Kategorie

Jak rozliczyć odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia?

Mariusz Pigulski
Jak rozliczyć odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia?
Z tytułu zastosowania skróconego okresu wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony, pracownikowi przysługuje odszkodowanie. Do obliczenia wysokości odszkodowania stosuje się zasady wykorzystywane przy ustaleniu ekwiwalentu za urlop. Od całkowitej kwoty odszkodowania nie odprowadza się składek do ZUS, a jedynie zaliczkę na podatek.

Wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, dokonane z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu bądź z innych przyczyn niedotyczących pracowników, uprawnia pracodawcę do skrócenia okresu 3-miesięcznego wypowiedzenia. Okres ten może być skrócony jednak najwyżej do 1 miesiąca. Zatrudnionemu przysługuje rekompensata w postaci odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia (art. 361 § 1 Kodeksu pracy, dalej: k.p.).

Należność oblicza się jak ekwiwalent urlopowy

Odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia obliczamy według zasad ustalania kwoty pieniężnego ekwiwalentu należnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Oznacza to, że w pierwszej kolejności musimy ustalić właściwą podstawę świadczenia (patrz tabela).

Ustalanie podstawy odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia

Zapisz się na nasz newsletter

Jeżeli pracownik nie przepracował pełnego okresu 3 albo 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do omawianego odszkodowania, wówczas należy:

  • sumę zmiennych składników wynagrodzenia faktycznie wypłaconych mu w tym okresie podzielić przez liczbę dni pracy, za które przysługiwały te składniki,
  • otrzymany wynik pomnożyć przez liczbę dni, jakie pracownik przepracowałby w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

Współczynnik ekwiwalentowy nie zawsze jest konieczny

Reklama

Przy obliczaniu wysokości odszkodowania miesięcznego lub wielokrotności miesiąca nie ma potrzeby dzielenia pensji przez współczynnik ekwiwalentowy. Wystarczy poprzestać na skalkulowaniu przeciętnej płacy za miesiąc, co zostało potwierdzone w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z 9 maja 2000 r. (III ZP 12/00, OSNP 2000/22/806, patrz: www.ekspert3.inforlex.pl).

Natomiast jeśli zachodzi konieczność ustalenia odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za 1 dzień lub wielokrotności wynagrodzenia 1-dniowego, wówczas należy miesięczną kwotę ustaloną według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu za urlop podzielić przez współczynnik ekwiwalentowy (w 2014 r. dla pracownika pełnoetatowego wynosi 20,83), a następnie pomnożyć przez liczbę dni pracy, za które to odszkodowanie przysługuje.

Z końcem kwietnia 2014 r. w wyniku zwolnień grupowych rozwiązano umowę o pracę z Grzegorzem S., zatrudnionym na pełny etat w podstawowym systemie czasu pracy. Przy jego zwalnianiu zastosowano skrócony okres wypowiedzenia, który wyniósł 1 miesiąc, zamiast 3 miesięcy. Grzegorz S. do końca stycznia 2014 r. otrzymywał stałą pensję, a od lutego br. wynagradzany był stawką godzinową w wysokości 18 zł i miał prawo do stałego dodatku funkcyjnego w kwocie 400 zł miesięcznie oraz regulaminowych zmiennych premii miesięcznych, zależnych od wyników w pracy.

W analizowanym przypadku w związku ze zmianą systemu wynagradzania, najpierw należy przeliczyć pensję za styczeń, w którym Grzegorz S. przepracował 168 godz.:

168 godz. x 18 zł = 3024 zł.

Po powyższym przeliczeniu wynagrodzenie godzinowe i miesięczne premie Grzegorza S. należne w okresie od stycznia do marca 2014 r. wynosiły 10 482 zł (w tym okresie Grzegorz S. z powodu choroby przepracował w sumie 53 dni, zamiast nominalnych 62 dni).

Potrącenia z wynagrodzeń za pracę

Uwzględniając powyższe dane, odszkodowanie za 2 miesiące skróconego okresu wypowiedzenia powinno zostać wyliczone następująco:

Krok 1. Uzupełnienie wynagrodzenia godzinowego i zmiennych premii miesięcznych:

  • 10 482 zł : 53 dni pracy w okresie od stycznia do marca 2014 r. = 197,77 zł,
  • 197,77 zł x 62 dni nominalnie do przepracowania w okresie od stycznia do marca 2014 r. = 12 261,74 zł.

Krok 2. Ustalenie kwoty 2-miesięcznego odszkodowania:

  • 400 zł stałego dodatku funkcyjnego + (12 261,74 zł : 3) = 4487,25 zł,
  • 4487,25 zł x 2 = 8974,50 zł.

