Urlopy wychowawcze od września 2013

Główne zmiany, które zostały wprowadzone nowymi przepisami to, m.in.:

• nowe zasady naliczania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne osób przebywających na urlopach wychowawczych;
• możliwość korzystania z urlopów wychowawczych także przez osoby prowadzące działalność gospodarczą, osoby współpracujące przy prowadzeniu działalności oraz osoby, które wykonywały pracę na podstawie umów agencyjnych, umów zlecenia czy innych umów o świadczenie usług. 

Ubezpieczenia emerytalne i rentowe - podstawa wymiaru składek

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym stanowić ma kwotę 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek.

Dodatkowym warunkiem jest to, że tak ustalona podstawa nie może być wyższa niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy poprzedzających urlop wychowawczy i nie może być niższa niż 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia.

Podstawa wymiaru składek nie może być zatem:

• wyższa niż 2 227,80 zł (czyli 60% z 3713 zł) - zgodnie z obwieszczeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 grudnia 2012 r. w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2013 oraz przyjętej do jej ustalenia kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (M.P.poz. 1018);
• niższa niż 1 200,00 zł (czyli 75% z 1600,00 zł) - zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 września 2012 r. w sprawie wysokości wynagrodzenia za pracę w 2013 r.(Dz.U. z 2012 r. poz. 1026).

Ubezpieczenie zdrowotne - podstawa wymiaru składek

Od 1 września 2013 r. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne stanowi kwota odpowiadająca wysokości specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zasiłek ten to 520,00 zł i właśnie tyle będzie wynosiła podstawa składki na ubezpieczenie zdrowotne od września 2013 r. , - zatem sama kwota nie uległa zmianie.

Zgodnie z ustawą, teraz również osoby zatrudnione na umowie zlecenia oraz prowadzące własną działalność gospodarczą, które sprawują opiekę nad dziećmi, w przypadku urlopu wychowawczego będą mogły korzystać z takich samych rozwiązań, jak do tej pory pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę.

Minimum 6 miesięcy stażu ubezpieczeniowego daje przedsiębiorcy oraz zleceniobiorcy składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i ubezpieczenie zdrowotne opłacone przez budżet państwa. Maksymalny okres opłacania składek przez państwo to:

• 3 lata - jednak nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 5 roku życia ( do tej pory było do 4 roku życia ),
• 6 lat - w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki opiekuna, jednak nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia.

Rozwijasz firmę? Inwestuj w nowe technologie

Co powinien zawierać regulamin sklepu internetowego?

Urlopy wychowawcze (umowa o pracę, działalność gospodarcza, osoba współpracująca oraz umowie zlecenia)

Urlop wychowawczy przy umowie o pracę

W tym przypadku nie ma zmian i podstawa opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe ustalana jest w oparciu o przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop wychowawczy. Oczywiście w przypadku, gdy stanowiło ono podstawę wymiaru składki chorobowej.

• Podstawa nie może być wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przyjętego do ustalenia kwoty rocznego limitu podstawy wymiaru składek emerytalno- rentowych, zatem: 2227,80 zł;
• Podstawa nie może być niższa niż 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia, zatem: 1200, 00 zł.
• Podstawa składki na ubezpieczenie zdrowotne to 520,00 zł.

Ważne: W przypadku, gdy pracownik miał ustaloną podstawę od której będą opłacane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przed wrześniem 2013 r, a po zmianie przepisów mieści się ona pomiędzy górną (2227,80 zł) a dolną (1200,00 zł) granicą, podstawa nie jest ustalana na nowo.

Urlop wychowawczy dla przedsiębiorcy z własną działalnością gospodarczą

Aby podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe była finansowana przez państwo do końca 2013 r., wymagane są:

• minimum 6-miesięczny staż ubezpieczeniowy przedsiębiorcy;
• zamknięcie lub zawieszenie działalności gospodarczej (art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz. U. z 2013 r. poz. 672 i 675).

W takim przypadku podstawa wymiaru składek wynosi 2227,80 zł.

Podstawa na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 520,00 zł.

Urlop wychowawczy dla osoby współpracującej

Dla skorzystania z urlopu wychowawczego również w tym przypadku wymogiem jest:

• minimum 6-miesięczny staż ubezpieczeniowy;
• wyrejestrowanie z ubezpieczeń.

Podstawa naliczania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie zdrowotne odbywa się tak samo jak dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą.

Urlop wychowawczy dla osoby zatrudnionej na umowę zlecenia

Dla skorzystania z urlopu wychowawczego wymogiem jest:

• minimum 6-miesięczny staż ubezpieczeniowy;
• wyrejestrowanie z ubezpieczeń.

Podstawą naliczania składki na emerytalne i rentowe jest średnia z 6 miesięcy i do końca 2013 r. nie może być ona niższa niż 1200,00 zł ani wyższa niż 2227,80 zł.

Podstawą na ubezpieczenie zdrowotne jest 520,00 zł.

Jakie są zasady finansowania składek?

Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie zdrowotne za osoby przebywające na urlopach wychowawczych finansowane są budżetu państwa za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Osoby, które chcą skorzystać z urlopu wychowawczego powinny złożyć do ZUS stosowny wniosek, którego druk można pobrać na stronie internetowej ZUS (zus.pl).

---

Co powinien zawierać wniosek o urlop wypoczynkowy?

Wniosek o urlop wypoczynkowy składany do ZUS powinien zawierać:

• imię i nazwisko osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem oraz jej numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL - serię i numer dowodu osobistego lub paszportu;
• miejsce zamieszkania;
• dzień rozpoczęcia sprawowania opieki nad dzieckiem;
• dzień zakończenia sprawowania opieki nad dzieckiem;
• imię i nazwisko dziecka oraz datę jego urodzenia;
• informację o ostatnim okresie ubezpieczenia;
• informację o korzystaniu lub niekorzystaniu przez drugiego opiekuna z uprawnień określonych w art. 6 ust. 1 pkt 19 lub art. 6a ust. 1 lub art. 6b ust. 1 ustawy o sus.

Na podstawie otrzymanego oświadczenia ZUS, dokona zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz wyrejestrowania, kiedy zakończy się urlop wychowawczy. Do obowiązków ZUS należy również comiesięczne przygotowywanie dokumentów rozliczeniowych za zgłoszone osoby w terminie do 15 dnia następnego miesiąca. Dokumenty te służą jako podstawa do pokrywania składek ze środków budżetu państwa.

Staż ubezpieczeniowy krótszy niż 6 miesięcy - co wtedy?

Ustawa mówi, że osoby, które nie są ubezpieczone lub osoby, których staż ubezpieczeniowy trwał krócej niż 6 miesięcy, również mogą liczyć na skorzystanie z urlopu wychowawczego. Budżet państwa opłaca za takie osoby tylko składkę na ubezpieczenie emerytalne. Nie mogą one zatem liczyć na opiekę zdrowotną w ramach  NFZ, ani nie są chronione w przypadku niezdolności do pracy.

Podstawa wymiaru składek wynosi tutaj 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę.