący udział w porozumieniu nie muszą zabiegać o kontrahentów tak jak w warunkach wolnego rynku np. poprzez obniżanie cen. Dodatkowo zawarcie porozumienia z reguły prowadzi do ustalenia cen na poziomie wyższym od rynkowego.

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Chcesz otrzymywać najświeższe aktualności? Zapisz się na nasz Newsletter!

Na czym może polegać zmowa cenowa?

Zmowa cenowa może przybrać bardzo różne formy. Może polegać na ustalaniu konkretnych cen produktów – metoda zmowy wprost, jak również zmowa może określać ceny minimalne, czyli ustalana jest wiążąca uczestników zmowy cena, poniżej której produkt nie może zostać sprzedany.

Za zmowę cenową będą uważane również wszelkie porozumienia dotyczące składników ceny np. porozumienia odnośnie rabatów i promocji, stawek roboczogodziny czy elementów przyjmowanych do wyliczenia ceny.

Dobrowolne poddanie się karze w postępowaniu antymonopolowym

Czy porozumienie musi wywołać skutek?

Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie – VI ACa 1451/12 – w wypadku porozumień wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. nie jest też istotne czy porozumienie wywołało skutek, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy, tj. doprowadziło do wyeliminowania, ograniczenia lub naruszenia w inny sposób konkurencji na rynku właściwym. Zakaz sformułowany w powyższym przepisie dotyczy również samego uczestnictwa w porozumieniu wymierzonym w objęte ochroną dobro, jakim jest swobodna konkurencja. Dla kwalifikacji porozumienia jako niedozwolonego, wystąpienie skutków o charakterze antykonkurencyjnym jest już obojętne po ustaleniu antykonkurencyjnego celu porozumienia. Wystarczającym jest wykazanie, że celem działań przedsiębiorców było naruszenie reguł konkurencji na rynku, a nie budzi żadnych wątpliwości, że postanowienia ustalające ceny pozostają w sprzeczności z zasadami konkurencji.

Czyny nieuczciwej konkurencji i ich zwalczanie w obrocie gospodarczym

---

Za SA w Warszawie (VI ACa 752/12) warto powtórzyć, że zakaz sformułowany w art. 6 ust. 1 u.o.k.k. obejmuje nie tylko te przypadki, w których osiągnięty został zamierzony skutek. Zakaz dotyczy również samego uczestnictwa w porozumieniu wymierzonym w objęte ochroną dobro, jakim jest swobodna konkurencja. Dla zastosowania powołanego przepisu nie jest przy tym konieczne wykazywanie czy do realizacji porozumienia doszło w znaczeniu osiągnięcia zamierzonego skutku antykonkurencyjnego na danym rynku.

Zmowa cenowa – jaka kara grozi przedsiębiorcy?

Ceny rekomendowane w relacjach wertykalnych

Porozumienia co do cen są możliwe do zawarcia w sposób legalny w relacjach horyzontalnych. Relacje takie mogą mieć miejsce pomiędzy producentami a hurtownikami – co do ceny stosowanej przez hurtownika, w relacjach z jego kontrahentami. W takich relacjach możliwe jest ustalenie ceny maksymalnej, powyżej której nie może mieć miejsca sprzedaż towarów, jak również cena rekomendowana – zalecana przez producenta.

Jeżeli przedmiotem porozumienia wertykalnego jest ustalenie tak rozumianych cen maksymalnych lub rekomendowanych, to porozumienie nie narusza prawa. Dzieje się tak, ponieważ istnienie pewnego ograniczenia swobody działalności dystrybutora nie jest faktycznie porozumieniem niekorzystnym dla konsumentów.

Zmowa cenowa jako porozumienie ograniczające konkurencję

Jakiekolwiek inne ograniczenia swobody ustalania cen w relacjach wertykalnych są przez prawo zabronione. W szczególności zakazane jest ustalanie przez strony porozumienia cen minimalnych oraz ustalanie cen sztywnych. Praktyka taka, określana mianem resale price maintenance i jest traktowana jako najcięższe z naruszeń prawa konkurencji

Kiedy firma nadużywa pozycji dominującej?