Gdyby Grzegorzowi S. skrócono okres wypowiedzenia do 2 miesięcy i 1 tygodnia, to przysługiwałoby mu odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia w wysokości wynagrodzenia za 3 tygodnie. Wówczas jego kalkulacja powinna wyglądać następująco:

  • 4487,25 zł : 20,83 (współczynnik ekwiwalentowy) = 215,42 zł,
  • 215,42 zł x 15 dni = 3231,30 zł.

Gdy nie wypłacono niektórych składników

Reklama

W praktyce dochodzi czasem do sytuacji, kiedy pracownik – pomimo spełnienia warunków niezbędnych do uzyskania prawa do określonego składnika wynagrodzenia – nie otrzymuje go. Często powodem tego są np. trudności finansowe pracodawcy. Niewypłacenie należnych zatrudnionemu składników powoduje wątpliwości, czy uwzględniać je w podstawie obliczeniowej świadczeń liczonych jak ekwiwalent za urlop, czy też nie. Problem ten nabiera szczególnej wagi, kiedy niewypłacone elementy pensji (np. premie wynikowe) to istotna część płacy.

W tej kwestii stanowisko zajęło Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej (dalej: MPiPS) oraz Główny Inspektorat Pracy (dalej: GIP). Oba stanowiska dotyczyły wyliczania odszkodowania przysługującego na mocy art. 55 § 11 k.p. pracownikowi, który rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec podwładnego. Ponieważ wspomniane odszkodowanie oblicza się z uwzględnieniem tych samych reguł co ekwiwalent za urlop, stanowiska te należy odnieść do wszystkich świadczeń podobnie wyliczanych, również odszkodowań za skrócony okres wypowiedzenia.

Czy można wręczyć pracownikowi wypowiedzenie drogą pocztową?


Niewypłacenie należnych składników wynagrodzenia

Stanowisko przedstawione przez resort pracy, choć jest korzystniejsze dla pracowników, to praktycznie jest sprzeczne z literalnym brzmieniem § 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop, gdzie mowa jest o składnikach wypłaconych, a nie należnych. Słuszny jest zatem pogląd prezentowany przez GIP, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia w podstawie świadczeń wyliczanych według zasad liczenia ekwiwalentu urlopowego niewypłaconych zmiennych składników pensji. Stanowisko GIP nie jest kwestionowane podczas kontroli przeprowadzanych przez inspektorów pracy.

Przyjmijmy, że 31 maja 2014 r. z powodu likwidacji stanowiska pracy rozwiąże się umowa o pracę z Anną G. Z uwagi na fakt skrócenia okresu wypowiedzenia, będzie należało się jej odszkodowanie. Anna G. była wynagradzana stałą pensją zasadniczą w kwocie 3500 zł brutto oraz zmiennymi miesięcznymi premiami regulaminowymi. Niestety, z powodu problemów finansowych pracodawca nie wypłacił jej premii za 2 ostatnie miesiące, pomimo że miała ona do nich prawo. W opisanej sytuacji w podstawie wyliczenia odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia należy uwzględnić jedynie wynagrodzenie zasadnicze.

Korzystniejsze reguły obliczania odszkodowania

Przepisy pozwalają pracodawcom na ustalanie w zakładowych regulacjach rozwiązań korzystniejszych dla pracowników, niż przewidują to postanowienia Kodeksu pracy oraz innych ustaw i aktów wykonawczych. Dlatego też firmy mogą obliczać odszkodowanie za krótszy okres wypowiedzenia w wyższej kwocie, niż nakazują to powszechnie obowiązujące przepisy prawa pracy.

Odszkodowanie z PIT, ale bez ZUS

Odszkodowanie wypłacone z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę nie zostało wyłączone z podstawy opodatkowania, a zatem od pełnej jego kwoty należy naliczać zaliczkę na podatek.

Odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia jest opodatkowane.

Omawiane świadczenie nie podlega natomiast oskładkowaniu (§ 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe). Odszkodowanie wolne jest od składek ZUS niezależnie od jego wysokości. Zwolnienie składkowe odnosi się zatem także do odszkodowania obliczonego w wysokości wyższej, niż wynika to z przepisów prawa pracy. Potwierdza to interpretacja indywidualna Oddziału ZUS w Lublinie z 22 kwietnia 2013 r., znak: WPI/200000/451/507/2013.

PODSTAWA PRAWNA:

  • art. 9 § 2, art. 361 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost. zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 208),
  • § 14–17 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. Nr 2, poz. 14; ost. zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 174, poz. 1353),
  • § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. Nr 62, poz. 289; ost. zm. Dz.U. z 2003 r. Nr 230, poz. 2292),
  • § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. Nr 161, poz. 1106; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. Nr 31, poz. 167).

