Jakie koszty działalności organizacji związkowej ponosi pracodawca?

• Składki związkowe tylko za zgodą zatrudnionych

Utrudnianie prowadzenia działalności związkowej oraz niedopełnienie obowiązku pobierania składek i ich przekazywania na rachunek organizacji związkowej jest zagrożone karą grzywny albo ograniczenia wolności. Według ekspertów prawa pracy wskazane zachowania są przestępstwem (występkiem) zagrożonym karą grzywny od 10 do 540 stawek dziennych Stawka dzienna nie może być niższa od 10 zł ani nie może przekraczać 2000 zł. Ustalając stawkę dzienną sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe (art. 33 § 1 i § 3 Kodeksu karnego). Natomiast kara ograniczenia wolności może trwać najkrócej miesiąc, a najdłużej 2 lata (art. 34 § 1 Kodeksu karnego).

Zobacz serwis: Zarządzanie

Składki związkowe tylko za zgodą zatrudnionych

Pracodawca musi pobierać składki na rzecz związku z wynagrodzeń pracowników po złożeniu przez organizację związkową pisemnego wniosku w tej sprawie (art. 33¹ ust. 1 ustawy o związkach zawodowych). Pobrane składki przekazuje wyłącznie na rachunek bankowy związku i ponosi koszty przelewu tych składek. Pracodawca nie może zwolnić się z obowiązku przekazywania składek organizacji związkowej, tłumacząc to trudnościami technicznymi lub organizacyjnymi.

Pracodawca, będący niewielką spółką produkcyjną, znacznej części swoich pracowników należących do związków zawodowych wypłaca wynagrodzenie gotówką. Przekazywanie wynagrodzenia w formie gotówkowej nie zwalnia pracodawcy z odprowadzania składek związkowych na rachunek bankowy zakładowej organizacji związkowej.

Składany przez zakładową organizację związkową wniosek powinien wskazywać wysokość składek. Składki mogą być określone procentowo, jako część wynagrodzenia pracownika, lub kwotowo. Do wniosku należy dołączyć listę pracowników, od których będą pobierane składki.

Potrącanie składek z wynagrodzenia pracownika wymaga jego uprzedniej zgody. Niedopuszczalne jest potrącenie składki, a dopiero potem uzyskanie na to zgody pracownika. Organizacja związkowa może dołączyć do wniosku o pobieranie składek oświadczenia pracowników o wyrażeniu zgody na ich potrącanie z wynagrodzenia.

W orzecznictwie przyjmuje się, że zgoda zatrudnionego na pobieranie składek przez pracodawcę nie może być dorozumiana. Ma być jednoznaczna i ma dokładnie określać, z jakiego tytułu i w jakiej kwocie bądź w jaki sposób powinna być potrącona obliczana składka. Zgoda nie może być blankietowa. Pracownik składa ją pracodawcy, a nie związkowi zawodowemu, gdyż to na pracodawcy spoczywa obowiązek wypłaty wynagrodzenia oraz dokonywania potrąceń zgodnie z przepisami. Pobieranie składek związkowych bez wymaganej zgody pracownika skutkuje koniecznością zwrotu pracownikowi bezprawnie potrąconych kwot wraz z odsetkami (wyrok NSA z 21 grudnia 2005 r., I OSK 461/05).

Pobrane od pracowników składki pracodawca ma obowiązek niezwłocznie przekazać związkowi zawodowemu. Powinno to nastąpić w trybie przyjętym dla typowych rozliczeń bezgotówkowych, czyli najpóźniej w następnym dniu roboczym po pobraniu składek. Pracodawca może jednak umówić się ze związkami na przekazywanie im składek z pewnym opóźnieniem, jeśli przemawiają za tym względy organizacyjne.

Przeczytaj w INFORLEX.PL Biznes cały artykuł: Jakie koszty działalności organizacji związkowej ponosi pracodawca

W artykule m.in.:

• Udostępnienie związkom lokalu za darmo lub odpłatnie
• Udostępnienie urządzeń technicznych, ale nie materiałów eksploatacyjnych