Upadłość pracodawcy a ekwiwalent za zaległy urlop

Więcej na ten temat przeczytasz w Serwisie Prawno - Pracowniczym. Sprawdź!

Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    20 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Tydzień Przedsiębiorcy 21-25 czerwca

    Tydzień Przedsiębiorcy 21-25 czerwca. W dniu 21 czerwca przypada Dzień Przedsiębiorcy. Z tej okazji Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii zaprasza w tym roku firmy i przedsiębiorców, w tym szczególności z sektora MŚP, na specjalnie zorganizowane wydarzenia. Potrwają one do 25 czerwca 2021 r. Podczas organizowanych w tym celu spotkań, telekonferencji, webinariów i podcastów MRPiT chce wesprzeć małe i średnie przedsiębiorstwa praktyczną wiedzą, doświadczeniem i kontaktami na rzecz rozwoju ich działalności biznesowej tak w kraju, jak i na rynkach Unii Europejskiej, a także pozaunijnych.

    Które firmy stać na sztuczną inteligencję?

    Sztuczna inteligencja odmieniana jest przez wszystkie przypadki. Chociaż średnie i małe firmy nie mają embarga na technologie wykorzystujące SI, praktyka pokazuje, że istnieje wewnętrzny opór. Dlaczego tak się dzieje?

    Firma w Czechach. Przedsiębiorcy pomału odpuszczają

    Nawet o kilkaset procent wzrosła w ostatnich tygodniach liczba pytań kierowanych do firm pomagających prowadzić firmę w Czechach. Ale jak podkreślają eksperci, nie każdy biznes można przenieść do Czech czy na Słowację. Wyjaśniamy dlaczego.

    Handel hurtowy i detaliczny szuka pracowników

    Przedsiębiorcy z sektora handlu detalicznego i hurtowego w najbliższych trzech miesiącach mają zamiar dość intensywnie rozbudowywać swoje zespoły. Kogo głównie poszukują pracodawcy?

    Tokenizacja - słowo klucz w nowoczesnym biznesie. Co można stokenizować?

    Tokenizacja to termin zdobywający ostatnimi czasy olbrzymią popularność, w szczególności w środowiskach biznesowych. Przedsiębiorcy zaczynają żywiej interesować się możliwościami, jakie oferuje ta oparta na technologii blockchain forma cyfryzacji. Pytanie tylko, cyfryzacji… czego? Jak działa blockchain? Czym jest tokenizacja? Co to jest token? Jakie są rodzaje tokenów? Co można stokenizować? Jak przeprowadzić cyfryzację biznesu poprzez tokenizację? Wyjaśniają eksperci z Kancelarii Prawnej RPMS Staniszewski & Wspólnicy

    Ceny mieszkań rosną wolniej niż zarobki

    Ceny mieszkań. W trakcie trwającej hossy mieszkaniowej pensje Polaków wzrosły o prawie 53% - sugerują dane GUS. To prawie tyle, o ile zdrożały w międzyczasie nieruchomości. W ostatnim kwartale znowu pensje wyprzedziły ceny. Oby nie na chwilę.

    Odejście od chowu klatkowego jest niemożliwe

    Resort rolnictwa przygląda się działaniom KE ws. chowu klatkowego. Tymczasem branża stoi na stanowisku, że rezygnacja z chowu klatkowego nie jest możliwa.

    Przedsiębiorcy częściej źle oceniają jakość pracy zdalnej

    Po upływie kilkunastu miesięcy model pracy zdalnej przynosi gorsze efekty zdaniem co trzeciego pracodawcy. Najmniej zadowoleni z home office są przedstawiciele handlu, przemysłu i mikrofirm.

    Działalność gospodarcza a status osoby bezrobotnej

    Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą z wpisem do CEIDG może uzyskać status osoby bezrobotnej? Jak wygląda sytuacja spółek prawa handlowego i działalności nierejestrowej?

    Dariusz Bliźniak: dlaczego drzewa i zieleń stają się kapitałem?

    Ślad węglowy to jedno z największych wyzwań XXI wieku, które nie pozostaje obojętne zarówno pojedynczym obywatelom, jak i całym rządom poszczególnych państw - mówi Dariusz Bliźniak.

    PR w firmie. Czym jest pozycjonowanie eksperckie?

    Pozycjonowanie eksperckie - na czym polega ten rodzaj prowadzenia dialogu z publicznością (a docelowo – przyszłymi klientami)? Jakie narzędzia są niezbędne w skutecznym pozycjonowaniu eksperckim?

    Audi RS e-tron GT: w 3,2 sek. do setki w elektryku! Pierwsza jazda.

    Audi e-tron GT choć jest elektryczny, powstaje w tej samej fabryce co R8. Choć nie emituje spalin, generuje potężną ilość emocji.

    Jacek Czauderna: Panie Premierze, przedsiębiorcy czekają na konkrety [PODCAST]

    Polski Ład to kolejna piękna, marketingowa, ale polityczna akcja – mówi Jacek Czauderna. Na co mogą liczyć przedsiębiorcy? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Opłacalność fotowoltaiki - co się zmieni od 2022 roku?

    Opłacalność fotowoltaiki. Szykują się duże zmiany na rynku fotowoltaiki. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekazało do konsultacji publicznych projekt ustawy, który m.in. reguluje nowe zasady dla prosumentów. Co to oznacza? Jak mówi Jakub Jadziewicz, Członek Zarządu Alians OZE - „Magazyny energii staną się niezbędnym elementem instalacji fotowoltaicznej”. Dla rynku PV niebawem rozpocznie się nowy rozdział.

    Uproszczone Postępowanie Restrukturyzacyjne to już 84% wszystkich spraw

    UPR okazało się niewątpliwie czarnym koniem restrukturyzacji ostatnich kilkunastu miesięcy. Na koniec czwartego kwartału ubiegłego roku UPR stanowiło 52% wszystkich postępowań restrukturyzacyjnych. Na czym polega UPR?

    Zastaw rejestrowy na pojeździe. Czym jest i kiedy jest wpisywany?

    Zastaw rejestrowy na pojeździe. Czyli dziś opowiemy o tym, czemu pojawia się taka adnotacja w dokumentach pojazdu i jak się jej pozbyć.

    Małgorzata Ławnik: oszczędność na pracownikach to pierwszy krok do strat w biznesie

    Zignorowanie potencjału, jaki niosą ze sobą pracownicy, jest jednym z największych błędów przedsiębiorstw, ponieważ to właśnie od zatrudnionych osób zależy przyszłość firmy – mówi Małgorzata Ławnik, dyrektor Pionu Personalnego Kaufland Polska.

    Nadanie nowego numeru VIN. Na czym polega?

    Nadanie nowego numeru VIN może być konieczne po poważnej modyfikacji pojazdu. jak przeprowadzić procedurę zgodnie z przepisami?

    Polski Ład napędzi ceny mieszkań. Będzie drożej

    Polski Ład. Mieszkania to wciąż atrakcyjna lokata kapitału, dlatego ich ceny pomimo pandemii idą cały czas w górę. Eksperci prognozują, że wprowadzenie Polskiego Ładu przyczyni się do zwiększenia inflacji, a tym samym do jeszcze wyższych wzrostów cen mieszkań. W praktyce może być trudniej uzyskać kredyt hipoteczny, a tym samym kupić nowe lokum.

    Jaką rolę w transformacji cyfrowej firm odgrywa chmura obliczeniowa?

    Chmura obliczeniowa w trakcie pandemii zyskała na znaczeniu. Korzyści płynące z jej wdrożenia to m.in. optymalizacja kosztów, zwiększenie efektywności operacyjnej, ale przed wszystkim wzrost biznesu. Co jeszcze zyskują firmy w chmurze?

    Wydanie dowodu rejestracyjnego zatrzymanego przez Policje

    Wydanie dowodu rejestracyjnego zatrzymanego przez Policje. Czyli jak odzyskać dokumenty pojazdu po kontroli funkcjonariuszy?

    Jaki jest cel nowelizacji ustawy odległościowej?

    Ustawa odległościowa to jedno z założeń transformacji energetycznej. Lądowa energetyka wiatrowa ma być korzyścią dla branży, dostawców energii wiatrowej, ale też mieszkańców i samorządów. Na czym mają polegać zmiany?

    Będą zmiany w ustawie o cudzoziemcach

    Ustawa o cudzoziemcach - będą zmiany dotyczące cudzoziemców prowadzących działalność gospodarczą w Polsce i będących uczestnikami programów wsparcia.

    Jak branża gastronomiczna może na nowo zdobyć klientów?

    Przed branżą gastronomiczną pojawiło się nowe wyzwanie. W jaki sposób ponownie pozyskać kandydatów do pracy? Czy pomoże im w tym pozytywny wizerunek pracodawcy?

    Praca w IT - home office, ale projekty nierozwojowe

    Warunki zatrudnienia na rynku pracy IT są lepsze niż przed pandemią – wynika z najnowszego badania przeprowadzonego przez firmę HRK S.A. Zdaniem 39% specjalistów pracujących w IT COVID-19 miał pozytywny wpływ na ich branżę.